Daneshenaft logo
دوشنبه 23 مهر ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
شنبه 24 تیر ماه 1396 | کد مطلب : 11020
سیاست‌زدگی و ارزیابی استخاره‌ای قراردادهای نفتی
دکتر تورج دهقانی، کارشناس ارشد انرژی

دانش نفت: سال‌هاست‌ که منابع نفتی در بازی خیر و شر سیاسیون این‌ سرزمین بر سفره مردم نمی‌نشیند.

هراس از سابقه حضور استعمارگونه شرکت‌های خارجی در عصر دول متزلزل کشور از یک سو و فقدان تدبیر جامع و مانع در گستره سیاست‌گذاران صنعت نفت کشور همراه با جو‌سازی و شانتاژ قدرت‌طلبان بی‌رحم بر ملت از سوی دیگر سرزمین سرشار از منابع طبیعی ایران بزرگ را در آستانه فقر تاریخی و گسترده قرار می‌دهد.

"زنگنه در طول چهار سال اخیر حتی یک قرارداد نفتی منعقد ننمود" ، " انعقاد قرارداد با توتال خیانت بود". هر دو جمله بیانات منتقدین عموما سیاسی شیخ الوزراء است. بیان این گونه انتقادات از یک گروه و تفکر واحد، انگیزه نقد را به وضوح روشن می‌نماید.

چقدر راحت مهمترین دارایی زیرساختی کشور را بازیچه مطامع سیاسی می‌کنیم و نهایتا چوب حراج بر این ثروت ملی می‌زنیم. در حالی که انعقاد قرارداد نفتی فاز ۱۱ آن هم با توتال یکی از معتبر ترین شرکت‌های نفتی دنیا فارغ از مباحث فنی و اقتصادی فی نفسه یک شکست برای آمریکای ترامپ و انگیزه‌های شیطانی ایشان در جغرافیای سیاسی امروز محسوب شده و می‌بایست قاعدتا موجبات غرور ملی شود به یک‌باره حتی بعد از انعقاد قرارداد نیز سخن از ابطال آن و فراخواندن وزیر نفت به مجلس می‌گوییم. این در حالی است که چند سال قبل طرح و تصویب روش قراردادی مشارکت در تولید موجبات حداقل اعتراض همین افراد همیشه نگران نمی‌گردد.

اما فارغ از این مباحث و دلنگرانی‌ها می‌بایست به واقعیت‌های امروز کشور در پهنه سیاسی و اقتصادی دنیا و منطقه توجه نموده و برای مهمترین مولفه‌های چشم انداز آتی کشور چاره‌اندیشی شود. ایران در مجموع جزء سه کشور برتر دنیا به لحاظ مالکیت ذخایر هیدروکربوری متعارف محسوب می‌شود. بدیهی است چنین جایگاهی نمی‌تواند کشور ما را در معادلات جهانی منزوی نماید. اما به شرطی که دچار توهم نشویم.  این سرمایه عظیم خدادادی زیرزمینی مشروط به رویکرد و سیاست‌گذاری ما می‌تواند موجبات اقتدار ملی و یا بالعکس تضعیف بنیه‌های اقتصادی و حتی اقتدار ملی شود. برای این تحلیل باید به چند نکته همزمان توجه نمود.

 در دهه ۶۰ میلادی سهم منابع طبیعی در رشد اقتصاد جهانی بالغ بر ۴۱ درصد بوده در حالی که این رقم در دهه اخیر به کمتر از ۱۶ درصد رسیده است. بالعکس طی سه دهه اخیر شاهد رشد شتابان سهم عامل بهره وری و نهایتا دانش و فناوری در رشد اقتصاد جهانی بوده‌ایم. بنابراین منابع طبیعی چنانچه با دانش و فناوری آمیخته نشود مانند گذشته نمی‌تواند عامل ثروت و اقتدار ملی محسوب شود. دقیقا به همین علت است که علی‌رغم اینکه طی دو دهه گذشته هیچ میدان نفتی متعارف فوق عظیم با ظرفیت تولید بالغ بر ۱ میلیون بشکه در روز در دنیا کشف نشده و قاعدتا امنیت عرضه انرژی می بایست به مخاطره بیافتد اما کماکان شاهد تثبیت و حرکت رو به افول قیمت جهانی تفت خام هستیم، چرا که شرکت‌های نفتی حاشیه سود خود را از طریق کاهش هزینه تولید از طریق دستیابی به فناوری جدید دنبال می نمایند.

شرکت‌های بین‌المللی نفتی IOC ها که بیش از شرکت‌های ملی نفت رویکرد تجاری دارند پیشتاز سرمایه‌گذاری در توسعه فناوری‌های روز دنیا هستند. بدیهی است بودجه چند میلیارد دلاری تحقیق و توسعه شرکت‌های بین‌المللی نفتی و شرکت‌های شاخص خدمات فنی OFSها در مقایسه با بودجه چند ده میلیون دلاری شرکت‌های ملی نفت دنیا NOC ها که به دلایل متعددی رویکرد غیر تجاری دارند در حوزه فناوری ازدیاد برداشت و کاهش هزینه تمام شده تولید جایگاه برتری برای شرکت‌های بین‌المللی از این حیث ایجاد می‌نماید. لذا آن دسته از شرکت‌های ملی و به تبع آن کشور متبوع و برخوردار از منابع طبیعی ثروتمند واقعی محسوب می‌شوند که بر اساس یک رابطه واقع بینانه و غیر توهمی از این‌گونه توانمندی‌های فنی شرکت‌های بین‌المللی استفاده نموده و البته سهم متناسب ایشان از افزایش تولید و حاشبه سود را پرداخت نمایند. دستیابی به این رابطه و جایگاه مستلزم ایجاد بستر ارزیابی کارشناسی و علمی نه سیاسی این گونه تصمیمات متولیان و سیاست‌گذاران است.

لازم است تمام دلسوزان کشور به خصوص سیاسیون از بیان هر گونه نقد فاقد پشتوانه علمی و کارشناسی در عرصه نفت آن هم در این برهه حساس که دشمنان این ملت در کمین اضمحلال و تضعیف نظام نشسته‌اند خودداری نموده و در عوض زمینه پیاده‌سازی هدفمند سه اصل مهم ۱. استفاده از فناوری‌های روز دنیا و حضور شرکت‌های واقعا توانمند خارجی ۲. انتقال، بومی سازی و تقویت فناوری‌ها و شرکت‌های دانش بنیان داخلی و ۳. زمینه‌سازی انعقاد قراردادهای بعدی و ایجاد فضای نقد کارشناسی و بهینه‌سازی قراردادها بر اساس منافع ملی و بهبود مستمر قراردادها و تقویت حس اعتماد به نفس فرزندان ملت در جبهه مذاکرات نفتی فراهم شود.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت‌کوره با کیفیت و تامین‌کننده اصلی سوخت کشتی‌ها در منطقه از یک طرف و دارا بودن بنادر و شرایط جغرافیایی از سوی دیگر دارای موقعیت استثنایی برای توسعه سوخت‌رسانی دریایی است که متاسفانه با توجه به این پتانسیل‌ها هنوز تا جایگاه شایسته خود فاصله زیادی دارد.
کشور امارات در حالی بازاری انحصاری در بانکرینگ دارد که بخش قابل توجهی از مواد اولیه خود را به صورت خام از ایران خریداری می‌کند.
کارت سوخت با هدف جلوگیری از قاچاق سوخت به خارج از کشور و مدیریت مصرف سوخت مجددا احیا می‌شود.

يادداشت
عسگر سرمست، کارشناس ارشد حوزه انرژی و محیط زیست/ موافقت‌نامه پاریس مطابق با برنامه‌های ملی کره‌جنوبی است و این کشور حتی بدون این معاهده نیز، به سمت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خواهد رفت.
علیرضا سلطانی، کارشناس اقتصاد انرژی/ پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال دوباره تحریم‌ها علیه ایران به‌ویژه تحریم‌های نفتی، شناسایی و راه‌های مقابله با اقدام‌های تحمیلی آمریکا و کاهش مخاطرات ناشی از این اقدام‌ها در عرصه اقتصادی به دغدغه اصلی سیاست‌گذاری تبدیل شده است.
عزت‌الله صیادنیا طیبی، دانشجوی دکترای اقتصاد نفت دانشگاه علامه طباطبایی/ بازار نفت مثل هر کالایی در دنیا تابع عرضه و تقاضاست ولی استراتژیک بودن این کالا باعث شده در بحث عرضه و تقاضا جوانب دیگری علاوه بر منافع اقتصادی را دخیل بدانیم.
عمده‌ترین معامله‌گران نفت جهان انتظار ندارند قیمت نفت در سال آینده میلادی از ۶۵ دلار برای هر بشکه کمتر شود و فراتر رفتن این قیمت‌ها از مرز ۱۰۰ دلار را محتمل می‌دانند.
محسن جلیلوند، مدرس روابط بین‌الملل/ کمتر از یک ماه به آغاز دور دوم تحریم‌های ایالات متحده آمریکا باقی مانده است و با وجود اینکه مقامات این کشور تاکید دارند این تحریم‌ها بسیار برای ایران خطرناک است، اما برخی مقامات دولتی معتقدند که هرآنچه باید بعد از تحریم ۱۳ آبان رخ می‌داد، طی سه ماه گذشته انجام شده است و قرار نیست اتفاق بسیار بزرگی رخ دهد.
گفتمان
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.
هاتف ستاری، کارشناس ارشد حقوق نفت/ کارشناسان حقوق نفت معتقدندکه سرمایه گذاران خارجی با مدل قراردادهای بیع متقابل آشنایی بیشتری دارند و ایران با استفاده از مدل اصلاح شده آن می‌توانست سرعت بیشتری در جذب سرمایه خارجی داشته باشد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :