ضرورت سرمایه‌گذاری صنایع نفت و گاز در اتصال ریلی اهواز به شیراز و بوشهر

 

از سال 1227 هجری شمسی که برای نخستین بار صدای سوت قطار در ایران به گوش رسید و مسیر رشت به بندر پیربازار و بندر انزلی به وسیله لوکوموتیو بخار به یکدیگر متصل گردیدند، تاکنون (سال 1399 هجری شمسی) که اقصی نقاط کشور دارای خطوط ریلی است ، راه آهن ایران برهه‌های زمانی و تاریخی مختلفی را پشت سرگذاشته اما آنچه که در همه این برهه ها مشترک بوده اهمیت و جایگاه راه آهن و خطوط ریلی است به نحوی که با وجود گسترش سایر صنایع حمل و نقل همچون حمل و نقل هوایی، باز هم صنعت حمل و نقل ریلی در سراسر جهان و خاصّه ایران جایگاه رفیع خود را حفظ کرده است.

استان‌های خوزستان و بوشهر به جهت مجاورت با خلیج فارس و کشور عراق خصوصا شهر بصره که بسیار مورد توجه استعمارگران بریتانیایی بود ، از اولین و مهمترین مناطقی بودند که دارای خطوط ریلی و راه آهن شدند به گونه ای که در سال 1297 (ه.ش) ، انگلیسی ها راه آهنی از بوشهر تا برازجان به طول 60 کیلومتر احداث کردند که جهت مقاصد استعماری نظامی و واردات کالاهای انگلیسی از آن استفاده می کردند اما پس از پایان جنگ جهانی اول آن را جمع و به بصره منتقل کردند.


ضرورت سرمایه‌گذاری بخش انرژی در اتصال ریلی اهواز به شیراز و بوشهر

استان خوزستان نیز پیش از آنکه با مصوبه اسفندماه مجلس وقت در سال 1305 (ه.ش) به راه آهن سراسری بپیوندد و در سنوات بعد بنادر استراتژیک خرمشهر و امام خمینی (بندر شاهپور سابق) به این خط ریلی مرتبط شوند  در مناطق نفتی خود دارای " راه آهن شرکت نفت" بود که طول آن را 165 کیلومتر تخمین می زنند و دارای خصوصیت ضد حریق و ضد انفجار بوده است.

راه آهن سراسری، در سال های جنگ تحمیلی خدمات ممتازی را در جابجایی رزمندگان و تجهیزات و ادوات نظامی ارائه کرد و پس از پایان جنگ ، در همه دولت ها و ادوار مجلس شورای اسلامی در خصوص گسترش و تقویت آن اقدامات بسیار خوبی صورت پذیرفت لیکن حق مطلب در خصوص استان های خوزستان ، بوشهر و کهکیلویه و بویراحمد که خطوط مقدم دفاع و اولین عقبه آن خطوط بودند و امروز نیز از معابر اصلی زوّار کربلا و کاروان های راهیان نور هستند، ادا نشد و همچنان بسیاری از طرح ها و لوایح راه آهن آنها روی کاغذ مانده است.

اتصال ریلی این سه استان که به همراه استان فارس ، استان‌های زرخیز کشور هستند و عمده منابع نفت، گاز، آب و برق کشور را تامین می‌کنند، از اساسی‌ترین اقداماتی است که می بایست تا کنون به مرحله اجرا در می آمد اما با وجود وعده هایی که عمر آنها به بیش از دو دهه می رسد یا عملیاتی نگردیده اند و یا عملیات اجرایی آنها به اتمام نرسیده است.

راه آهن اهواز به شیراز و اهواز به بوشهر می‌تواند ضمن اتصال چهار استان خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس و بوشهر به یکدیگر و بهره مندی مردم نجیب این استان ها از مزایای آن، با سرویس دهی به صنایع به ارتقاء بهره وری و اجرای آنها کمک کند. این راه آهن می تواند به صنایع مختلف از جمله صنایع نفت، گاز و پتروشیمی مثل تاسیسات نفتی مناطق نفت خیز جنوب، پالایشگاه های گاز بیدبلند و بیدبلند خلیج فارس بهبهان، پتروشیمی و تاسیسات نفتی گچساران، طرح‌های پتروشیمی دهدشت، ممسنی و کازرون و ابرپالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌های عسلویه و کنگان و ... خدمات رسانی کند اما تجربه طولانی شدنِ اجرای راه آهن شیراز به بوشهر و عسلویه که موجبات گلایه مردم استان های بوشهر و جنوب فارس را در پی داشته است حکایت از آن دارد که در این استان‌ها بدون سرمایه‌گذاری مجموعه ثروتمند انرژی (بخش دولتی و بخش خصوصی)، اجرای پروژه‌های راه آهن به نتیجه مطلوب و در زمان مناسب نخواهد رسید. به همین دلیل می‌طلبد که مجموعه وزارت نفت و هلدینگ‌های پتروشیمی و سایر شرکت ها و تاسیسات و کارخانجات مستقر در این استان ها در امر سرمایه گذاری و تامین مالی این پروژه‌های ریلی مشارکت نمایند؛ سرمایه گذاری زیربنایی که با کاهش بسیاری از هزینه‌های حمل و نقل مسافر و کالا (صادرات محصولات و واردات مواد اولیه) علاوه بر سودآوری، شکوفایی و پیشرفت بیشتر این استان‌ها و بالطبع کل کشور را در پی خواهد داشت. بالاترین سطحِ از عمل مجموعه انرژی کشور به مسئولیت‌های اجتماعی می‌تواند همین موضوع سرمایه گذاری در اجرای طرح های راه آهن باشد. اجرای این طرح ها همچنین می تواند زمینه اشتغال گسترده و رونق صنایع مرتبط با آن مثل فولاد، سیمان، واگن سازی و غیره را فراهم کند.

سرگذشت شهرهای مهم قدیمی نفتی ایران که روزی هر کدام به نوعی شهر اولین ها بودند و بهترین امکانات کشور و شاید روز دنیا را در اختیار داشتند با افول ذخایر و یا تغییر شرایط و اوضاع از رونق آنها کاسته شده و یا متاسفانه متروکه شده اند. این وضعیت، زنگ هشدار را برای سایر مناطق دارای ذخایر نفت و گاز به صدا درآورده است که تضمین آینده پر رونق و جلوگیری از مهاجرت‌های مخرّب مستلزم اجرای طرح‌های زیربنایی از جمله همین خطوط ریلی است و این مهم نه یک لطف به این مناطق زرخیز، بلکه یک ضرورت و وظیفه است.

شنبه 22 شهریور ماه 1399
امانت داری و اخلاق مداری
استفاده از این مطلب فقط با ذکر منبع مجاز است.