Daneshenaft logo
سه شنبه 4 اردیبهشت ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 8 دی ماه 1396 | کد مطلب : 11635
کشورهای قدرتمند بساط دلار را بر‌‌می‌چینند؟!
پایانی بر امپراطوری دلار؟
احمد مددی

تحلیلگران معتقدند که با کاهش قیمت نفت و دورنمای نا امیدکننده آن در سال‌های آتی، دارندگان و خریداران بزرگ نفت دنیا به یک اتحاد ناخواسته دست بزنند تا از قافله توسعه و پیشرفت و پیشتازی در دنیا عقب نمانند.

 

با افزایش بی ضابطه نفوذ شاخص دلار آمریکا در بازارهای جهانی، حالا کشورهای قدرتمند از نظر نظامی و اقتصادی به فکر چاره افتاده‌اند تا از قدرت و نفوذ دلار آمریکا در دنیا بکاهند تا در ادامه اگر بتوانند امپراطوری دلار را در هم شکنند. در این خصوص تحلیلگران معتقدند که با کاهش قیمت نفت و دورنمای ناامیدکننده آن در سالهای آتی، دارندگان و خریداران بزرگ نفت دنیا به یک اتحاد ناخواسته دست بزنند تا از قافله توسعه و پیشرفت و پیشتازی در دنیا عقب نمانند. همانطور که اشاره شد، دارندگان بزرگ نفت دنیا با کاهش قیمت نفت ضرر و زیان های زیادی را متحمل شده و بعضا با کسری بودجه های کلان دست به گریبان شده اند. شاهد مثال در اینباره کشور ونزوئلاست که با آنکه از بزرگترین ذخیره گاههای نفت جهان به شمار می رود اما از تورم بیش از 700 درصدی رنج می برد و هر لحظه امکان سقوط حکومت «نیکولاس مادورو» وجود دارد.

کارشناسان معتقدند؛ با ادامه اوضاع نابسامان اقتصادی دارندگان نفت، این کشورها به سوی کاهش استفاده از ارز دلار در معاملات آتی قدم بر خواهند داشت. هر چند تحلیلگران متفق القول اعتقاد دارند که عربستان سعودی هرگز این رویه را به دلیل در زیر سلطه بودن ایالات متحده در پیش نخواهد گرفت، اما روسیه و چین را از این قاعده مستثنی ارزیابی می کنند. در این باره یک بانک دانمارکی پیش‌بینی کرده که چین و روسیه از سال 2018 میلادی استفاده از دلار را در معاملات نفتی  کاهش خواهند داد. ساکسو بانک دانمارک پیش‌بینی کرده که چین که بزرگترین واردکننده نفت جهان است، از سال ۲۰۱۸ میلادی به تدریج استفاده از ارز ملی خود (یوان) برای پرداخت قیمت نفت را افزایش می‌دهد. از سوی دیگر، روسیه که بزرگترین صادرکننده نفت به چین به شمار می‌آید، برای پذیرش یوان و کنار گذاشتن دلار آمریکا در معاملات خود با چین، تمایل دارد. در گزارش ساسکو بانک آمده است: چین اکنون بزرگترین واردکننده نفت جهان است و بسیاری از کشورهای تولیدکننده نفت مشتاق هستند که به قراردادهای مبتنی بر یوان گرایش یابند؛ با کاهش تدریجی قدرت و تأثیر جهانی آمریکا از یک سو و با کامیابی کلی معاملات آتی مبتنی بر یوان از سوی دیگر، تصمیم بورس کالای شانگهای برای آغاز معاملات آتی نفت مبتنی بر یوان، یک رویگردانی موفق از وابستگی به دلار به شمار می‌آید. این بانک پیش‌بینی کرد که قرارداد آتی نفت مبتنی بر یوان، تحولی با پیامدهای سیاسی و مالی عظیم خواهد بود. بر این اساس، حجم معاملات شاخص دبلیو تی آی آمریکا و شاخص برنت دریای شمال، در مجموع معادل دو میلیارد بشکه در روز و ۲۰ برابر تقاضای روزانه نفت جهان است. با این همه، طبق ادعای ساکسو بانک، شاخص دبلیو تی آی آمریکا در حال از دست دادن جایگاه خود در بازار نفت است.

ایده کاهش نقش دلار در بازارهای جهانی پیش از این نیز همواره مورد چالش کشورهای توسعه یافته بوده است. در 29 مارس 2012 بود که رهبران کشورهای عضو سازمان بریکس (پنج قدرت نوظهور اقتصادی جهان) پیشنهاد تشکیل بانکی را دادند که رقیب بانک جهانی شود. با تشکیل بانک جدید توسعه در شانگهای چین با سرمایه اولیه ۵۰ میلیارد دلار این امید بوجود آمد که شاید با پیوستن سایر کشورهای درحال توسعه به این بانک، در سالهای آتی شاهد برهم خوردن نظام ظالمانه هفتاد و سه سال گذشته در اقتصاد جهانی باشیم. این ایده در دیدار نمایندگان کشورهای برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی در دهلی، مطرح شد که بر اساس آن این کشورها توافق کردند تا از وابستگی خود به کشورهای اروپایی و شمال آمریکا بکاهند و روابط تجاری و پولی نزدیکتری برقرار کنند. هر چند این ایده اندکی کند پیش می رود اما با گسترش و نفوذ دلار و فشار اقتصادی که به دیگر ارزها آمده است این امکان وجود دارد که این پنج کشور بار دیگر عزم خود را برای مقابله با دلار جدی تر از گذشته جزم کنند. این موضوع از آنجایی اهمیت دارد که  ۲۸ درصد اقتصاد جهان در اختیار این کشورهاست و هر اقدامی در این خصوص دلار آمریکا را به شدت به چالش خواهد کشید. بدین ترتیب، تلاش برای تشکیل چنین بانکی که در ظرف ده سال آینده سرمایه آن به صد میلیارد دلار خواهد رسید از یکسو و جایگزینی یوان به جای دلار در معاملات اتی برخی بازارها، بی شک نظام مالی کنونی جهان که ميراث کنفرانس سال ۱۹۴۴ "برتون وودز" است را به چالش خواهد کشاند. در کنفرانس برتون وودز (Bretton-Woods Conference) در سال ۱۹۴۴ ساختار اقتصادی جهان بعد از جنگ جهانی دوم بر اساس سیستم آمریکایی اقتصاد جهانی لیبرال شکل گرفت . آمریکا بعد از جنگ جهانی دوم بعنوان قدرت برتر نظامی و اقتصادی و سیاسی مطرح شد و سیستم اقتصادی جهان بر اساس اندیشه‌های هری دکستر وایت و جان مینارد کینز شکل گرفت. با آنکه اکثر کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته منتقد نظام مالی حاکم برجهان هستند اما به دلیل آنکه امکانات لازم را برای مقابله با این نظام سلطه را ندارند، در عمل به آن تن داده اند.

بر این اساس، دلار همچنان در عرصه پولی بين المللی حرف اول را مي زند. امروز هشتاد و هفت در صد بازرگانی بين المللی به دلار انجام مي‌گيرد و شصت و دو درصد ذخاير ارزی بانک‌های مرکزی دنيا به دلار است. نود درصد مواد اوليه در جهان به دلار ارزش‌گذاری مي‌شود و بخش بسيار مهمی از معاملات بر روی اين مواد (انرژی، کالاهای کشاورزی، فلزات قيمتی...) با اسکناس سبز آمريکا انجام مي گيرد. معتبر ترين بانک‌های جهان و معظم‌ترين شرکت‌های چند مليتی عمدتا به دلار قرض مي‌کنند و اوراق قرضه آمريکا، که طبعا به دلار است، يکی از مطمئن‌ترين اشکال سرمايه‌گذاری در جهان به شمار مي‌رود. اما سوال این است که هفتاد و سه سال بعد از برتون وودز، راز بقای قدرت بلا منازع دلار در چيست؟ پول ملی يک کشور بر اقتدار آن در عرصه های گوناگون تکيه دارد. پشتوانه پول ملی، در دنيای قرن بيست و يکم، برخورداری از شرکت های بلند آوازه، توانايی جذب سرمايه گذاران، شمار دانشگاه های صاحب نام، قابليت تاثير گذاری بر ديگر کشور ها از راه «قدرت نرم» و پويايی فضای اقتصادی است. نفوذ دلار هم از توانايی های نظامی و ديپلماتيک ايالات متحده و هم از پويايی آن در عرصه های اقتصادی، تکنولوژيک، علمی و آموزشی سرچشمه مي گيرد. ارزش سرمايه موجود در بازار نيويورک به پانزده هزار ميليارد دلار مي رسد که حدود چهار برابر بازار سهام در لندن يا توکيو است. عوامل ديگری، از جمله کشف منابع عظيم نفت و گاز غير متعارف در آمريکا که به شیل ها معروف است نیز، به اين نفوذ دامن مي‌زند.با اين حال مي‌دانيم که هيچ قدرتی جاودانی نيست و ايالات متحده آمريکا هم نمی تواند يک استثنا باشد. در پايان جنگ جهانی دوم آمريکا تنها قدرت اقتصادی مهم در دنيا بود. امروز در صحنه جهانی قدرت های تازه ای چون اتحاديه اروپا، ژاپن، چين، روسیه و چند قدرت نوظهور ديگر سر بر آورده‌اند که آشکارا آمريکا را به چالش مي طلبند. در اين شرايط می بينيم که انتقاد عليه سلطه دلار در اين جا و آنجا بالا گرفته است و تلاش‌هايی برای يافتن بديل (آلترناتيو) اسکناس سبز آمريکا حتی در ميان بعضی از متحدان نزديک آمريکا ديده مي‌شود. آلترناتیوهایی چون حوزه پولی بریکس یا تک ارزهایی مثل یوآن چین.

شايد يوآن، پول ملی چين، تنها پولی ياشد که بتواند ادعای مقابله با اقتدار دلار را مطرح کند. سخن بر سر پول کشوری است که در فاصله ای کوتاه به نخستين قدرت بازرگانی جهان بدل شده و دومين توليد ناخالص داخلی دنيا را در اختيار دارد. مساله در آنجا است که پول چنين قدرتی، هنوز از قابليت تبديل عمومی به ساير پول‌ها بر خوردار نيست و ارزش آن بيش از آنکه با داوری بازار تعيين شود، با تصميم مقامات پولی اين کشور و در واقع حزب کمونيست چين تعيين مي‌شود. به علاوه نظام بانکی و شبکه های مالی چين هنوز در مقايسه با همتايان غربی‌شان بسيار واپس مانده‌اند. در مجموع به نظر مي‌رسد که ساختار های اقتصاد و سياسی چين هنوز در سطحی نيستند که بتوانند يک پول صاحب اقتدار بين المللی را به دنيا عرضه کنند.

کوتاه سخن آنکه قدرت دلار - مثل همه قدرت ها - طبعا ابدی نيست و با چالش های يک يا چند رقيب جدی روبرو خواهد شد  ولی در شرايط کنونی، اندکی بعيد مي‌رسد که اين رويداد بتواند در آينده ای نزديک فرآيند صدرنشين شدن دلار را که هفتاد و سه سال پيش در کنفرانس برتون وودز جنبه رسمی به خود گرفت، زير پرسش ببرد و بایستی منتظر رویدادهای آتی در عرصه جهانی باشیم.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
1-یكی از مدیران ارشد نفت اخیراً به من گفت: مناطق نفتخیز جنوب در حال حاضر روزی بیش از ٣ میلیون بشكه نفت تولید می‌كند اما حال و روز بودجه‌ای‌اش اصلا خوب نیست و احتمال دارد با افت جدی تولید نفت مواجه شود.
تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در سوریه موجب شد که قیمت نفت پس از مدتها از عدد 70 دلار در هر بشکه بگذرد.
بیش از 9 میلیارد دلار محصولات بخش معدن و صنایع معدنی در سال 96 صادر شده است.

يادداشت
زینب‌خاتون ایرانی، دانشجوی دکترای مدیریت کسب و کار حرفه ای DBA/ امروزه یکی از راه‌های دسترسی به بازارهای اقتصادی حضور در بخش‌های فرهنگی و انجام فعالیت های عام‌المنفعه شهرها و حتی کشورها است.
پیام باقری، نایب رییس هیات مدیره سندیکای صنعت برق ایران/ نرخ بالای خوراک اختصاص داده شده برای تولید برق صادراتی، سرمایه‌گذاری برای احداث نیروگاه در این زمینه را توجیه‌پذیر نمی‌کند.
حجت سیدعلی حسینی، پژوهشگر مطالعات اسلامی/ امروزه تعاملات اقتصادی از روند سنتی خود پا فراتر گذاشته و پول‌های فضای مجازی و بدون پشتوانه‌ مانند شبکه‌های لایت کوین و «بیت‌کوین» در رقابت با ارزهای متعارف در بازار جهانی توجه بسیاری را به خود جلب نموده که نوشته پیشرو درصدد بررسی چیستی و چگونگی این مسئله است.
دانش نفت: شرکت هلدینگ پتروشیمی خلیج‌فارس یکی از هلدینگ‌های مهم و استراتژیک در صنعت پتروشیمی ایران و خاورمیانه است که پس از خصوصی‌سازی‌های صورت گرفته تحت لوای اصل 44 قانون اساسی تشکیل شده است.
حسین صبوری، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ/ تمام متقاضیان غیردولتی، پس از نصب سامانه خورشیدی مورد تأیید این شرکت در شهر تهران، می‌توانند به فروش انرژی حاصل از تولید نیروگاه خورشیدی اقدام کنند.
گفتمان
نیروی خورشیدی با ۱۶۰.۸ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری که ۱۸ درصد رشد سالانه داشت، در سطح جهانی سرمایه‌گذاری بیشتری نسبت به هر فناوری دیگری جذب کرد و چین پیش‌برنده این سرمایه‌گذاری بود.
وحید شاه‌رضایی، کارشناس روابط عمومی و امور بین‌الملل هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس/ سرزمین ایران اسلامی در منطقه خاورمیانه با امنیت مثال‌زدنی که دارد مستعد سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف می‌باشد. با توجه به اینکه ساختار اقتصاد ایران دولتی بوده و بخش خصوصی قدرت عمل زیادی ندارد لزوم جذب سرمایه‌گذاری خارجی از اولویت‌های اساسی جهت توسعه اقتصادی کشور به نظر می‌رسد.
اسدالله قره‌خانی، سخنگوی کمیسیون انرژی/ برای اینکه بتوانیم تمام عوارضی که مشترکان در راستای حمایت از انرژی‌های تجدیدپذیر پرداخت می‌کنند از معبر سازمان برنامه و بودجه عبور دهیم اهرم‌های نظارتی در نظر گرفته‌ایم.
ابراهیم خوش‌گفتار، عضو هیأت مدیره سندیکای تولیدکنندگان برق/ برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، راهی جز تقویت و تشویق وجود ندارد و سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری در این بخش‌ باید تشویق شوند.
تعریف از این منطقه را زیاد شنیده بودم به‌ویژه حرکت با شناورها روی آبی بیکران خلیج فارس! بنادر سیراف و خارگ و زیبایی‌های خاص این مناطق را در سفری گروهی با خبرنگاران، تجربه کرده ولی پس از گذشت یکی دو سال، باز هم مشتاق‌تر از گذشته، به انتظار این سفر رویایی بودم.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :