Daneshenaft logo
یکشنبه 25 آذر ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 9 آذر ماه 1397 | کد مطلب : 12509
واقعیت‌های اشتغال‌زایی با صنعت پتروشیمی
حمیدرضا شکوهی

مزیت‌های بی‌بدیل صنعت پتروشیمی در ایران موجب شده، تا این صنعت همواره صنعت به عنوان یکی از صنایع اشتغال‌زا معرفی گردد. درحالی که این موضوع، از پیش‌شرط‌هایی برخوردار است که کمتر به آن توجه شده است.

این که بگوییم صنعت پتروشیمی صنعتی ارزش‌آفرین است، شاید سخنی تکراری به نظر برسد اما وقتی مزیت‌های بی‌بدیل صنعت پتروشیمی در ایران را مرور کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که درباره این مزیت‌ها هر چه قدر سخن گفته می‌شود؛ باز هم کم است. ایران نه تنها دارای خوراک کافی نفت و گاز برای صنعت پتروشیمی است، بلکه به دلیل سواحل طولانی، امکان صادرات محصولات پتروشیمی را نیز دارد. چنین مزیت‌هایی موجب شده، ساخت مجتمع‌های پتروشیمی همواره یکی از گزینه‌های مسئولان برای محرومیت‌زدایی و اشتغال‌زایی باشد. در واقع مزیت‌های بی‌بدیل صنعت پتروشیمی در ایران موجب شده، تا این صنعت همواره صنعت به عنوان یکی از صنایع اشتغال‌زا معرفی گردد. درحالی که این موضوع، از پیش شرط هایی برخوردار است که کمتر به آن توجه شده است.

 

هزینه ایجاد هر شغل چند تومان؟

ایجاد شغل در کشور، هزینه دارد و برای ایجاد اشتغال در حوزه‌های مختلف، از حوزه‌های صنعتی گرفته تا خدماتی و تجاری و حتی گردشگری، برآوردهای مالی متفاوتی وجود دارد. به همین دلیل در کشورهای توسعه یافته برای ایجاد اشتغال، به دنبال ایجاد اشتغال بیشتر با هزینه کمتر و به عبارت ساده تر، بهره وری بیشتر از بودجه‌ای است که برای اشتغال در نظر گرفته می‌شود. به همین دلیل احداث مجتمع هایی همچون پتروشیمی، همواره در اولویت‌های آخر اشتغال‌زایی قرار دارد. دلیل این امر ساده است: ایجاد اشتغال با ساخت یک واحد پتروشیمی، بسیار هزینه‌بر و گران است. به عبارت ساده‌تر، اگر از منظر بهره‌وری بودجه‌ای در حوزه اشتغال نگاه کنیم، هیچ‌گاه ساخت یک مجتمع پتروشیمی، به تنهایی نمی‌تواند اشتغال‌زایی بالایی داشته باشد و اصولا به همین دلیل هم هست که اشتغال‌زایی با پتروشیمی را بسیار گران می‌دانند. اما هزینه‌ای که بابت ایجاد هر شغل در صنعت پتروشیمی تخمین زده می‌شود، متفاوت است و از 3 میلیارد تومان برای هر شغل آغاز می شود و تا مبالغ بسیار بالاتر و حتی تا ده‌ها برابر این مبلغ ادامه می‌یابد. اما پرسش بعدی این است که این تفاوت‌های معنادار در تخمین هزینه ایجاد شغل با پتروشیمی به خاطر چیست؟

 

یک مجتمع پتروشیمی یا زنجیره‌ای از تولید پتروشیمی؟

دلیل اصلی تفاوت در تخمین هزینه ایجاد اشتغال با صنعت پتروشیمی، به تفاوت نگاه به صنعت پتروشیمی باز می‌گردد. در مقاطعی، تصویب و ساخت مجتمع‌های پتروشیمی در نقاط مختلف کشور اوج گرفت. در بخشی از این امر نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی و استانداران و فرمانداران، برای برداشتن گامی مثبت در جهت رونق اقتصادی و اشتغالزایی در حوزه انتخابیه یا حوزه فعالیت خود، همواره به دنبال گرفتن مصوبه احداث مجتمع‌های تولیدی بزرگ بوده اند که در این بین، مجتمع های پتروشیمی جزو اولویت‌های اصلی بوده است. نیمه کاره ماندن برخی مجتمع‌های پتروشیمی حاصل چنین رویکردی بود. در مورد برخی مجتمع‌های پتروشیمی هم که تکمیل شد، انتظارات نادرستی در بین ساکنان مناطق میزبان این مجتمع های پتروشیمی در مورد اشتغال زایی ایجاد شده بود که عموما به دلیل ماهیت صنعت پتروشیمی، انتظارات و توقعات صحیحی نبود. چرا که یک مجتمع پتروشیمی به تنهایی نمی‌تواند اشتغال‌زایی بالایی داشته باشد. گاه در یک مجتمع پتروشیمی در زمان اجرای پروژه بیش از 2 هزار نفر مشغول کار می‌شوند اما پس از تکمیل و افتتاح پروژه، تعداد شاغلین آن به نصف این میزان نیز نمی رسد. البته این آمارها با توجه به حجم مجتمع‌ها و همچنین نوع فعالیت آنها متفاوت است اما در یک نکته، تفاوتی وجود ندارد و آن هم اشتغال‌زایی پایین احداث یک مجتمع پتروشیمی است. در واقع نمی توان صرفا با نوید دادن احداث یک مجتمع پتروشیمی به مردم یک منطقه، آنها را به ایجاد اشتغال بالایی در آن امیدوار ساخت. به همین دلیل است که طرح وعده اشتغال زایی با ایجاد یک مجتمع پتروشیمی که علیرغم هزینه های فراوان، تعداد شغل کمی ایجاد می کند، چندان صحیح و کارشناسی نیست.

اما با این وجود، آنچه گفته شد به معنای عدم امکان ایجاد اشتغال با صنعت پتروشیمی نیست. وقتی اشتغال‌زایی با پتروشیمی صرفا در احداث یک مجتمع پتروشیمی خلاصه شود، واضح است که شغل کافی و قابل انتظار ایجاد نمی‌شود. به همین دلیل است که باید اشتغالزایی در صنعت پتروشیمی را در قالب ایجاد زنجیره ارزش و توسعه صنایع تکمیلی در صنعت پتروشیمی در نظر گرفت.

تولید در یک مجتمع پتروشیمی، تولید محصول خامی است که می تواند در صدها کارگاه و کارخانه کوچک و بزرگ دیگر، به کالاها و اجناس موردنیاز مردم تبدیل شود. در واقع تولیدات صنعت پتروشیمی می تواند زمینه ساز ایجاد ده ها و صدها کارگاه کوچک و بزرگ و به چرخش درآوردن چرخ کارگاه ها و کارخانه های مختلفی باشد که مواد خام مورد نیازشان از طریق تولیدات یک یا چند مجتمع پتروشیمی تامین می شود. وقتی تولیدات خام یک مجتمع پتروشیمی، به عنوان ماده اولیه به این کارگاه ها و کارخانه ها تزریق شود، نه تنها تعداد مشاغل بیشتری ایجاد می‌کند، بلکه رونق و رشد اقتصادی را در حوزه‌ای وسیع تر و با تاثیرگذاری بیشتر منطقه ای، استانی و حتی ملی ایجاد می کند.

به طور خلاصه، صنعت پتروشیمی می تواند صنعتی اشتغال زا و عامل تسریع رشد اقتصادی باشد، اما مشروط به آنکه اشتغال‌زایی را صرفا در احداث یک مجتمع پتروشیمی خلاصه نکنیم؛ بلکه آن را در قالب مجموعه‌ای که شامل یک مجتمع پتروشیمی و صنایع پایین دستی استفاده کننده از محصول تولیدی آن مجتمع هستند ترسیم کنیم.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
اجلاس اوپک 175 با تصمیم بر کاهش یک میلیون و دویست هزار بشکه‌ای نفت در وین به پایان رسید اما نمی‌توان از آینده نامعلوم این سازمان 58 ساله اظهار نگرانی نکرد.
بر اساس آمار منتشر شده بانک جهانی نمودار شدت انرژی ایران در چند سال اخیر روندی تقریبا صعودی دارد؛ یعنی نه تنها شدت انرژی کاهش پیدا نکرده بلکه در بازه ۱۴ ساله افزایش پیدا کرده است.
محسن دلاویز، مشاور وزیر نفت و مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت/ انرژی در اقتصاد و امنیت سیاسی کشورها نقشی اساسی دارد و نحوه مصرف آن نیز تعیین کننده درجه توسعه یافتگی کشورهاست.

يادداشت
علیرضا سلطانی، کارشناس حوزه انرژی/ گستردگی و تنوع منابع نفت و گاز از یک سو و پایین بودن قیمت حامل‌های انرژی در کشور، ایران را به یکی از بالاترین کشورهای مصرف کننده سوخت‌های فسیلی بدل کرده، مصرف گاز طبیعی در ایران معادل مصرف گاز در کشور چین و همچنین معادل کل مصرف کشورهای حوزه اتحادیه اروپاست.
حسین علیمراد، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت ملی صنایع پتروشیمی/ شرکت ملی صنایع پتروشیمی می‌تواند به عنوان یک حامی در فرآیند سرمایه‌گذاری بخش خصوصی به منظور کاهش ریسک سرمایه‌گذاری حضور یابد.
محمد حسن‌نژاد، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس/ با افزایش نرخ دلار نزدیک به هزاران میلیارد تومان درآمد مازاد برای دولت ایجاد شده است و بانک مرکزی پاسخی در خصوص محل هزینه‌کرد این درآمد نمی‌دهد.
علی شمس اردکانی، رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران/ در این سال‌ها بهتر بود به‌جای آن که منبع درآمد ایران، پول نفت باشد، از آن در سرمایه‌گذاری برای تولید و اشتغال‌زایی استفاده شده بود؛ چراکه نفت دارایی نسل بعدی است و کسی حق حراج آن را ندارد.
احمد محبی، کارشناس انرژی/ خیز آمریکا و عربستان برای تصاحب بازار گاز عراق که با هدف کاهش نفوذ اقتصادی ایران در عراق و ایجاد بازاری جدید برای خود است، اگرچه راه به جایی نخواهد برد اما نیازمند توجه و هوشیاری کشورمان است.
گفتمان
تنها حمایتی که ما لازم داریم این است که کارفرمایان محترم مطالبات را سر موعد پرداخت کنند. متاسفانه در حال حاضر مطالباتی داریم که از اسفند ۹۴ تا به امروز مانده است و هنوز پرداخت نشده است.
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :