Daneshenaft logo
جمعه 4 خرداد ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
یکشنبه 19 شهریور ماه 1396 | کد مطلب : 11220
آشنایی با مهندسی ارزش (Value Engineering)
سمیه حسنی، کارشناس ارشد مهندسی مکانیک/ پیاده‌سازی مهندسی ارزش در چهارچوب مدیریت پروژه، این امکان را فراهم می‌آورد که ضمن توجه به تمام اجزای پروژه، هیچ بخشی از پروژه مسلم و قطعی فرض نگردد و همواره زمان بهینه برای رسیدن به مرحله بهره‌برداری بدون افزودن بر هزینه و یا کاستن از کیفیت به عنوان هدف پیش‌رو باشد

 

مقدمه:

کشورهای مختلف جهان، به‌ویژه کشورهای توسعه‌یافته با بهره‌گیری مداوم از تکنیک مهندسی ارزش در زمینه صرفه‌جویی در هزینه‌ها، افزایش کارایی، اثربخشی، بهره‌وری و رقابت‌پذیری در جذب سهم بیشتر از بازار، به موفقیت‌های بزرگی دست پیدا کرده‌اند. با توجه به رشد روزافزون پروژه‌های زیر بنایی در کشورمان و همچنین معضلات و مشکلات پیش رو درجهت پیشبرد پروژه‌ها و آمار کم و بیش در دسترس از نتایج اجرای پروژه‌ها که اکثراً حاکی از طولانی شدن بیش از حد روند اجرای پروژه و یا عدم دستیابی به ظرفیت‌های موردنظر و همچنین عدم کارکرد صحیح پروژه پس از بهره‌برداری است، پیاده‌سازی مهندسی ارزش در چهارچوب مدیریت پروژه، این امکان را فراهم می‌آورد که ضمن توجه به تمام اجزای پروژه، هیچ بخشی از پروژه مسلم و قطعی فرض نگردد و همواره زمان بهینه برای رسیدن به مرحله بهره‌برداری بدون افزودن بر هزینه و یا کاستن از کیفیت به عنوان هدف پیش‌رو باشد. البته باید توجه داشت که در برخی موارد اعمال مهندسی ارزش با توجه حصول بهبود کارآیی و کارکرد می‌تواند منجر به افزایش زمان اجرای پروژه گردد و منظور از بهینه کردن زمان به هیچ وجه کاستن زمان در تمام موارد نیست.

 

تعریف مهندسی ارزش

از دیدگاه انجمن مهندسی ارزش آمریكا مهندسی ارزش روشی سیستماتیك با تكنیك‌های مشخص است كه كاركرد محصول یا خدمات را شناسایی و برای آن كاركرد، ارزش مالی ایجاد می‌كند به نحوی كه آن كاركرد در كمترین هزینه با حفظ قابلیت اطمینان و كیفیت مورد نظر انجام گیرد. مهندسی ارزش یك روش بسیار مهم برای مصرف بهینه بودجه تخصیص داده شده است .

مهندسی ارزش در چهارچوب مدیریت پروژه، ضمن اینکه به تمام اجزای طرح توجه می کند، هیچ بخشی از کار را قطعی و مسلم نمی‌داند. هدف مهندسی ارزش، زمان کمتر برای رسیدن به مرحله بهره‌برداری بدون افزودن بر هزینه‌ها یا کاستن از کیفیت کار است. افزایش پیوسته هزینه‌های اجرایی و توسعه روز افزون فن آوری، حذف آن بخش از هزینه‌ها را که نقشی در ارتقای کیفیت ندارند و از لحاظ اجرایی نیز غیر‌ضروری می‌باشند، الزامی ساخته است. هدف این روش، از میان برداشتن یا اصلاح هر چیزی است که موجب تحمیل هزینه‌های غیر ضروری می شود، بدون آنکه آسیبی به کارکردهای اصلی و اساسی طرح وارد آید.

 

شعار مهندسی ارزش

شعار مهندسی ارزش «همیشه یک راه بهتر و مؤثرتر برای انجام کارها وجود دارد»

مهندسی ارزش همواره به دنبال گسترش بستر بهبود طرح و همچنین امکان کاهش‌هزینه‌های غیرضروری از طریق بررسی همه‌جانبه اطلاعات، همکاری تیمی قدرتمند با گستره دانش و تخصص وسیع، شکستن ساختارهای فکری موجود، گذر از روش‌های عادی حل مسأله و نهایتاً ارایه ایده‌های خلاقانه و راه‌گشا برای حصول بهبودی غیرقابل تصور در طرح می‌باشد.

بیان جمله زیر از لاورنس مایلز، پایه‌گذار تفکر ارزش، خالی از لطف نیست؛

«مهندسی ارزش، سامانه‌ای است برای استفاده در مواقعی که به نتایجی بهتر از شرایط عادی نیاز داریم.»

 

سه واژه كلیدی در مهندسی ارزش كدامند؟

ارزش (Value) : اصطلاح ارزش برای مفاهیم مختلف كاربرد دارد و ممكن است با قیمت پولی و یا هزینه مورد سوء تعبیر قرار گیرد. اگر یك محصول نیازهای كامل یك خریدار را در ارتباط با آن محصول برآورده نكند ارزش آن محصول متناسب با قیمت آن نیست. ارزش یك محصول از دیدگاه فروشنده و خریدار متفاوت است و حتی ممكن است استفاده‌كننده‌های مختلف بین مفهوم آن اختلاف‌نظر داشته باشند.

بها (Worth) : در فرهنگ لغت، بها این چنین تعریف می‌شود: ارزشِ چیزیست كه با كیفیت و یا اعتباری كه همراه خود دارد اندازه‌گیری می‌شود، به بیان دیگر كمترین هزینه‌ای كه به وسیله آن عملكرد اساسی یك جزء كاری قابل دسترسی است.

هزینه Cost)  : هزینه نیازمند تعیین دقیق است و عبارت است از مجموع نیروی انسانی، مواد، نگهداری و هزینه‌های غیر مستقیم موردنیاز برای تولید یك محصول و نگهداری آن در طول عمر محصول است. به عبارت دیگر، هزینه برای طول عمر یك محصول یا خدمات مدنظر است .

 

مفهوم مهندسی ارزش

مهندسی ارزش فرآیندی برای دستیابی به بهترین نتیجه ممکن است به گونه ای که کیفیت، ایمنی، قابلیت اطمینان و قابلیت تعمیر با هر واحد پولی که هزینه می‌گردد، بهبود یابد.

ایجاد هم‌افزایی، بهبود ارتباطات بین تهیه کنندگان طرح، مالکیت توصیه های حاصل از کارگاه های مهندسی ارزش و قابلیت استفاده از آنها در طرح های آتی، ایجاد بهبود کارایی، ازجمله نتایج نامحسوس مهندسی ارزش می‌باشد. بنابراین می‌توان منافع کاربرد مهندسی ارزش را به مراتب بیش از صرفه جویی تنها محسوب کرد.


این فرمول ارزش است که هر یک از اجزای آن چنین تعریف می‌شوند:

(value) ارزش: کمترین هزینه‌ای که با آن می‌توان یک کارکرد را با اثربخشی و اطمینان به نحو مطلوب انجام داد. با تمرکز بر کارکرد به عنوان عامل راهبردی بهبود ارزش، چنین رابطه ای حاصل می‌شود.

(function) کارکرد: کاری که باید یک محصول انجام دهد. آنچه محصول به خاطرش فروش می‌رود، آن ویژگی که محصول بدون آن مشتری نخواهد داشت.

(cost) هزینه: مجموع پرداختهایی که برای تامین عوامل تولید و نهایی شدن یک محصول، کالا یا خدمات انجام می‌شود.

 

تاریخچه مهندسی ارزش به چه زمانی باز می‌گردد؟

به دنبال پایان جنگ جهانی دوم (1945-م)، شرکت جنرال الکتریک دریافت که هزینه‌های شرکت در دوران جنگ افزایش یافته است؛ به همین دلیل مهندس ارشد این شرکت به نام لاورنس مایلز مأمور بررسی علت افزایش هزینه‌ها شد. او پس از انجام بررسی‌های لازم دریافت که در زمان جنگ به علت فشارهای مختص زمان جنگ و تنگناها و ضرورت‌های عملیاتی و زمانی، برخی مواد، مصالح و طرح‌ها جایگزین شده‌اند که از قضا دارای عملکرد بهتر با هزینه کمتر هستند؛ لذا این امر را مد نظر قرار داده و پایه‌های اولیه مهندسی ارزش را در سال 1947- م پایه‌گذاری کرد. به این طریق گام‌های مؤثری در جهت کاهش هزینه‌های شرکت جنرال الکتریک برداشته است.

پس از شناخت روش‌های ابداعی مهندسی ارزش به وسیله مایلز، نیروی دریایی امریکا در دهه 1950 در قراردادهای ساخت ناوهای جنگی خود به کارگیری مهندسی ارزش را در نظر گرفت و در پی آن در سال‌ 1962- م به دستور مک نامارا وزیر دفاع اسبق آمریکا، وزارت دفاع این کشور به کارگیری مهندسی ارزش را در فعالیت‌های خود آغاز کرد و سپس در دهه 80، به کارگیری مهندسی ارزش به عنوان یک اصل در کاهش هزینه‌ها در کل دولت امریکا مرسوم شد و از این طریق وزارتخانه‌های آمریکا توانستند میلیون‌ها دلار در هزینه‌های خود صرفه‌جویی کنند.

به موازات توسعه روز افزون مهندسی ارزش در آمریکا، در سال 1969 انجمن امریکایی مهندسی ارزش به نامSAVE را کار خود را آغاز کرد و مهندسی ارزش از طریق این انجمن در سایر کشورها شناخته شد و توسعه یافت. درحال حاضر، این انجمن به عنوان یک انجمن بین‌المللی مهندسی ارزش(Save International)  مشهور شده و در سطح جهانی مسؤولیت هدایت و توسعه مهندسی ارزش را از طریق ارائه مقالات، تربیت ارزیابان، مدرسانVE، عضویت اشخاص حقیقی و حقوقی و انجمن‌های مهندسی ارزش کشورها و حمایت علمی از آنها، به عهده دارد.

 

زمان بكارگیری مهندسی ارزش چه زمانی است؟

محدوده كار مهندسی ارزش بستگی به اندازه و پیچیدگی پروژه دارد . بالاترین میزان برگشت می‌تواند زمانی انجام گیرد كه در اولین مرحله از عمر پروژه قرار داریم؛ می‌توان گفت در فاز اولیه طراحی اجرای مهندسی ارزش بسیار موثر است، چرا كه نظریه‌ها هنوز به صورت مفاهیم وجود دارند. كارفرما و طراح در این مرحله در تصمیمات خود انعطاف‌پذیری بیشتری دارند و تغییرات، آثار كمتری بر برنامه زمانبندی پروژه دارد. در این مرحله كه كارفرما و مشاور در حال بررسی بودجه پروژه هستند انجام مطالعه مهندسی ارزش می‌تواند برای شناسایی عناصر هزینه بر قبل از تصویب بودجه نهایی موثر باشد. مطالعات مهندسی ارزش برای پروژه‌های ساخت، زمانی انجام می‌گیرد كه حدود سی‌درصد از طراحی پیش رفته باشد؛ به عبارت دیگر، طراحی نیمه‌تمام را باید مهندسی ارزش كرد. به طور كلی می‌توان گفت قبل از اینكه تصمیمات مهم در طراحی اتخاذ شود مهندسی ارزش توصیه می‌شود و در آن زمان بیشترین اثر را روی هزینه‌ها دارد.

 

مراحل اجرایی مهندسی ارزش

- سازماندهی: تجربه نشان داده است که حمایت مدیریت ارشد، در موفقیت مطالعات مهندسی ارزش اهمیت بسیاری دارد که در این زمینه باید به این پرسش‌ها پاسخ داده شود:

حدود مطالعات چیست؟ و از سوی دیگر بار مالی مطالعات چقدر است و توسط چه کسی تأمین می‌شود؟

زمان شروع، پایان، شرایط اعضا و محل اجرای پروژه، چگونه و توسط چه کسی تعیین شده است؟

- تعیین موضوع:  ازجمله مهمترین مراحل، تعیین موضوع است که باید مباحثی که بهینه‌سازی درباره آن انجام می‌گیرد، تعیین شود؛ البته نوع موضوع و محدوده بررسی آن، جهت بیشترین نتیجه‌گیری از مهندسی ارزش بسیار حائز اهمیت است و باید درون منطقه‌ای بسیار مشخص و دارای حدود معین تعریف شود. برخی معیارهایی که دارای اهمیت بیشتر هستند، به شرح زیر می‌باشند:

1- نیاز واقعی و مورد حمایت مدیریت باشد.

2- ضریب اطمینان بالایی در موفقیت آن باشد.

3- تعهد درخواست‌کننده و اعضای گروه را به همراه داشته باشد.

4- قابلیت پاسخگویی داشته باشد.

- انتخاب و تشکیل گروه ارزیابی: انتخاب اعضای گروه مهندسی ارزش تحت شرایط خاصی، باید انجام شود.

مثلاً ارتباط اعضای گروه با موضوع مورد نظر باید مورد توجه قرار گیرد. اعضای گروه باید از مسؤولان و تصمیم‌گیرندگان رده سازمانی در رابطه با موضوع باشند.

- تعیین عملکردها

(Function): در این مرحله تمامی عملکردهای مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با خروجی موضوع مورد نظر، بررسی و شناسایی شده و چیدمان می‌شوند؛ به نحوی که از یک طرف، نمودار جواب‌های "چگونه" و از طرف دیگر، جواب‌های "چرا" را پاسخگو باشد.

                                                                                                                               

- شناسایی و جمع‌آوری اطلاعات: پس از تعیین عملکردها، گروه بر اساس روش‌های مرتبط، اطلاعات مورد نیاز را شناسایی و تعیین می‌کند. سپس تمامی اطلاعات توسط گروه و با نظارت اعضا، گردآوری، دسته‌بندی و جمع‌بندی می‌شود، به نحوی که برای هر یک از عملکردها، ارزش عملکرد مرتبط با آن عملکرد و هزینه‌های عملیاتی مستقیم و غیرمستقیم به دست می‌آید. سپس ارزش هر یک از عملکردها از طریق یک فرمول برآورد می‌شود. 

 

بعد از تعیین شاخص‌های ارزش، اولویت عملکردها را بر اساس میزان ارزش و هزینه مشخص می‌شود.

 - ایده‌پردازی: پس از تهیه عملکردهای مهم و اولویت‌بندی آنها، گروه در مرحله ارتقای ارزش و تولید ایده‌های نو به روش توفان فکری قرار می‌گیرد و در اصل، بخش خلاقیت مهندسی ارزش نمایان می‌شود که باید از طرق جایگزینی گزینه‌های جدید جهت کارکردهای نیازمند بهبود فراهم شوند.

- ارزیابی ایده‌ها: در این مرحله که یکی دیگر از مراحل توفان فکری است، ایده‌ها مورد ارزیابی کمی قرار گرفته و ایده‌های مناسب دسته‌بندی شده و در پایان، از جمع‌بندی و غربال آنها راهکارها و پیشنهادهای مختلف در رابطه با بهینه‌سازی موضوع استخراج می‌شوند.

- انتخاب راهکارها: بعد از نهایی شدن پیشنهادها و راهکارهای مختلف، آنها را از دیدگاه تأثیر عوامل مؤثر بر موضوع مورد بررسی، تحلیل و ارزیابی کرده و راهکاری که ارزش بیشتری برای موضوع حاصل خواهد کرد، انتخاب می‌شود.

- نتیجه نهایی: پس از انتخاب بهترین و با ارزش‌ترین راهکار، تمامی نتایج مراحل کار و تصمیمات اخذ شده به وسیله گروه مهندسی ارزش مدون شده و تصمیم نهایی اخذ شده و علت اخذ آن با دلایل مستدل طی گزارشی مدون شده و جهت تصویب و اجرا ارائه می‌شود.

 

موانع و مزایای به کارگیری مهندسی ارزش

این حقیقت که به کارگیری مهندسی ارزش در شرکتها با مشکلاتی مواجه است، انکارناپذیر است. درک ناصحیح از مفهوم مهندسی ارزش، بیان غیرواضح اهداف کاهش هزینه، عدم انجام ارزیابی های کافی به ویژه در مورد هزینه ها از جمله عوامل بازدارندة به کارگیری مهندسی ارزش هستند. علاوه براین، تفکرات غلط در مورد مهندسی ارزش نیز باعث استفاده نکردن از این روش شده است. از جمله این که مهندسی ارزش برای شرکتهای کوچک یا خدماتی کاربرد ندارد یا این که مهندسی ارزش در مورد محصولاتی که مشخصات متفاوتی در اندازه، کیفیت، کاربرد و قیمت دارند، ناکارآمد است. علاوه براین مشکلات، بعد از به کارگیری مهندسی ارزش، تغییر دادن حالات و طرز فکر حاکم بر شرکتها بسیار مشکل است؛ چرا که معمولاً نیروی انسانی و زمان کافی جهت پشتیبانی از آن موجود ناست. اما در مقابل از مزایای به کاگیری مهندسی ارزش به صورت خلاصه، می توان به موارد زیر اشاره کرد :

- اجتناب از ریسک

- بالابردن کیفیت

- بهبود و توسعه خدمات و محصولات

- استفاده از اطلاعات مربوط به مشتریان و سازمان داخلی که باعث پاسخگویی بی درنگ به نیازهای جدید مشتریان با کیفیت بهتر خواهد شد.

- توانایی بهره جستن از مزایای بازار رقابت جهانی

- به حداقل رساندن اتلاف منابع

- کاهش پیچیدگی محصولات

- افزایش قابلیت تولید و اطمینان

 

[email protected]

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
اوضاع شلوغ سیاسی و بحث‌هایی که بر سر پیوستن ایران به FATF پدید آمد بار دیگر فرصتی به دست گروهی داد که با ورود به پرونده کرسنت علیه دولت جوسازی کنند.
تنها 14 ماه زمان برای محسن دلاویز کافی بود تا شرکتی را که دچار روزمرگی محض شده بود را به اوج عزت و مایه افتخار صنعت نفت رهنمون سازد.
وزیر محترم نفت در حاشیه مراسم امضای موافقتنامه همکاری ایران و کنسرسیوم پرگس انگلیس در واکنش به اظهارنظرهای اخیر برخی وزیران کشورهای عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) مبنی بر تامین نفت مورد نیاز بازار در صورت تحریم ایران گفته است که؛ «نامردی هم حدی دارد، سختی برای همه است در شرایط سخت هیچ همسایه‌ای نباید از سختی همسایه‌اش پایکوبی کند».

يادداشت
در بیست و سومین نمایشگاه بین‌المللی صنعت نفت شاهد حضور پررنگ شرکت‌های خصوصی و نیمه خصوصی و پیشتازی آنان در این آوردگاه بودیم، به طوری که مدیر نمایشگاه 23 صنعت نفت، حضور این شرکت‌ها را کم نظیر توصیف کرده است.
محسن آقایی/ برداشت گاز ایران از مخزن مشترک پارس جنوبی در سال گذشته به ۵۷۰ میلیون متر مکعب رسید و این عدد موجب شد که ایران در برداشت از میدان مشترک گازی پارس جنوبی از قطر پیشی بگیرد.
مهندس سید شمس‌الدین مومنی، کارشناس ارشد انرژی /ایران با در اختیار داشتن ۹ درصد ذخایر نفت و ۱۸ درصد ذخایر گاز جهان بازیگری مهم در عرصه تامین انرژی جهان است هر چند این نقش به‌ویژه در مورد گاز آنطور که شایسته و بایسته است، نیست اما دیر یا زود سهم 10 درصدی ایران در تجارت جهانی گاز با توجه به زیرساخت‌ها و دارندگی‌مان در منابع بی‌بدیل با شروطی خاص قابل تحقق خواهد بود.
رویا درویشی، اردلان مقدم/ نمایشگاه بین‌المللی کار از تاریخ 5 الی 8 اردیبهشت‌ماه همزمان با نمایشگاه آرایشی و بهداشتی در تهران محل برگزاری نمایشگاه‌های بین‌المللی، برگزار شد.
محسن آقایی/ مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در چهارمین همایش تولید پایدار گاز به روشنی از تغییر در ماموریت‌های کنونی شرکت ملی گاز سخن گفته است. مهندس عراقی مدیریت تامین گاز کشور، رضایت مشتری، رقابتی شدن این صنعت و حضور فعال در تجارت جهانی گاز را مهم‌ترین ماموریت و وظیفه کنونی این شرکت نام برده است.
گفتمان
دانش نفت: شرکت اسپک و شرکت زیرمجموعه آن (شرکت اکسیر فرآیند نوین آسیا) در نمایشگاه 23 صنعت نفت، بسیار فعالانه عمل کرد و با عقد تفاهم نامه با شرکت های دولتی، رکوردی جالب توجه از خود بر جای گذاشت.
نیروی خورشیدی با ۱۶۰.۸ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری که ۱۸ درصد رشد سالانه داشت، در سطح جهانی سرمایه‌گذاری بیشتری نسبت به هر فناوری دیگری جذب کرد و چین پیش‌برنده این سرمایه‌گذاری بود.
وحید شاه‌رضایی، کارشناس روابط عمومی و امور بین‌الملل هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس/ سرزمین ایران اسلامی در منطقه خاورمیانه با امنیت مثال‌زدنی که دارد مستعد سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف می‌باشد. با توجه به اینکه ساختار اقتصاد ایران دولتی بوده و بخش خصوصی قدرت عمل زیادی ندارد لزوم جذب سرمایه‌گذاری خارجی از اولویت‌های اساسی جهت توسعه اقتصادی کشور به نظر می‌رسد.
اسدالله قره‌خانی، سخنگوی کمیسیون انرژی/ برای اینکه بتوانیم تمام عوارضی که مشترکان در راستای حمایت از انرژی‌های تجدیدپذیر پرداخت می‌کنند از معبر سازمان برنامه و بودجه عبور دهیم اهرم‌های نظارتی در نظر گرفته‌ایم.
ابراهیم خوش‌گفتار، عضو هیأت مدیره سندیکای تولیدکنندگان برق/ برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، راهی جز تقویت و تشویق وجود ندارد و سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری در این بخش‌ باید تشویق شوند.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :