Daneshenaft logo
سه شنبه 24 مهر ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 5 مرداد ماه 1397 | کد مطلب : 12183
با ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی چه باید کرد؟
سعید اسلامی بیدگلی، استاد دانشگاه و اقتصاددان

این نگرانی وجود دارد که اگر حجم نقدینگی۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی بخواهد آزاد شود، ممکن است به کدام یک از طبقات دارایی برود.

موضوع دیگر آن است که اساسا شبکه بانکی کارآیی خود را به عنوان بانک از دست داده است و امکان فراهم کردن تسهیلات و جریان نقدی برای بخش واقعی اقتصاد را ندارد. این دو اثر به صورت همزمان با همدیگر دیده می‌شوند. در همین حال، نقدینگی با ۲۲.۱ درصد رشد به رقم ۱۵۳۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. کارشناسان اقتصادی رسیدن حجم نقدینگی به این عدد را نگران کننده می‌دانند و معتقدند که این حجم از نقدینگی می‌تواند بازار‌های کشور را به هم بریزد. اما دولت اکنون برای کنترل این مقدار نقدینگی چه می‌تواند انجام دهد؟ مدت‌ زیادی است که کارشناسان نسبت به افزایش نقدینگی هشدار می‌دهند. بخش زیادی از این هشدار‌ها ناشی از نگرانی از وضعیت اقتصادی کشور است. در حال حاضر، نرخ بهره در کشور عدد بالایی است. حتی زمانی که نرخ بهره به ۱۵ درصد رسیده بود نرخ بالایی نسبت به استاندارد‌های جهانی بود. این نرخ بالا برای مدت‌های طولانی در اقتصاد کشور جاری است. نرخی کنونی که در حدود ۲۰ درصد است، به این معناست که هر بدهی هر ۴ و نیم تا ۵ سال دو برابر می‌شود. بخش بزرگی از آنچه که ما امروز به عنوان افزایش حجم نقدینگی در کشور می‌شناسیم ناشی از نرخ‌های بهره بالا و گرفتن سپرده‌ها با نرخ بهره بالا از طریق سپرده گذاران از طریق شبکه بانکی است که از سپرده گذاران پول می‌گرفتند. این دو پدیده دو نتیجه به بار می‌آورد که یکی از آن‌ها، افزایش عددی حجم نقدینگی است که به ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. اثر دوم هم این است که، چون بانک‌ها یعنی شبکه پولی کشور امکان سرمایه گذاری با نرخ‌های بالای بهره‌ای که سپرده می‌گرفتند را نداشتند، عملا با حجم بزرگ دارایی منفی یا سمی مواجه شده است. یعنی ما در ترازنامه بانک‌ها بدهی‌های بزرگی را که ناشی از سپرده‌ها و بهره هاست می‌بینیم. معادل این بدهی‌ها، دارایی وجود ندارد و منجر به قفل‌شدگی بیشتر شبکه پولی کشور می‌شود. مسائل بین المللی مشکل را دوچندان کرده اکنون همه این نگرانی را داریم که اگر این حجم نقدینگی بخواهد آزاد شود، ممکن است به کدام یک از طبقات دارایی برود. موضوع دیگر آن است که اساسا شبکه بانکی کارآیی خود را به عنوان بانک از دست داده است و امکان فراهم کردن تسهیلات و جریان نقدی برای بخش واقعی اقتصاد را ندارد. این دو اثر به صورت همزمان با همدیگر دیده می‌شوند. وضعیت بین المللی ایران هم، چه در نظام بین‌المللی مربوط به برجام و چه در موضوعات دیگر، با بن بست رو به رو شده است و به این ترتیب، با مشکل جدی ریسک‌های بین‌المللی، افزایش دلار، کمبود ارز‌های مختلف و اشکال در انتقالات ارزی مواجه هستیم. اینطور نیست که گفته می‌شود فقط برجام با شکست رو‌به‌رو شده است. سیاست ما در بقیه موارد هم هزینه‌های زیادی داشته است. همزمانی دو بحران نقدینگی در شبکه بانکی و بحران مسائل ارزی و بین‌المللی حل چالش را بسیار پیچیده‌تر می‌کند. این حجم از نقدینگی، اگر قرار باشد از شبکه بانکی خارج شود و به سمت اقتصاد مولد و واقعی برود، افزایش عرضه سهام‌های دولتی و حاکمیتی در بازار سرمایه، افزایش پذیرش‌ها در بازار سرمایه و همچنین افزایش شرکت‌های موجود در بازار سرمایه احتمالا می‌تواند بخشی از نقدینگی را به سمت بازار سرمایه سوق دهد. البته این هدایت به سمت سهام موجود نخواهد بود، بلکه به سمت سهام‌های جدیدی خواهد بود که می‌تواند از طریق دولت، حاکمیت در بازار سرمایه ایجاد شود. اینگونه می‌توان فشار ورود نقدینگی به طبقات مختلف دارایی را گرفت. رقم کنونی نقدینگی حتی بازار مسکن را هم به هم می‌ریزد. راهکار دیگر این است که دولت باید بتواند در زمان مناسب و به درستی اوراق بدهی و سهام منتشر کند و کنترل این اوراق را از طریق عملیات بازار باز بر عهده بگیرد و نه از طریق دستور. اگر دولت این نگرانی را حاصل کند که ممکن است حجم نقدینگی از شبکه بانکی خارج شود و به طبقات دارایی برود و به این بهانه دوباره بخواهد نرخ‌های بهره را دستکاری کند بازار‌های مالی آسیب می‌بینند؛ بنابراین افزایش قیمت برخی طبقات دارایی همراه با انتشار اوراق و عملیات بازار باز می‌تواند فرصت را در اختیار دولت هم قرار دهد که بخشی از مشکلات بانکی را حل کند. اگر تجمیع این موارد اتفاق نیفتد، ورود این جریان سرگردان نقدینگی به هرکدام از بازار‌ها حتما آسیب‌های بسیار بسیار جدی در پی خواهد داشت. عددی که گفته می‌شود بیش از ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی کشور است آنقدر زیاد است که می‌تواند هر بازاری را متلاطم کند و به هم بریزد. یعنی بازار مسکن که عملا بزرگترین بازار به لحاظ پذیرش نقدینگی در کشور ماست، با ورود بخشی از این نقدینگی دچار تلاطم بسیار زیادی می‌شود. چه برسد به بازار دلار، سکه یا خودرو که در برابر بازار مسکن بازار‌های بسیار کوچکی محسوب می‌شوند.

 

راهکار‌های درازمدت برای کنترل حجم نقدینگی

اولا ساز و کار‌های شبکه پولی کشور حتما باید اصلاح شود. شبکه بانکی با ۵۰۰ هزار میلیارد تومان کسری دارایی اساسا کارکرد‌های خود را از دست داده است. همچنین فارغ از شعار‌هایی که داده می‌شود روابط بین المللی باید اصلاح شود. اگر ارز وارد نشود و شرکت‌های ما نتوانند با نظام بین‌المللی کار کنند، ما دوباره پس از چند ماه با مشکلات کنونی رو به رو خواهیم بود. در واقع شما بدون اصلاح روابط بین‌المللی با دست زدن به انواع مختلف راهکار‌ها مشکل را به تعویق می‌اندازید. باید توجه کنیم که حجم بزرگ اقتصاد ایران فقط در داخل مرز‌های گربه شکل کشور اداره نمی‌شود. ما به تعاملات بسیار جدی با اقتصاد جهانی، ورود ارز، سرمایه‌گذاری خارجی، تکنولوژی جدید و فروش کالا‌هایی که مخاطب داشته باشد هم نیاز داریم.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت‌کوره با کیفیت و تامین‌کننده اصلی سوخت کشتی‌ها در منطقه از یک طرف و دارا بودن بنادر و شرایط جغرافیایی از سوی دیگر دارای موقعیت استثنایی برای توسعه سوخت‌رسانی دریایی است که متاسفانه با توجه به این پتانسیل‌ها هنوز تا جایگاه شایسته خود فاصله زیادی دارد.
کشور امارات در حالی بازاری انحصاری در بانکرینگ دارد که بخش قابل توجهی از مواد اولیه خود را به صورت خام از ایران خریداری می‌کند.
کارت سوخت با هدف جلوگیری از قاچاق سوخت به خارج از کشور و مدیریت مصرف سوخت مجددا احیا می‌شود.

يادداشت
عسگر سرمست، کارشناس ارشد حوزه انرژی و محیط زیست/ موافقت‌نامه پاریس مطابق با برنامه‌های ملی کره‌جنوبی است و این کشور حتی بدون این معاهده نیز، به سمت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خواهد رفت.
علیرضا سلطانی، کارشناس اقتصاد انرژی/ پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال دوباره تحریم‌ها علیه ایران به‌ویژه تحریم‌های نفتی، شناسایی و راه‌های مقابله با اقدام‌های تحمیلی آمریکا و کاهش مخاطرات ناشی از این اقدام‌ها در عرصه اقتصادی به دغدغه اصلی سیاست‌گذاری تبدیل شده است.
عزت‌الله صیادنیا طیبی، دانشجوی دکترای اقتصاد نفت دانشگاه علامه طباطبایی/ بازار نفت مثل هر کالایی در دنیا تابع عرضه و تقاضاست ولی استراتژیک بودن این کالا باعث شده در بحث عرضه و تقاضا جوانب دیگری علاوه بر منافع اقتصادی را دخیل بدانیم.
عمده‌ترین معامله‌گران نفت جهان انتظار ندارند قیمت نفت در سال آینده میلادی از ۶۵ دلار برای هر بشکه کمتر شود و فراتر رفتن این قیمت‌ها از مرز ۱۰۰ دلار را محتمل می‌دانند.
محسن جلیلوند، مدرس روابط بین‌الملل/ کمتر از یک ماه به آغاز دور دوم تحریم‌های ایالات متحده آمریکا باقی مانده است و با وجود اینکه مقامات این کشور تاکید دارند این تحریم‌ها بسیار برای ایران خطرناک است، اما برخی مقامات دولتی معتقدند که هرآنچه باید بعد از تحریم ۱۳ آبان رخ می‌داد، طی سه ماه گذشته انجام شده است و قرار نیست اتفاق بسیار بزرگی رخ دهد.
گفتمان
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.
هاتف ستاری، کارشناس ارشد حقوق نفت/ کارشناسان حقوق نفت معتقدندکه سرمایه گذاران خارجی با مدل قراردادهای بیع متقابل آشنایی بیشتری دارند و ایران با استفاده از مدل اصلاح شده آن می‌توانست سرعت بیشتری در جذب سرمایه خارجی داشته باشد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :