Daneshenaft logo
جمعه 30 فروردین ماه 1398 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 26 بهمن ماه 1397 | کد مطلب : 22750
صنعت پتروشیمی از ۵۷ تا ۹۷


رشد ۲۱ برابری ظرفیت نصب شده، ۹ برابری مجتمع‎ها، ۳۳,۵ برابری تولید محصولات و ۳۷ برابری صادرات، همه و همه از دستاورد‌های صنعت پتروشیمی ایران در ۴۰ سال اخیر است.

صنعت پتروشیمی ایران در سال ۱۳۴۲ با بهره‌برداری از واحد تولید کود شیمیایی مجتمع پتروشیمی شیراز در کشور شکل گرفت و در سال ۱۳۴۳ قانون تشکیل شرکت ملی صنایع پتروشیمی زیر پوشش شرکت ملی نفت ایران به‌منظور تمرکز بر همه فعالیت‌های این حوزه تصویب شد. عمده اهداف این صنعت تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، تأمین نیاز داخلی کشور به کود شیمیایی و برخی مواد پایه شیمیایی نظیر دوده، گوگرد، گازمایع، سود سوزآور، کربنات و بی‌کربنات سدیم، پی‌وی‌سی و مواد نرم‌کننده پلاستیک بوده است.

احداث مجتمع‌های پتروشیمی رازی، آبادان، پازارگاد، کربن اهواز، خارک، فارابی و طرح‌های توسعه پتروشیمی شیراز و انجام بخش عمده‌ای از احداث پتروشیمی بندرامام حاصل تلاش‌های این دوره بوده است.

۳ میلیون تن ظرفیت نصب شده، ۱,۶ میلیون تن تولید با تنوع ۱۷ نوع محصول، فروش ۱.۵۲ میلیون تن محصول، ۰.۶ میلیون تن صادرات به ارزش ۰.۰۵ میلیارد دلار، عملکردی است که از صنعت پتروشیمی کشور در سال ۵۷ ثبت شده است.

1

پشتیبانی از جبهه‌های جنگ تحمیلی و همچنین طراحی و مهندسی و تدارکات و آماده‌سازی زمین مجتمع‌های اراک و اصفهان، تکمیل طرح توسعه پتروشیمی شیراز و کلرآلکالی، آغاز اجرای طرح‌های متانول شیراز، مجتمع پتروشیمی اراک و واحد دی‌آمونیم فسفات رازی، شکل‌گیری شرکت طراحی ـ مهندسی صنایع پتروشیمی (پیدک) در قالب طرح متانول اول در شیراز، عمده فعالیت صنعت پتروشیمی کشور در دوران دفاع مقدس از ابتدای سال ۱۳۵۸ تا نیمه نخست سال ۱۳۶۷ بود.

در سال ۱۳۶۷ مجتمع پتروشیمی شیراز به بیشترین مقدار تولید خود پس از پیروزی انقلاب دست یافت و همزمان، تولید دوباره در فازهای نخست و دوم مجتمع پتروشیمی رازی آغاز شد. در این سال مجموع تولید مجتمع‌ها به ۸۸۰ هزار تن رسید و شرکت موفق به صادرات حدود ۲۷۰ هزار تن گوگرد به ارزش ۲۶ میلیون دلار و فروش داخلی ۴۳۰ هزارتن محصولات شیمیایی به ارزش ۵ میلیارد ریال شد.

 در سال‌های ۷۳–۱۳۶۸ با به اجرا درآمدن نخستین برنامه توسعه جمهوری اسلامی ایران، بازسازی مجتمع‌های آسیب‌دیده در جنگ تحمیلی با جدیت و تلاش شرکت ملی صنایع پتروشیمی پیگیری شد و به‌تدریج، مجتمع‌های آسیب‌دیده به بهره‌برداری رسیدند. در عین حال شماری از طرح‌های اساسی شرکت شامل مجتمع‌های پتروشیمی اصفهان، پتروشیمی اراک (فاز یک) و بندرامام نیز تکمیل و بهره‌‏برداری از آنها آغاز شد. از اهداف مهم این برنامه می‌توان به تأمین نیاز صنایع پایین‌دستی (طرح جایگزینی واردات)، صادرات محصولات پتروشیمی و کمک به رهایی از اقتصاد تک‌محصولی در بلندمدت، فراهم آوردن زمینه‌های رشد صنعت غیروابسته و پایه‌ریزی فناوری داخلی و استفاده بیشتر از امکانات داخل کشور اشاره کرد.

طرح‌های عمرانی برنامه نخست توسعه کشور شامل ۱۰ طرح جدید بود. در طول این برنامه، بهره‌برداری از طرح‌های دی‌آمونیم فسفات رازی، متانول اول شیراز، پتروشیمی بندرامام، پتروشیمی اصفهان، فاز نخست پتروشیمی اراک و گسترش دوده صنعتی اهواز آغاز شد. در این دوره، سرمایه‌گذاری ۷۰۸۵ میلیارد ریالی و بهره‌برداری تدریجی از طرح‌های جدید سبب شد که ظرفیت تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی از ۵,۳ میلیون تن در سال ۱۳۶۸، با رشد میانگین سالانه ۱۳.۵ درصد به ۱۰.۳ میلیون تن در سال۱۳۷۳ (سال پایه برنامه پنج‌ساله دوم) برسد، همچنین تولید ۷.۵ میلیون تن محصول پتروشیمی و صادرات یک میلیون و ۹۰۰ هزار تن آن به ارزش ۲۷۱ میلیون دلار در پایان سال ۷۳ محقق شد.

برنامه پنج‌ساله دوم شرکت ملی صنایع پتروشیمی با هدف افزایش سوددهی، توسعه صادرات، گسترش خصوصی‌سازی، افزایش تولید و تنوع محصول با محصولات ویژه و جدید تدوین شد. در پایان برنامه پنج ساله دوم توسعه (۷۸–۱۳۷۴)، با بهره‌‏برداری از طرح‌های باقیمانده از برنامه پنج‌ساله نخست در این دوره، تولید محصولات پتروشیمی به ۱۱ میلیون تن در سال رسید.

در این برنامه و همسو با اهداف مورد نظر، ضرورت بهره‌گیری از مزیت‌های نسبی کشور از جمله دسترسی به آب‌های بین‌المللی و منابع عظیم نفت و گاز و دیگر تسهیلات و امکانات زیربنایی، طرح‌های جدیدی در منطقه بندرامام به اجرا درآمد و برای تحقق سیاست جلب سرمایه‌‌های خارجی و افزایش صادرات غیرنفتی، «منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی» در محدوده منطقه بندرامام برای اجرای طرح‌های پتروشیمی و صنایع وابسته احداث شد.

با آغاز بهره‌برداری از طرح‌های باقیمانده از برنامه نخست توسعه، شامل مجتمع‌های پتروشیمی اراک (فاز دوم و بوتاکلر اراک)، ارومیه، خراسان و تبریز در سال‌های نخستین برنامه پنج ساله دوم و طرح متانول پتروشیمی خارک در پایان سال ۱۳۷۸ ظرفیت تولید سالانه محصولات پتروشیمی به ۱۴ میلیون تن و تولید شرکت از ۷,۵ میلیون تن در سال ۱۳۷۳ با میانگین رشد سالانه‌ای نزدیک به ۸ درصد، به ۱۱ میلیون تن در سال ۱۳۷۸ رسید.

در برنامه پنج ساله دوم، فروش شرکت نیز با عرضه محصولات جدید به بازار، از رشد خیره‌کننده‌ای برخوردار شد، چنان که در سال ۱۳۷۸ فروش داخلی تا ۳,۸ میلیون تن به ارزش ۴۳۰۰ میلیارد ریال افزایش یافت و صادرات محصولات پتروشیمی به ۲.۹ میلیون تن به ارزش ۵۸۰ میلیون دلار با رشد سالانه ۱۶ درصد رسید. سهم پتروشیمی در کل صادرات غیرنفتی نسبت به پایان برنامه اول توسعه به ۱۷.۲ درصد و در صادرات بخش صنعت به ۳۰.۷ درصد ارتقا یافت.

ارتقای جایگاه ایران در بازارهای جهانی

برنامه پنج‌ساله سوم شرکت ملی صنایع پتروشیمی سرآغاز مرحله جدیدی به سمت جهانی شدن فعالیت‌های این شرکت است. از ویژگی‌های متمایز این برنامه، افزون بر جهش در میزان تولید و فروش، ارتقای جایگاه صنعت پتروشیمی در صادرات غیرنفتی است. از جمله اقدام‌های مهم این دوره می‌توان به فعالیت‌هایی نظیر استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود، اجرای طرح‌های توسعه، توسعه صادرات و ارتقای جایگاه پتروشیمی در صادرات غیرنفتی، خصوصی‌‍‌سازی و تغییر ساختار شرکت ملی صنایع پتروشیمی اشاره کرد.

مهم‌ترین‌ اهداف برنامه پنج‌ساله سوم شرکت بر اجرای اکثریت طرح‌های برنامه پنج‌ساله دوم و همچنین استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود، نوسازی و بازسازی واحدهای قدیمی، تولید محصولات با ارزش‌افزوده بالاتر، حداکثر استفاده از توانمندی‌های فنی - مهندسی داخل، تجهیز مناطق ویژه اقتصادی، توسعه صادرات، خصوصی‌سازی، حمایت از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و گسترش تحقیق و توسعه تأکید داشت.

در این برنامه اجرای طرح‌های جدید با هدف تولید محصولات با ارزش‌افزوده بیشتر و استفاده حداکثری از خوراک‌های اتان و مایعات گازی در نظر گرفته شده ‌است. برای اجرای این طرح‌ها، منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس به واسطه ارتباط آن با منابع گاز طبیعی میدان پارس جنوبی مکان مناسبی برای اجرای طرح‌های جدید پتروشیمی تشخیص داده شد. با مجموع سرمایه‌گذاری به ارزش ۱۱۵۴۰۰ میلیارد ریال و بهره‌برداری از طرح‌ها، در پایان سال ۱۳۸۳ ظرفیت سالانه تولید محصولات شرکت به ۱۸ میلیون تن رسید. تولید محصولات پتروشیمی نیز از ۱۱ میلیون تن در سال ۷۸ به ۱۵ میلیون تن در سال ۸۳ افزایش داشت. در سال ۱۳۸۳، صادرات و فروش داخلی شرکت به ترتیب ۵,۲ میلیون تن به ارزش ۱۷۲۶ میلیون دلار و ۴.۸ میلیون تن به ارزش ۱۲.۶ هزار میلیارد ریال بوده است.

مقدمات خصوصی‌سازی و تبدیل شرکت ملی صنایع پتروشیمی به سازمان حاکمیتی و نظارتی در واقع از سال ۸۶ و با ابلاغ سیاست‌های اجرایی اصل ۴۴ قانون اساسی آغاز و تعدادی از شرکت‌ها و مجتمع‌ها به صورت جداگانه به بخش خصوصی واگذار شد، اما با تشکیل شرکت هلدینگ پتروشیمی شامل باقی‌مانده مجتمع‌ها و شرکت‌های واگذار نشده، واگذاری یکجا به بخش خصوصی و تداوم فعالیت شرکت ملی صنایع پتروشیمی در قالب سازمان حاکمیتی و نظارتی در سال ۱۳۸۸ تصویب شد.

مهم‌ترین‌ اهداف برنامه چهارم توسعه، اجرای طرح‌های توسعه‌ای صنعت پتروشیمی با رویکرد استفاده از منابع هیدروکربوری گازی برای گسترش زنجیره ارزش تولید محصولات پتروشیمی با ارزش‌افزوده بیشتر با اتکا به استفاده حداکثری از توانمندی‌های داخلی و جذب سرمایه‌های بخش خصوصی و گسترش تحقیق و توسعه بود.

در طول سال‌های برنامه چهارم (۱۳۸۴ لغایت۱۳۸۹) ۴۰ طرح به ظرفیت ۳۴,۳ میلیون تن به تولید رسید و در پایان سال ۸۹، ۵۱ میلیون تن ظرفیت تولید، ۴۰ میلیون و ۱۰۰ هزار تن تولید و ۱۶ میلیون و ۲۰۰ هزار تن صادرات ثبت شد.

افتتاح سه پتروشیمی پردیس مرجان و نیروگاه برق دماوند 14 

از ابتدای برنامه پنجم توسعه تا پایان سال۱۳۹۵، با بهره‌برداری از ۲۶ طرح پتروشیمی شامل طرح‌های تولیدی، زیربنایی، سرویس‌های جانبی، بهینه‌سازی مصرف خوراک و پژوهشی که بخش زیادی ازسوی بخش خصوصی اجرا شد، حدود ۱۰,۵ میلیون تن به ظرفیت تولید صنعت پتروشیمی کشور افزوده شد، به‌طوری که در پایان سال ۹۵، ظرفیت تولید به ۶۲ میلیون تن، تولید به ۵۰.۶ میلیون تن و صادرات به ۲۰.۴ میلیون تن به ارزش ۹.۵ میلیارد دلار رسید.

در تدوین برنامه ششم توسعه رویکرد کاهش خام‌فروشی، تکمیل زنجیره ارزش و افزایش سرمایه‌گذاری در نظر گرفته شده است که با بهره‌برداری از ۳۴ طرح پتروشیمی موجود در کشور که پیشرفت بالای ۲۰ درصد دارند، امیدواریم تولید محصولات پتروشیمی که در پایان سال ۹۶، ۵۳,۶ میلیون تن بوده است، رشد چشمگیری داشته باشد. گفتنی است که سال گذشته ظرفیت نصب‌شده صنعت پتروشیمی کشور ۶۴ میلیون تن بوده است که مجتمع‌ها عملکردی معادل ۸۴ درصد ظرفیت اسمی را ثبت کردند و از ۳۰.۷ میلیون تن محصول قابل فروش، ۲۲.۴ میلیون تن به ارزش ۱۲ میلیارد دلار صادر شد.

در طول برنامه ششم توسعه تاکنون، هفت طرح تولیدی و یک طرح سرویس جانبی صنعت پتروشیمی به بهره‌برداری رسیده است که حدود ۷ میلیون تن به ظرفیت صنعت اضافه شده است.

سال ۹۸؛ سال پتروشیمی

در پایان به بخشی از سخنان بیژن زنگنه، وزیر نفت که در نشست خبری روز ۱۶ بهمن ماه مطرح کرد اشاره می‌کنیم: «سال ۹۸، سال مهمی برای صنعت پتروشیمی است. سال آینده برای نخستین بار تولید اتان به ۱۰ میلیون تن در سال خواهد رسید و اتان مازاد به مجتمع‌های پتروشیمی اختصاص می‌یابد، بنابراین راه‌اندازی واحدهای الفین باید تسریع شود. امیدواریم سال آینده فاز اول الفین پتروشیمی بوشهر، الفین ایلام، متانول سبلان، کود شیمیایی لردگان، پتروشیمی میاندوآب، ای‌اس‌پی‌آر صدف عسلویه، متانول کاوه و پالایشگاه گاز بیدبلند خلیج فارس راه‌اندازی شوند که در مجموع ۱۲ میلیون تن ظرفیت به ظرفیت تولید صنعت پتروشیمی کشور افزوده خواهد شد».

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
بر اساس آخرین آمارها، هم‌اکنون صادرات نفت ایران در دو هفته اخیر در پایین‌ترین سطح ممکن قرار گرفته است و بنابر آمار ‏به‌دست آمده از سه مؤسسه ردیابی نفتکش‌ها، ایران در ماه آوریل کمتر از یک ‏میلیون بشکه نفت در روز صادر کرده و این درحالی‌ است که تنها چند روز دیگر از معافیت‌های تحریمی ‏باقیمانده است.
وزارت نفت برای فروش نفت در دوران تحریم باید از روش‌هایی استفاده کند که برای حاکمیت کاملاً شفاف بوده و برای دشمن شفاف نباشد.
ریاض نسبت به آینده اقتصادی آمریکا خوش‌بین نیست و تمایل به حذف دلار از معاملات نفتی عربستان را می‌توان به روند رو به رکود اقتصاد آمریکا مرتبط دانست.

يادداشت
سرنوشت فاز 11 که به غیر از فاز ۱۴، تنها فاز توسعه‌نیافته بزرگ‌ترین میدان گازی جهان در طرف ایران محسوب می‌شود، به نتیجه مذاکرات با چین گره خورده است.
گروه مطالعات و تحقیقات دانش نفت/ نمایندگان مجلس شورای اسلامی مصوب کردند که گزارش مربوط به تخلفات شرکت پالایشگاه نفت کرمانشاه عمدتا پیرامون شیوه قیمت گذاری و نحوه واگذاری این شرکت به بخش خصوصی به قوه قضاییه ارسال شود.
گروه مطالعات و تحقیقات دانش نفت/ با توجه به اینکه چالش صد سال اخیر کشور ما موضوع توسعه است، باید روی مفاهیمی چون بهینه‌سازی مصرف سوخت، کاهش شدت مصرف انرژی و واقعی کردن قیمت انرژی در ایران به اجماع رسیده و همگرایی داشته باشیم.
گروه مطالعات و تحقیقات دانش نفت/ به دلیل کاهش شدید تولید نفت عربستان و ونزوئلا، عرضه نفت در بازار جهانی نفت محدود شده است، اما همچنان نشانه‌های ناهمخوانی درباره دورنمای تقاضای نفت و سطح ذخیره‌سازی مشاهده می‌شود.
در بودجه سالیانه نروژ، دولت مجاز است کسری بودجه غیرنفتی را حداکثر به میزان سود سالیانه صندوق بازنشستگی، از درآمد‌های نفتی تأمین کند. مقدار سود سالیانه صندوق در طول سال‌های گذشته بین 3 تا 4 درصد متغیر بوده است.
گفتمان
بیژن زنگنه، وزیر نفت در نشست با نمایندگان استان خوزستان: اهواز پر از خط لوله است و هیچ جایی مانند این شهر در خطر نیست و از فکر کردن به این موضوع شب‌ها، خواب ندارم. بارها در مجلس و از تریبون‌های مختلف اعلام کردم که تأسیسات صنعت نفت فرسوده است و همکاران ما در مناطق نفت‌خیز با چنگ و دندان آن را اداره می‌کنند.
عربستان سعودی و امارات در حال ساخت سیستم‌های قدرتمند و پیشرفته انرژی خورشیدی هستند و امیدوار هستند که این حرکت گام بزرگی در حرکت دو کشور به سوی بهره‌برداری از منابع مختلف و غیرفسیلی انرژی در دهه آینده باشد
انجام خرید یا عقد قرارداد با گروه تخصصی IRSYSTEM ، ضمن بهره مندی از کالایی درجه یک و در سطح جهانی، آغازی است بر تعهدی مستمر که طی برنامه زمانبندی دقیق اجرا شده و پس از استقرار اولیه سامانه با ارائه خدمات آموزشی و پشتیبانی فنی و گارانتی معتبر در راستای جلب رضایت مشتریان و کارفرمایان تکمیل خواهد شد.
درخواست و انتظار من از مقام عالی وزارت نفت این است که سازمان بهداشت و درمان بیشتر حمایت شود و بیشتر مورد توجه باشد و خدمات عزیزان و همکاران ما بیشتر دیده شود.
تنها حمایتی که ما لازم داریم این است که کارفرمایان محترم مطالبات را سر موعد پرداخت کنند. متاسفانه در حال حاضر مطالباتی داریم که از اسفند ۹۴ تا به امروز مانده است و هنوز پرداخت نشده است.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :