Daneshenaft logo
دوشنبه 23 مهر ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 22 دی ماه 1396 | کد مطلب : 11689
حلقه مفقوده‌ای به نام «مدیریت انرژی و بهره‌وری»
احمد مددی

ایران در مجموع بزرگترین دارنده ذخیره‌گاه نفت و گاز در جهان است. این مهم همه ساله از سوی آژانس‌ها و مراکز بین‌المللی معتبر بررسی و اعلام و مهر تایید بر آن زده می‌شود.

 رقم ذخایر اثبات شده نفت ایران در حدود 158 میلیارد بشکه و ذخایر گازی ایران در سطح 34 تریلیون مترمکعب است. ایران بیش از 9 درصد کل ذخایر نفتی اثبات شده جهان را در اختیار دارد و همچنان چهارمین مالک بزرگ ذخایر نفتی در جهان محسوب می شود، اما در بخش گاز کشورمان 18.2 درصد کل ذخایر گازی جهان را در خود جای داده و بزرگترین دارنده ذخایر گازی جهان به شمار می رود.

همانگونه که ملاحظه می شود، کشورمان از حیث ذخایر نفت و گاز در وضعیتی بسیار ایده آل و استثنایی قرار دارد اما در موضوع مدیریت مصرف انرژی و شدت مصرف این انرژی های پایان پذیر، در شرایط پایدار و رضایت بخشی قرار نداریم و اعداد و ارقام مصرف انرژی در ایران همواره در دنیا رکورد زده است! رکوردی منفی و تاسف انگیز.

این مهم ثابت می کند که صرف داشتن ذخایر بی نظیر و بکر، موجب امتنان و افتخار نیست، چه اینکه کشور نگون بخت  ونزوئلا با ذخایر بی بدیل 300 میلیارد و 900 میلیون بشکه ای، معادل 17.7 درصد کل ذخایر نفت جهان را در خود جای داده و در رتبه نخست جهان حتی بالاتر از عربستان و کانادا قرار گرفته است، اما این کشور از تورم بیش از 700 درصدی به شدت رنج می برد و هر آن ممکن است که شاکله این کشور از هم بپاشد.

بر این اساس، حلقه مفقوده ای به نام «مدیریت انرژی و بهره وری» در همه ابعاد انسانی و صنعتی بیش از پیش نمایان می شود. متاسفانه ما در ایران از آنچه که مدیریت درست مصرف انرژی و بهره وری بهینه است در چالش و رنج هستیم و نتوانسته ایم این موضوع مهم را به درستی حل و فصل نماییم. با نگاهی به شدت مصرف انرژی در ایران و مقایسه آن با کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه در می یابیم که فاصله ای بعید در این خصوص وجود دارد. شدت انرژی ما حدود نه برابر کشوری مثل ژاپن است (که کم‌ترین شدت انرژی را در دنیا را دارد) و حدود چهار برابر شدت انرژی متوسط دنیاست.

تنها در بخش ساختمان، بیش از ۴۰ درصد انرژی کشورمان بصورت بی رویه مصرف می‌شود که علت اصلی آن به نوع ساخت و بی توجهی به مبحث 19 و عدم توجه به معاینه ی فنی دوره ای موتورخانه ها است. موردی که متأسفانه ما در بخش ساختمان داریم، این است که در حین ساخت، مقررات مربوط به مصرف انرژی کمتر مورد توجه قرار می گیرد. در مقررات ملی ساختمان مبحثی به نام مبحث نوزده که ناظر بر اجرای آئین‌نامه‌هایی مثل استفاده از شیشه‌های دوجداره، عایق‌بندی دیوارها و… داریم که این مبحث مربوط به حین ساخت است که مورد بی اعتنایی قرار می گیرد. از سوی دیگر، تلفات انرژی در شبکه انتقال و توزیع هم در نوع خود زیاد است و در مجموع، به حدود 15 درصد می‌رسد. از این میزان، دوازده درصد مربوط به شبکه توزیع و فوق توزیع است، حدود سه درصد هم مربوط به شبکه انتقال که اگر با تدابیری ویژه می‌توانستیم مجموع تلفات توزیع و انتقال را به حدود میانگین جهانی –هفت الی هشت درصد- برسانیم، این هم نیز  کمک شایان توجهی به مدیریت مصرف انرژی می‌کرد.

به اعتقاد نگارنده، روش های بهینه سازی مصرف انرژی با هدف مقابله با شدت مصرف انرژی به طور معمول به دو دسته قیمتی و غیر قیمتی تقسیم می شوند. بر این اساس، اصلاح ساختارها و قوانین، ارتقای فناوری و اصلاح رفتار مصرف کنندگان به عنوان سه راهکار عمده غیرقیمتی و سیاست های مالیاتی (یارانه ای) و آزادسازی قیمت ها به عنوان مهم ترین ابزارهای قیمتی شناخته شده و توصیه می شوند. در همین حال، بسیاری از صاحب نظران، عدم اجرای توأم دو روش قیمتی و غیرقیمتی را دلیل عدم موفقیت سیاست های بهینه سازی مصرف انرژی در ایران و پایین بودن بهره وری آن می دانند.

کلام پایانی اینکه؛ اصلاح الگوی مصرف و مدیریت انرژی در ایران نیازمند اراده و عزمی جدی است، با توجه به رشد مصرف انرژی در کشور، توجه به بهینه سازی مصرف انرژی به منظور حفاظت از محیط زیست، تامین امنیت عرضه و صیانت از منابع بی بدیل و ثروتهای ملی به یکی از اولویتهای مهم کشور تبدیل شده است. در این میان، ابزار قیمت تنها انگیزه کافی برای رشد بهره وری را از طریق جایگزینی بین عوامل تولید فراهم می کند. اگر در این شرایط، ساختار اقتصادی و امکانات لازم برای ارتقای کارایی موجود نباشد، نمی توان انتظار داشت که الگوی مصرف انرژی در کشورمان اصلاح شود

 

 

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت‌کوره با کیفیت و تامین‌کننده اصلی سوخت کشتی‌ها در منطقه از یک طرف و دارا بودن بنادر و شرایط جغرافیایی از سوی دیگر دارای موقعیت استثنایی برای توسعه سوخت‌رسانی دریایی است که متاسفانه با توجه به این پتانسیل‌ها هنوز تا جایگاه شایسته خود فاصله زیادی دارد.
کشور امارات در حالی بازاری انحصاری در بانکرینگ دارد که بخش قابل توجهی از مواد اولیه خود را به صورت خام از ایران خریداری می‌کند.
کارت سوخت با هدف جلوگیری از قاچاق سوخت به خارج از کشور و مدیریت مصرف سوخت مجددا احیا می‌شود.

يادداشت
عسگر سرمست، کارشناس ارشد حوزه انرژی و محیط زیست/ موافقت‌نامه پاریس مطابق با برنامه‌های ملی کره‌جنوبی است و این کشور حتی بدون این معاهده نیز، به سمت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خواهد رفت.
علیرضا سلطانی، کارشناس اقتصاد انرژی/ پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال دوباره تحریم‌ها علیه ایران به‌ویژه تحریم‌های نفتی، شناسایی و راه‌های مقابله با اقدام‌های تحمیلی آمریکا و کاهش مخاطرات ناشی از این اقدام‌ها در عرصه اقتصادی به دغدغه اصلی سیاست‌گذاری تبدیل شده است.
عزت‌الله صیادنیا طیبی، دانشجوی دکترای اقتصاد نفت دانشگاه علامه طباطبایی/ بازار نفت مثل هر کالایی در دنیا تابع عرضه و تقاضاست ولی استراتژیک بودن این کالا باعث شده در بحث عرضه و تقاضا جوانب دیگری علاوه بر منافع اقتصادی را دخیل بدانیم.
عمده‌ترین معامله‌گران نفت جهان انتظار ندارند قیمت نفت در سال آینده میلادی از ۶۵ دلار برای هر بشکه کمتر شود و فراتر رفتن این قیمت‌ها از مرز ۱۰۰ دلار را محتمل می‌دانند.
محسن جلیلوند، مدرس روابط بین‌الملل/ کمتر از یک ماه به آغاز دور دوم تحریم‌های ایالات متحده آمریکا باقی مانده است و با وجود اینکه مقامات این کشور تاکید دارند این تحریم‌ها بسیار برای ایران خطرناک است، اما برخی مقامات دولتی معتقدند که هرآنچه باید بعد از تحریم ۱۳ آبان رخ می‌داد، طی سه ماه گذشته انجام شده است و قرار نیست اتفاق بسیار بزرگی رخ دهد.
گفتمان
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.
هاتف ستاری، کارشناس ارشد حقوق نفت/ کارشناسان حقوق نفت معتقدندکه سرمایه گذاران خارجی با مدل قراردادهای بیع متقابل آشنایی بیشتری دارند و ایران با استفاده از مدل اصلاح شده آن می‌توانست سرعت بیشتری در جذب سرمایه خارجی داشته باشد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :