Daneshenaft logo
جمعه 30 فروردین ماه 1398 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 28 دی ماه 1397 | کد مطلب : 22672
خصوصی‌بازی و خصوصی‌سوزی وبال اقتصاد ایران
احمد مددی

یک سوال ساده؛ واگذاری‌ها و خصوصی‌سازی تحت لوای اصل مترقی 44 قانون اساسی با چه هدفی از اواخر دهه 80 تا به امروز صورت گرفته است؟

برای پاسخ تنها کافی است ببینیم این اصل چه می‌گوید: نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی با برنامه‌ریزی منظم و صحیح استوار است. بخش دولتی شامل کلیه صنایع بزرگ، صنایع مادر، بازرگانی خارجی، معادن بزرگ، بانک‌داری، بیمه، تأمین نیرو، سدها و شبکه‌های بزرگ آبرسانی، رادیو و تلویزیون، پست و تلگراف و تلفن، هواپیمایی، کشتیرانی، راه و راه‌آهن و مانند این‌ها است که به صورت مالکیت عمومی و در اختیار دولت است. بخش خصوصی شامل آن قسمت از کشاورزی، دامداری، صنعت، تجارت و خدمات می‌شود که مکمل فعالیتهای اقتصادی دولتی و تعاونی است. مالکیت در این سه بخش تا جایی که با اصول دیگر این فصل مطابق باشد و از محدوده قوانین اسلام خارج نشود و موجب رشد و توسعه اقتصادی کشور گردد و مایه زیان جامعه نشود مورد حمایت قانونی جمهوری اسلامی است. تفصیل ضوابط و قلمرو و شرایط هر سه بخش را قانون معین می‌کند. بر این اساس، بروز برخی معضلات در اجرای خصوصی‌سازی، تدبیرپردازان را به تغییر اصل ۴۴ قانون اساسی واداشت تا تعریفی جدید از حیطه تصدی اقتصادی دولت ارایه دهند، لذا مجمع تشخیص مصلحت نظام طی مصوبه‌ای واگذاری بخشی از صنایع استراتژیک و مادر به بخش خصوصی را مطابق مصلحت دانست و در خرداد ماه ۱۳۸۴ مطابق بند۱ اصل ۱۱۰ قانون اساسی سیاست‌های کلی اصل ۴۴ ابلاغ شد. در تیرماه ۱۳۸۵ نیز، بند ج اصل ۴۴ قانون اساسی ابلاغ گردید و دولت موظف شد تا ۸۰ درصد از سهام بخش‌های دولتی را به بخش خصوصی واگذار کند.

اما به واقع انواع تخلفات و حیف و میل بیت‌المال در واگذاری‌ها از همین جا آغاز می‌شود؛ از اجرای نادرست و ناصواب این اصل مترقی که به باور نگارنده، اگر این پروسه، درست و سالم شکل می‌گرفت، شاید اثرات تحریمی که اکنون اقتصاد و مردم ایران را به شدت آزار می‌دهد، بسیار کاهش می‌یافت و همین بخش خصوصی، فرشته نجات ایران در عرصه معیشت و اقتصاد کشور می‌شد.

همانطوری که مشاهده می‌شود؛ هدف از خصوصی‌سازی، مردمی‌سازی اقتصاد و تحویل امور اقتصادی به بخش خصوصی بود. اصل 44 اصلی مترقی است که اگر درست و بدون مفسده انجام می شد، به طور قطع و یقین آثار و برکات با ارزشی را برای اقتصاد کشورمان رقم می زد. اما شوربختانه در غالب ماجرای خصوصی سازی ها، کام مردم و اقتصاد کشور تلخ شد و واگذاری‌ها شبیه به خصوصی‌سوزی یا خصوصی‌بازی شد! شاید این تعبیر درست باشد که اغلب خصوصی‌سازی‌های صورت گرفته در چند سال اخیر، وبال اقتصاد ایران شد و به بیکاری ها و تشدید چالش های اقتصادی دامن زد. در برخی دیگر نیز برخی چسبیدگان به مسئولان وقت دولتی و استفاده از رانت های اطلاعاتی، یک شبه صاحب ثروت های هزاران میلیاردی شدند! آری، در برخی از واگذاری ها، اتفاقاتی تلخ و رانت گونه به وقوع پیوسته که ذکر آن به مثابه مثنوی هفتاد من کاغذی می ماند که با ورق زدن برخی از این واگذاری‌ها و رصد کردن تخلفات و رانت های مستتر در آن، انگشت حیرت به دهان گزیده خواهد شد.

با کنار رفتن ابرهای ابهام و رواج تحقیق و تفحص در شاکله قوه مقننه کشور، اوج خصوصی بازی ها عیان شده است. در این باره نقطه نظرات بسیاری در مورد واگذاری‌های غلط به دلایل مختلفی چون اهلیت نداشتن خریداران و یا روش نادرست قیمت‌گذاری و ... ابراز شده است اما شاید یکی از تندترین مواضع، صحبت‌های اخیر یک نماینده مجلس باشد که می گوید: «خصوصی‌سازی یعنی هدیه صنایع کشور به خودی‌ها و یا به کسانی که حاضرند رشوه دهند!!».

اسماعیلی، نماینده مجلس برای شاهد گفته های خویش چند مثال روشن نیز می آورد که خواندن آن خالی از لطف نیست. او می گوید: « نیروگاه اصفهان را در حالی به قیمت ۱۴۰۰ میلیارد تومان واگذار کرده‌اند که فقط ۲۰۰۰ میلیارد از دولت طلبکار است. آلومینیم المهدی هرمزگان را به کمتر از ۱۰ درصد قیمت واقعی واگذار کردند و ۱۳۵۰۰۰ تن شمش و ضایعات انبار شده در کارخانه را اصلا در محاسبات قیمت به حساب نیاوردند. طبق قانون تنها واحدهایی مجاز به واگذاری از طریق مذاکره هستند که زیر ۱۰۰ میلیارد تومان ارزش داشته باشند و انحصاری هم نباشند اما آلومینیم المهدی، هم بالای ۱۰۰ میلیارد قیمت دارد و هم به تنهایی ۶۰ درصد آلومینیم کشور را تامین می‌کند. نیشکر هفت تپه نیز ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان ارزش‌گذاری شده که ۹۰۰ میلیارد تومان فروخته شده است و گفته شده ۶۸۰ میلیارد تومان بدهی دارد و ۲۲۲ میلیارد تومان قرار شده به دولت بدهد، یعنی سند کارخانه‌ای که ارزش ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان دارد خریدار در گام اول ۱۰ میلیارد تومان داده و به افرادی واگذار شده است که اهلیت لازم را ندارد. هپکو نیز نمونه ناموفق در واگذاری‌ها است». البته او اشاره می کند که ۲ مورد از خصوصی‌سازی‌ها به افرادی واگذار شده که توانسته‌اند با پرداخت رشوه به کارمندان بانک مرکزی، دلار دولتی به نرخ ۴۲۰۰ تومان بگیرند و در بازار آزاد به فروش برسانند و اکنون در زندان هستند!!

اما ناظران معتقدند؛ در غالب واگذاری‌های صورت گرفته، رانت‌خواری‌های گسترده همراه با تاراج بیت‌المال صورت گرفته و شوربختانه آنکه فرد یا افرادی هم که صاحب این شرکت‌ها، هلدینگ‌ها و صنایع شده‌اند، بدون پیگیری خاصی از سوی مراجع ذیربط و ذیصلاح صاف – صاف راه می‌روند و به ریش مردم هم می‌خندند.

نمونه این واگذاری‌ها، خصوصی‌سوزی‌ها و خصوصی‌بازی‌ها کم نیستند، نمونه‌هایی که به وضوح می‌توان در واگذاری هلدینگ پتروشیمی باختر، پالایشگاه کرمانشاه و مزایده اخیر پتروشیمی بیستون کرمانشاه به عینه دید و تلخی آن را چشید! حال سوال اساسی این است که روز حساب کشی و برخورد جدی و بدون مماشات با رانت‌خواران و دستبردزنندگان به بیت‌المال چه زمانی فراخواهد رسید؟

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
بر اساس آخرین آمارها، هم‌اکنون صادرات نفت ایران در دو هفته اخیر در پایین‌ترین سطح ممکن قرار گرفته است و بنابر آمار ‏به‌دست آمده از سه مؤسسه ردیابی نفتکش‌ها، ایران در ماه آوریل کمتر از یک ‏میلیون بشکه نفت در روز صادر کرده و این درحالی‌ است که تنها چند روز دیگر از معافیت‌های تحریمی ‏باقیمانده است.
وزارت نفت برای فروش نفت در دوران تحریم باید از روش‌هایی استفاده کند که برای حاکمیت کاملاً شفاف بوده و برای دشمن شفاف نباشد.
ریاض نسبت به آینده اقتصادی آمریکا خوش‌بین نیست و تمایل به حذف دلار از معاملات نفتی عربستان را می‌توان به روند رو به رکود اقتصاد آمریکا مرتبط دانست.

يادداشت
سرنوشت فاز 11 که به غیر از فاز ۱۴، تنها فاز توسعه‌نیافته بزرگ‌ترین میدان گازی جهان در طرف ایران محسوب می‌شود، به نتیجه مذاکرات با چین گره خورده است.
گروه مطالعات و تحقیقات دانش نفت/ نمایندگان مجلس شورای اسلامی مصوب کردند که گزارش مربوط به تخلفات شرکت پالایشگاه نفت کرمانشاه عمدتا پیرامون شیوه قیمت گذاری و نحوه واگذاری این شرکت به بخش خصوصی به قوه قضاییه ارسال شود.
گروه مطالعات و تحقیقات دانش نفت/ با توجه به اینکه چالش صد سال اخیر کشور ما موضوع توسعه است، باید روی مفاهیمی چون بهینه‌سازی مصرف سوخت، کاهش شدت مصرف انرژی و واقعی کردن قیمت انرژی در ایران به اجماع رسیده و همگرایی داشته باشیم.
گروه مطالعات و تحقیقات دانش نفت/ به دلیل کاهش شدید تولید نفت عربستان و ونزوئلا، عرضه نفت در بازار جهانی نفت محدود شده است، اما همچنان نشانه‌های ناهمخوانی درباره دورنمای تقاضای نفت و سطح ذخیره‌سازی مشاهده می‌شود.
در بودجه سالیانه نروژ، دولت مجاز است کسری بودجه غیرنفتی را حداکثر به میزان سود سالیانه صندوق بازنشستگی، از درآمد‌های نفتی تأمین کند. مقدار سود سالیانه صندوق در طول سال‌های گذشته بین 3 تا 4 درصد متغیر بوده است.
گفتمان
بیژن زنگنه، وزیر نفت در نشست با نمایندگان استان خوزستان: اهواز پر از خط لوله است و هیچ جایی مانند این شهر در خطر نیست و از فکر کردن به این موضوع شب‌ها، خواب ندارم. بارها در مجلس و از تریبون‌های مختلف اعلام کردم که تأسیسات صنعت نفت فرسوده است و همکاران ما در مناطق نفت‌خیز با چنگ و دندان آن را اداره می‌کنند.
عربستان سعودی و امارات در حال ساخت سیستم‌های قدرتمند و پیشرفته انرژی خورشیدی هستند و امیدوار هستند که این حرکت گام بزرگی در حرکت دو کشور به سوی بهره‌برداری از منابع مختلف و غیرفسیلی انرژی در دهه آینده باشد
انجام خرید یا عقد قرارداد با گروه تخصصی IRSYSTEM ، ضمن بهره مندی از کالایی درجه یک و در سطح جهانی، آغازی است بر تعهدی مستمر که طی برنامه زمانبندی دقیق اجرا شده و پس از استقرار اولیه سامانه با ارائه خدمات آموزشی و پشتیبانی فنی و گارانتی معتبر در راستای جلب رضایت مشتریان و کارفرمایان تکمیل خواهد شد.
درخواست و انتظار من از مقام عالی وزارت نفت این است که سازمان بهداشت و درمان بیشتر حمایت شود و بیشتر مورد توجه باشد و خدمات عزیزان و همکاران ما بیشتر دیده شود.
تنها حمایتی که ما لازم داریم این است که کارفرمایان محترم مطالبات را سر موعد پرداخت کنند. متاسفانه در حال حاضر مطالباتی داریم که از اسفند ۹۴ تا به امروز مانده است و هنوز پرداخت نشده است.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :