Daneshenaft logo
پنجشنبه 6 تیر ماه 1398 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 5 بهمن ماه 1397 | کد مطلب : 22697
«تنوع‌بخشی و تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی»
پتروشیمی و شاه‌بیتی که پیش‌نیاز تولید ملی است
حمیدرضا شکوهی

اگر شعار حمایت از کالای ایرانی و تولید داخلی مطرح می‌شود، زمینه‌های عملیاتی شدن این شعار یعنی «تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی» یک مقدمه مهم برای تحقق کیفی شعار تولید ملی است.

اگر سخنان آقای بهزاد محمدی، مدیرعامل جدید شرکت ملی صنایع پتروشیمی را از زمانی که این مسوولیت را بر عهده گرفته بررسی کنیم، در می یابیم که شاه‌بیت سخنانش، «تنوع‌بخشی و تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی» است. شاه‌بیتی که پیش نیاز تقویت تولید ملي است و از چند منظر قابل تامل به نظر می‌رسد. رییس هیئت مدیره شرکت ملی صنایع پتروشیمی، دوم دی‌ماه از تدوین برنامه توسعه در صنعت پتروشیمی خبر داد و گفت: در این برنامه، به جز تمرکز بر اجرای پروژه‌ها، دریافت خوراک، تولید و صادرات، نگاه ویژه ما ایجاد تنوع در زنجیره ارزش و تولید محصولاتی است که هم‌اکنون از طریق واردات تامین می‌شود. بهزاد محمدی ده روز بعد، در جریان سفر به منطقه ماهشهر ضمن بازدید از طرح‌های در دست اجرای این منطقه، در جلسه هم اندیشی مدیران عامل مجتمع‌ها و طرح های مستقر در این منطقه گفت: «با تاکید و توصیه وزیر محترم نفت در خصوص توسعه صنعت پتروشیمی،  به دنبال توسعه این صنعت در ماهشهر با دو هدف ریل گذاری مسیر توسعه و نیز حمایت و پشتیبانی از آن هستیم. اما این منطقه  به دلیل نزدیکی به دریا، از نظر استحصال زمین با مشکلاتی همراه است و تلاش داریم که منطقه‌ای را به عنوان فاز دوم توسعه پتروشیمی در ماهشهر تعریف کنیم و تعداد قابل توجهی صنایع میان دستی و پایین دستی را در این منطقه با هدف افزایش تولید و تکمیل زنجیره ارزش محصولات ایجاد کنیم.» اما این تاکیدات بر روی تنوع بخشی و تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی توسط مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران از چه جهت می‌تواند حایز اهمیت باشد؟

 

زنجیره ارزش و غفلت از رویکرد سیستمی

در دوره‌های گذشته، همواره بر تنوع بخشی به تولید و تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی تاکید شده است، اما پیچیدگی‌های سیستماتیک موضوع موجب شده است تا به امروز آنچنان که باید و شاید به نتیجه مطلوب منجر نشود. از یک سو سامانه دقیقی برای توزیع ملزومات موردنیاز برای توسعه و تکمیل زنجیره ارزش تنظیم نشده و از سوی دیگر، تمایل به صادرات محصولات به دلیل ارزش مالی بالاتر، موجب شده است تا مقوله صادرات بیش از توسعه زنجیره ارزش در داخل، در دستور کار شرکت‌های پتروشیمی قرار گیرد. این امر بهویژه با توجه به خصوصی‌سازی صنعت پتروشیمی در ایران و در اولویت قرار گرفتن بنگاه‌داری، غفلت از زنجیره ارزش را در صنعت دوچندان کرده است.توسعه و تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی از این جهت حایز اهمیت است که با توسعه صنایع پایین دست و تکمیلی، بخش مغفول صنعت پتروشیمی یعنی اشتغالزایی را فعالتر می‌کند؛ مقوله‌ای که به اشتباه مترادف با ساخت مجتمع‌های پتروشیمی بزرگ تعریف شده است. از آن جهت که احداث یک مجتمع پتروشیمی، علی‌رغم هزینه‌های بالا، اشغالزایی پایینی دارد و به همین دلیل هم ایجاد شغل با پتروشیمی را گرانترین نوع اشتغالزایی می‌دانند. اما وقتی با توسعه صنایع تکمیلی همراه می شود، پتروشیمی در قالب یک زنجیره ارزش، معنا و مفهوم واقعی خود را پیدا می‌کند. از سوی دیگر، غفلت از رویکرد سیستماتیک موجب شده اغلب مجتمع‌های پتروشیمی به دلیل نگاه به بازارهای صادراتی، به نیازهای صنایع پایین‌دستی خود توجه کمتری داشته باشند و به همین دلیل در بسیاری از موارد، صنایعی که در انتهای زنجیره ارزش قرار دارند، از مواد خارجی و حتی پلیمرهای خارجی بهره می گیرند درحالیکه می توان با تکمیل زنجیره ارزش، بخش تولید را در صنعت داخلی، فعالتر کرد و این یکی از راهکارهای عملیاتی برای کاهش رکود در صنعت و ایجاد رونق اقتصادی است. 

 

ارتقا ارزش سبد محصولات

تکمیل زنجیره ارزش، به ارتقا ارزش سبد محصولات پتروشیمی نیز منجر می شود. تا پایان برنامه پنجم توسعه صنعت پتروشیمی ایران در زمینه‌ تولید محصولات پایه شیمیایی یا پلیمری فعالیت کرده ولی برای توسعه صنعت نیاز به طرح‌هایی است که زنجیره تولید را تکمیل کنند و محصولات با ارزش افزوده بالاتر برای تامین خوراک صنایع پایین‌دستی پتروشیمی را تولید کنند. بنابراین تکمیل زنجیره تولید، ایجاد تنوع بیشتر در محصولات و ارتقاء ارزش سبد محصولات پتروشیمی می تواند در نیل به این هدف کمک کند و نه تنها در تامین نیاز داخلی، بلکه برای بهبود کیفی و کمی صادرات ایران در صنعت پتروشیمی تاثیرگذار باشد.

 

تکمیل زنجیره ارزش، فرصتی برای تحقق رگولاتوری

رگولاتوری در صنعت پتروشیمی یکی از اصول مهمی است که پس از واگذاری‌های گسترده در صنعت پتروشیمی که تحت نام خصوصی سازی انجام گرفت، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت تا شرکت ملی صنایع پتروشیمی به عنوان یک ارگان حاکمیتی، نقش خود را در پتروشیمی ایران به نحو مطلوب ایفا کند. اگر بخواهیم مرتبط ترین بخش با تحقق هدف رگولاتوری در صنعت پتروشیمی را جستجو کنیم، قطعا تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی، همان حلقه مفقوده خواهد بود. نیاز به رگولاتوری در صنعت پتروشیمی اگر در حوزه بین‌المللی، در نیاز به یکپارچه‌سازی عمل در بازارهای صادراتی و جلوگیری از دامپینگ تبلور می‌یابد، در بخش داخلی که مقدمه‌ای برای فروش و صادرات است، می‌تواند در ترغیب سیستماتیک مجتمع‌های پتروشیمی به تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی خلاصه شود. فقدان رگولاتوری قوی در صنعت پتروشیمی، گاه موجب شده تا شاهد افزایش شکاف میان بخش دولتی و بخش خصوصی و به تبع آن، آسیب به زنجیره ارزش و صنایع تکمیلی در صنعت پتروشیمی باشیم. چراکه پس از واگذاری‌ها در پتروشیمی، عملا یکپارچگی در صنعت پتروشیمی که پیش از آن به مثابه کلیتی واحد عمل می‌کرد تا مدتی به حاشیه رفت است.در واقع، لازمه تحقق هدف مهم صنعت پتروشیمی در تکمیل زنجیره ارزش و تنوع بخشی به تولید، تقویت رگولاتوری در سایه اتخاذ تصمیمات دارای پشتوانه قانونی و ضمانت اجرایی قوی با رویکرد اقتداربخشی هر چه بیشتر به شرکت NPC و به موازات آن در نظر گرفتن مزیت‌ها و ملزومات فعالیت بخش خصوصی بدون آسیب به اهداف و برنامه‌های آنهاست. اگر شعار حمایت از کالای ایرانی و تولید داخلی مطرح می‌شود، زمینه‌های عملیاتی شدن این شعار باید در تمام جوانب فراهم شود و تکمیل زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی، از آن جهت که موجب رونق تولید و اشتغال در صنایع پایین دست کشور می شود، یک مقدمه مهم برای تحقق کیفی شعار تولید ملی است که زمانی تحقق می‌یابد که بخش خصوصی و دولتی، در حمایت از تولید داخل، همگام و همراه شوند.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
سیدحمید حسینی، فعال اقتصادی در حوزه صادرات فرآورده‌های نفتی/ وزارت نفت دائم با مشتریان صوری روبه‌روست که می‌خواهند از کارش سر در بیاورند و به‌جای خرید نفت، اطلاعات ما را به آمریکا بفروشند.
کوروش کرم‌پور حقیقی، عضو هیئت‌ رئیسه کمیسیون انرژی مجلس/ هرگونه اخلال در روند فروش نفت و ارزآوری از این حوزه، آسیب‌های جبران‌ناپذیری را به دولت در حوزه مالی می‌زند.
روزگار غریبی شده است. در این زمانه عجیب و غریب، وزیر نفت که پرچمدار مبارزه با تحریم‌های نفتی ایالات متحده است، بی‌رحمانه و غیر‌منصفانه زیر شدیدترین انتقادات و هجمه‌ها قرار گرفته است.

يادداشت
ایمان نیکزاد، کارشناس ارشد انرژی/ اکوادور یکی از اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) است که با تولید میانگین روزانه حدود ۵۵۰ هزار بشکه نفت خام، پنجمین تولیدکننده نفت خام آمریکای جنوبی و با ۸.۳ میلیارد بشکه ذخایر نفت خام، سومین کشور این منطقه پس از ونزوئلا و برزیل از نظر میزان ذخایر نفتی به شمار می‌رود.
ایران هم‌اکنون در مجتمع‌های پتروشیمی زاگرس، خارک، فن‌آوران و مرجان ظرفیت تولید سالانه بیش از ۶.۶ میلیون تن متانول را دارد و براساس شواهد موجود، تا پنج‌ سال آینده این مقدار به ۲۵ میلیون تن خواهد رسید.
غلامرضا شرفی، عضو کمیسیون انرژی مجلس/ توسعه ظرفیت پالایشگاهی و پتروپالایشگاه‌ها ازجمله راهکارهای مقابله با تحریم‌های نفتی محسوب می‌شود و تحریم‌های آمریکا را می‌توان با رفتن به سمت تولید فراورده‌های نفتی بی اثر کرد.
ظرفیت موجود در صادرات فرآورده‌های نفتی به کشورهای منطقه و به‌ویژه افغانستان یکی از فرصت‌های مناسب ایران برای عبور از تحریم‌های نفتی است و رفتن به سمت تولید محصولات پترو پالایشگاهی می‌تواند نقش مهمی در جهت تحقق شعار رونق تولید ایفا کند.
عقیل براتی، رییس پژوهش و فناوری شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت/ سه پروژه فناورانه در شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت اجرا می شود و برای این پروژه‌ها مصوبه‌های شورای پژوهش و هیئت مدیره شرکت ملی نفت دریافت شده است.
گفتمان
من فضا را باز نمی‌کنم که یکسری بیایند دوباره بابک زنجانی درست کنند. حتما چنین اجازه‌ای نمی‌دهم، بارها گفته‌ام تا زمانی که این امانت دست من است با همه وجود تلاش می‌کنم که از این امانت مردم حفاظت کنم حتی به قیمت جانم که هیچ، به قیمت آبرویم هم ان‌شاءالله نمی‌گذارم از پول ملت ببرند. نمی‌گذارم از این پول ببرند و من بمانم.
مهندس مهدی حاجی حسین‌زاده، مدیرعامل شرکت پتروایران کیش در گفتگو با دانش نفت، آخرین فعالیت‌ها و دستاوردهای شرکت پتروایران کیش را در زمینه‌های مختلف کاری تشریح کرد. آنچه در پی می آید مشروح این گفتگوست که از نظر خوانندگان گرامی می گذرد.
مهندس حسین تولا، مدیریت برنامه‌ریزی طرح‌ها و توسعه تجاری شرکت توسعه پتروایران را بر عهده دارد.
عصام‌الدین فیروزبخت، مدیرفاوای شركت توسعه پتروایران، دارای 23 سال سابقه فعالیت تخصصی در زمینه توسعه راهكارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در صنعت نفت است.
مهندس نیما باقرسایی، بیش از 17 سال سابقه كار مفید در حوزه‌های مهندسی، ساخت و بازرگانی را در رزومه کاری خویش ثبت کرده است.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :