Daneshenaft logo
دوشنبه 23 مهر ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 24 آذر ماه 1396 | کد مطلب : 11571
نگاهی ویژه به فرصت‌های صنعت بانکرینگ در ایران و تهدیدهای پیش رو؛ بانکرینگ در ایران، مزیت‌ها پرشمار، چالش‌ها بی‌شمار؛
بانکرینگ را دریابید
احمد مددی

روزانه 600 میلیون لیتر نفت‌کوره و گازوئیل به ارزش تقریبی 210 میلیون دلار (متناسب با قیمت نفت‌خام) در صنعت بانکرینگ مبادله می‌‌شود که ارزش سالانه‌ای معادل 80 میلیارد دلار ایجاد می‌کند.

دانش نفت: شوربختانه چشمانداز صنعت بانکرینگ در ایران روشن که نیست هیچ، تیره و تار نیز هست و با «دست فرمانی» که در حال حاضر می‌رود، بعیدنیست به چاه بی تدبیری نیز در افتد و فقط نامی از بانکرینگ بر یادها بماند و بس!!

بی تردید عینک بدبینی که نگارنده بر چشم زده بی دلیل نیست چه اینکه از هر طرف به این صنعت می‌نگریم، در می‌یابیم که بانکرینگ در ایران به مثابه طفلی است که تقریبا به حال خود رها شده و این کودک بی‌گناه، ناله‌کنان در پی متولی و صاحب خویش است.

این در حالی است که وجود مزیت‌های بی‌نظیر برای ایران در صنعت بانگرینگ، مزایایی را برای كشور در این صنعت به وجود آورده است كه ضرورت توجه هر چه بیشتر مسؤولان و مدیران به این صنعت امكان فراهم شدن قطب بانكرینگ جهان در ایران را بیش از پیش ضروری می‌سازد.

نزدیكی 40 مایلی دریایی ایران برای كشتی‌های در حال تردد در خلیج‌فارس نسبت به بندر فجیره و عدم خروج كشتی‌ها از مسیر حركت برای سوخت‌گیری و برتر بودن كیفیت نفت كوره ایران بعنوان سوخت مورد استفاده در بانكرینگ نسبت به بندر فجیره، تنها برخی از مزایای كشور ایران در صنعت بانكرینگ است كه در مقایسه با بندر فجیره واقع در امارات متحده عربی نمایانگر است. به مزیت های فوق، ایجاد درآمد سرشار، ایجاد اشتغال،  محرومیت زدایی از مناطق دارای صنعت بانکرینگ و ایجاد بسترهای مناسب سرمایه گذاری،  جلوگیری از مهاجرت ساکنین مناطق و امنیت منطقه، ارتقاء اعتبار بین المللی کشور (شرکت های بانکر کننده)، ارتقاء سطح امنیت مناطق مجری طرح بواسطه تردد مداوم کشتی‌ها در منطقه،  جلوگیری از قاچاق کالا و ارز و  ارتقاء رتبه بنادر ساحلی به علت عملیات سوخت‌رسانی به کشتی‌ها و ارائه خدمات جانبی بانکرینگ را هم بایستی بافزاییم که هر کدام در نوع و کیفیت خویش مهم و راهبردی هستند. اما با وجود همه مزایایی که برشمردیم، سهم ایران از بانکرینگ امیدوارکننده نیست و حال آنکه بندر فجیره امارات در منطقه خلیج فارس، طنازی و آقایی می‌کند!

بر این اساس، بنادر سنگاپور، رتردام هلند و فجیره امارات‌متحده‌عربی و نیز بنادر کشورهای آمریکا و چین، پیشروان صنعت بانکرینگ در جهان هستند. آمارهای جهانی نشان‌دهنده تجارتی بزرگ و البته نهفته در دل بانکرینگ است. بر اساس این آمارها، روزانه 600 میلیون لیتر نفت‌کوره و گازوئیل به ارزش تقریبی 210 میلیون دلار (متناسب با قیمت نفت‌خام) در صنعت بانکرینگ مبادله می‌‌شود که ارزش سالانه‌ای معادل 80 میلیارد دلار ایجاد می‌کند. در همین حال، بیش از 12 درصد سهم بانکرینگ جهان در خلیج‌فارس مبادله می‌شود که با کمال تاسف سهم فعلى ايران از بازار منطقه (خليج فارس و درياى عمان) كمتر از يك درصد است! بر این اساس، سالانه بالغ بر 12000 فروند کشتی در خلیج فارس تردد می‌کنند و این منطقه پتانسیل سوخت‌رسانی به کشتی‌ها را با ظرفیت 25 میلیون تن در سال دارد. اما جالب اینجاست که 80 درصد فعالیت بانکرینگ جهان تنها در 10 بندر مهم انجام می‌شود که سه بندر به تنهایی سهمی 22 درصدی از بازار بانکرینگ را دارا هستند که یکی از این سه بندر، بندر فجیره است که حدود یک‌سوم نفت‌کوره مورد نیاز خود را از ایران خریداری می‌کند! بندر فجیره امارات به‌عنوان مهم‌ترین بندر حوزه خلیج‌فارس و دریای عمان و سومین بندر بزرگ جهان، با حجم بانکرینگ 40 میلیون لیتر در روز، اصلی‌‌ترین رقیب ایران در بازار بانکرینگ منطقه است و بیشترین میزان از درآمد 10 میلیارد دلاری سالانه حاصل از بانکرینگ در حوزه خلیج‌فارس را تصاحب می‌کند.

اما مشکلات و چالش‌های هفت‌گانه‌ای در خصوص صنعت بانکرینگ در ایران وجود دارد که تا این چالش ها رفع نشود، سهم اندک کشورمان از صنعت بانکرینگ نیز همچنان باقی خواهد ماند. این چالش‌ها عبارتند از:

1- در نظر نگرفتن و لحاظ نکردن هزینه های واقعی حمل و ذخیره سازی نفتکوره به مبادی جنوبی. به عنوان مثال برای ذخیره سازی هر تن نفتکوره ۲.۵ (دو و نیم) دلاردر ماه در نظر گرفته شده در حالیکه اجاره واقعی مخزن در بندر شهید رجایی بالای 5 دلار در هر تن می‌باشد.

2- در نظر نگرفتن هزینه های مالی ضمانت نامه های بانکی، هزینه های بالاسری و پرسنلی و ... .

3- عدم لحاظ مشوق های منطقی لازم در نرخ. متاسفانه در حال حاضر نرخ فروش محموله های بانکرینگ توسط شرکت نفت، مشابه یا گرانتر از نرخ های صادراتی است.

4- ریسک بالای قیمتی با توجه به نوسانات بازار

5- مشکلات عدیده حمل و نقل فرآورده ها از پالایشگاههای داخلی به بنادر، به عنوان مثال تصمیمات صنفی بخش حمل و نقل مانع از شکل گیری رقابت سالم و آزاد در حمل محموله ها شده و حتی به شرکت هایی که کامیون ملکی دارند، اجازه حمل محموله های خودشان داده نمی‌شود.

6- شرایط غیر رقابتی ایجاد زیرساخت های مورد نیاز (مخازن و تاسیسات لازم). به عنوان نمونه اخذ مبلغ 3 دلار به ازای هر تن احداث مخازن و اجاره 22 هزار ریال بابت هر متر مربع زمین تخصیص داده شده توسط سازمان بنادر و دریانوردی.

7- بالا بودن تعرفه های بندری

کلام پایانی اینکه؛ در مجموع و با چالش های ذکر شده، صنعت پردرآمد سوخت رسانی به کشتیها در منطقه و آبهای ایران، دارای هیچگونه مزیت رقابتی نسبت به آبهای بین المللی و کشورهای حوزه خلیج فارس نیست و همچنان این رقبای سرسخت ما هستند که از خوان گسترده درآمدهای سرشار بانکرینگ بهره مند می‌شوند. این امر در حالی است که نه تنها در قانون برنامه پنجم توسعه، حمایت از این صنعت ملی تکلیف گردیده بود، بلکه در قانون برنامه ششم توسعه نیز نمایندگان مجلس دولت را مکلف کرده اند تا پایان برنامه ششم توسعه سهم کشور از بازار سوخت‌رسانی به کشتی‌ها در خلیج فارس و دریای عمان را به حداقل ۵۰ درصد برساند. نمایندگان در نشست علنی مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی بند ب ماده ۵۹ لایحه برنامه ششم توسعه موافقت کردند تا پایان برنامه ششم سهم کشور از بازار سوخت رسانی کشتی ها در خلیج فارس و دریای عمان حداقل به ۵۰ درصد برسد.

در بند ب ماده ۵۹ این لایحه آمده است: «به منظور افزایش خدمات سوخت‌رسانی به کشتی‌ها (بانکرینگ) و خدمات جانبی آن در خلیج فارس و دریای عمان ضمن انجام حمایت‌های لازم از بخش غیردولتی در خرید شناور مخصوص، قیمت‌گذاری فرآورده، شرایط، تسهیلات، مشوق ها و صدور مجوزهای مورد نیاز برای توسعه صنعت سوخت‌رسانی به کشتی‌ها را بنحوی انجام دهد که ضمن رشد ‌حداقل۳۰ درصد سالانه، سهم کشور از بازار سوخت‌رسانی به کشتی‌ها در منطقه خلیج فارس و دریای عمان در پایان برنامه حداقل به ۵۰ درصد برسد.»

امید است سازمان‌های متولی به ویژه وزارت نفت و وزارت راه و شهرسازی با حمایت عملی و عینی از این صنعت، کشور را از مزیت‌های ویژه و پرشمار این صنعت ارزش آفرین بهره‌مند سازند.

 

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت‌کوره با کیفیت و تامین‌کننده اصلی سوخت کشتی‌ها در منطقه از یک طرف و دارا بودن بنادر و شرایط جغرافیایی از سوی دیگر دارای موقعیت استثنایی برای توسعه سوخت‌رسانی دریایی است که متاسفانه با توجه به این پتانسیل‌ها هنوز تا جایگاه شایسته خود فاصله زیادی دارد.
کشور امارات در حالی بازاری انحصاری در بانکرینگ دارد که بخش قابل توجهی از مواد اولیه خود را به صورت خام از ایران خریداری می‌کند.
کارت سوخت با هدف جلوگیری از قاچاق سوخت به خارج از کشور و مدیریت مصرف سوخت مجددا احیا می‌شود.

يادداشت
عسگر سرمست، کارشناس ارشد حوزه انرژی و محیط زیست/ موافقت‌نامه پاریس مطابق با برنامه‌های ملی کره‌جنوبی است و این کشور حتی بدون این معاهده نیز، به سمت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خواهد رفت.
علیرضا سلطانی، کارشناس اقتصاد انرژی/ پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال دوباره تحریم‌ها علیه ایران به‌ویژه تحریم‌های نفتی، شناسایی و راه‌های مقابله با اقدام‌های تحمیلی آمریکا و کاهش مخاطرات ناشی از این اقدام‌ها در عرصه اقتصادی به دغدغه اصلی سیاست‌گذاری تبدیل شده است.
عزت‌الله صیادنیا طیبی، دانشجوی دکترای اقتصاد نفت دانشگاه علامه طباطبایی/ بازار نفت مثل هر کالایی در دنیا تابع عرضه و تقاضاست ولی استراتژیک بودن این کالا باعث شده در بحث عرضه و تقاضا جوانب دیگری علاوه بر منافع اقتصادی را دخیل بدانیم.
عمده‌ترین معامله‌گران نفت جهان انتظار ندارند قیمت نفت در سال آینده میلادی از ۶۵ دلار برای هر بشکه کمتر شود و فراتر رفتن این قیمت‌ها از مرز ۱۰۰ دلار را محتمل می‌دانند.
محسن جلیلوند، مدرس روابط بین‌الملل/ کمتر از یک ماه به آغاز دور دوم تحریم‌های ایالات متحده آمریکا باقی مانده است و با وجود اینکه مقامات این کشور تاکید دارند این تحریم‌ها بسیار برای ایران خطرناک است، اما برخی مقامات دولتی معتقدند که هرآنچه باید بعد از تحریم ۱۳ آبان رخ می‌داد، طی سه ماه گذشته انجام شده است و قرار نیست اتفاق بسیار بزرگی رخ دهد.
گفتمان
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.
هاتف ستاری، کارشناس ارشد حقوق نفت/ کارشناسان حقوق نفت معتقدندکه سرمایه گذاران خارجی با مدل قراردادهای بیع متقابل آشنایی بیشتری دارند و ایران با استفاده از مدل اصلاح شده آن می‌توانست سرعت بیشتری در جذب سرمایه خارجی داشته باشد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :