شدت مصرف انرژی در ایران

ایران با وجود منابع غنی نفت و انرژی هستهای، بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را به خود اختصاص داده است. بالا بودن شدت مصرف انرژی نشانگر مصرف بیشتر انرژی در هر کشور است، مثلاً اگر شدت انرژی در کشور الف دو برابر کشور ب باشد یعنی کشور الف برای تولید میزان برابری کالا و خدمات دو برابر کشور ب انرژی مصرف کرده است. عوامل بسیاری در تعیین شدت مصرف انرژی هر کشور مؤثر است. شدت مصرف انرژی میتواند متأثر از سطح استانداردهای زندگی، عوامل آب و هوایی یا ساختار اقتصادی یک کشور باشد. مثلاً کشورهایی که دارای سطح بالاتری از استاندارد زندگی هستند مصرف بیشتری داشته و در نتیجه این امر بر شدت مصرف انرژی آنها تأثیر میگذارد. بهینهسازی ساختمانها، تجهیزات، شیوه‌‌های حملونقل، ظرفیت حملونقل عمومی، حوادث طبیعی و جنگ که منابع انرژی هر کشوری را تحت تأثیر قرار میدهند و حتی مسافت بین مکانهای جغرافیایی از عوامل تأثیرگذار بر شدت مصرف انرژی هستند.

باتوجه به اینکه متوسط شدت رشد انرژی در جهان حدود 4/0 است، این رقم در کشور ایران بیش از 6/0 برآورد شده است یعنی شدت مصرف انرژی در کشور ما تقریباً 2 برابر شدت رشد انرژی در جهان است و پتانسیل بالقوه در بهینه سازی و اصلاح الگوی مصرف انرژی در بخشهای مختلف تا مرز یک سوم (33%) وجود دارد که درآمد حاصل از این امر سالانه حدود 5 میلیارد دلار که معادل تمام بودجه عمرانی کشور است، تخمین زده شده است.همچنین نتایج نشان داده حدود 65 درصد از انتشار گازهای گلخانهای در کشور تنها ناشی از تولید یا مصرف انرژی است پس باید مصرف انرژی را کاهش داد تا از ورود این گازها و آلایندگیها به محیط زیست جلوگیری شود. بر اساس اطلاعات آژانس بین-المللی انرژی، شدت مصرف انرژی در ایران به دلیل فناوریهای پایین، یارانه سنگین انرژی و ارزان بودن قیمت حاملهای انرژی بالا رفته است. بر این اساس شدت مصرف انرژی در کشور نه تنها در مقایسه با بسیاری از کشورهای توسعه یافته نظیر امریکا، فرانسه، آلمان، کانادا و ... بیشتر است، حتی از کشورهای نفتخیز مانند عربستان، قطر و کویت نیز بسیار بالاتر رفته است.

آمار رسمی کشور نشان میدهد شدت مصرف انرژی از سال 1377 به تدریج افزایش یافته که این موضوع بیانگر بیشترین میزان مصرف انرژی در بخش خانگی است یعنی ارزش افزودهای به ازای مصرف انرژی برای کشور ایجاد نمیشود، هرچند این بخش به عنوان بزرگترین مصرف کننده انرژی شناخته شده است. بنابراین باید سیاستهای مناسب در جهت اصلاح قیمت انرژی و کاهش یارانههای انرژی، دستیابی به انرژی هستهای جهت بهرهمندی از مناسبترین انرژی تجدیدپذیر (انرژی خورشیدی، بادی و ...) و همچنین افزایش بهبود تکنولوژی و نوسازی تجهیزات تولید به منظور کاهش مصرف انرژی و بهبود کارایی در ایران به کار گرفته شود زیرا اگر نتوانیم شدت مصرف انرژی در کشور را به میزان 50 درصد کاهش دهیم، میتوان پیش‌بینی کرد در سالهای آینده همه انرژی تولید شده در کشور مصرف خواهد شد و نفت و گازی برای صادرات نخواهیم داشت و همچنین آلودگی محیط زیست روز به روز افزایش خواهد یافت.

جمعه 20 مهر ماه 1397
امانت داری و اخلاق مداری
استفاده از این مطلب فقط با ذکر منبع مجاز است.