Daneshenaft logo
دوشنبه 23 مهر ماه 1397 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 15 دی ماه 1396 | کد مطلب : 11658
امروز و فردای صندوق‌های بازنشستگی
مجتبی معظمی، دانشجوی دکترای مدیریت حرفه‌ای کسب و کار (DBA)/ از بزرگترین صندوق های بازنشستگی کشور صندوق های بازنشستگی تامین اجتماعی و کارکنان دولت می باشند که مجموعاً دارای حدود چهارمیلیون نفر مستمری بگیر می باشند

درحال حاضر هجده صندوق بازنشستگی با جمعیتی حدود سیزده میلیون نفر شاغل و مستمری بگیر در کشور مشغول به فعالیت می باشند که هریک به لحاظ تعداد مستمری بگیران و یا میزان شاغلین دارای ویژگی ها و شرایط خاص خود بوده لیکن بصورت کلی باتوجه به ساختار تقریباً دولتی، تمامی آنها دچار مشکلات کمابیش یکسانی هستند که عمدتاً از ناحیه مدیریت دولتی و نگاه بخشی نگر و روزمره و نه نگاه کلان و با برنامه و دورنگر به آنها وارد می‌شود.

 

وضعیت حال حاضر

از بزرگترین صندوق های بازنشستگی کشور صندوق های بازنشستگی تامین اجتماعی و کارکنان دولت می باشند که مجموعاً دارای حدود چهارمیلیون نفر مستمری بگیر می باشند (1)

در عرف صندوق های بازنشستگی و به جهت اطمینان برای پرداخت مستمری ها و همچنین سرمایه گذاری مفهوم نرخ  پشتیبانی تعریف شده است که بیانگر میزان شاغلین به تعداد مستمری بگیران می باشد که این نسبت هرچقدر بزرگتر باشد نشان دهنده ضریب اطمینان بالاتر در پرداخت مستمری ها می باشد عدد 7 بعنوان شاخص سلامت وضعیت صندوق تعریف شده است، یعنی بازای هر 7 نفر شاغل یک نفر مستمری بگیر بایستی باشد. براساس آمار سال 93 این وضعیت در صندوق های بازنشستگی تامین اجتماعی حدود 6.1 و در صندوق های بازنشستگی کارکنان دولت حدود 91% می‌باشد. این عدد بطور متوسط حدود 3.6 در بین تمامی صندوق های فعال برآورد می شود (2). با نگاهی مختصر به متوسط وضعیت شاخص نرخ پشتیبانی که حدوداً نصف میزان بهینه می باشد ملاحظه می شود وضعیت در صندوق های بازنشستگی کارکنان دولت تاچه حد بغرنج و بحرانی است، نکته مهم وجود دو معضل اساسی در این زمینه است: اول حرکت جمعیت به سمت سالمندی و افزایش میزان مستمری بگیران که برآوردها حاکی از پائین آمدن عدد 3.6  فعلی به حدود 2 در سی سال آینده است و این یعنی به ازای هر دونفر شاغل یک نفر مستمری بگیر. درحالی که با دقت در هرم جمعیتی فعلی نسبت جمعیت فعال (سنین 15 تا 65) به بازنشستگان (سنین بالای 65) حدود 12 به 1 است و دومین نکته در این حوزه مربوط به پیشرفت تکنولوژی می باشد که موجب کاهش تقاضا برای نیروی انسانی و جایگزینی ماشین بجای انسان در زنجیره تولید می گردد و این نیز به معنای کاهش شاغلین در مقابل افزایش طبیعی و روزافزون مستمری بگیران است.

 

رابطه دولت و صندوق‌ها

از دیگر مشکلات مهم صندوق ها میزان بالای طلب آن ها از دولت و ناتوانی در وصول آن می باشد، از آنجائیکه مدیران صندوق ها تقریباً بطور مستقیم از سوی کارگزاران دولتی انتخاب می شوند امکان و قدرت مقابله با مافوق خود را ندارند که بدهی بالغ بر یکصد و شصت هزار میلیارد تومانی دولت به صندوق ها یکی از ثمرات آن است (3) فقط با نگاه به  نرخ های سود بانکی درحال حاضر متوجه میزان خسارت وارده به صندوق ها بابت عدم وصول سود وجوه فوق درصورت سپرده گذاری در بانک ها و زیان وارده به مستمری بگیران که صاحبان اصلی صندوق ها هستند می‌شویم و این  فقط یک روی سکه است که در کنار حجم بالای بدهی دولت به صندوق ها، واگذاری کارخانجات فرسوده و ورشکسته (به عنوان رد دیون) خود تبدیل به معضلی بزرگتر و پیچیده تر در ابعاد اقتصادی و اجتماعی برای صندوق ها شده است.

جالب اینجاست که انتصابات دولتی در صندوق ها که حاکی از تفکرات سیاسی و نه اقتصادی است منجر به صدور بخشنامه های غیراقتصادی شده است که ثمرات منفی دیگری از قبیل کاهش سن بازنشستگی  و بازنشستگی های پیش از موعد نیز برای آنها به ارمغان داشته است. تخمین زده می شود درحال حاضر متوسط سن بازنشستگی در ایران بین 50 تا 55 سال باشد که باتوجه به شاخص امید به زندگی (75.6 سال) (4) میتوان متوجه سنگینی بار پرداخت مستمری ها برای صندوق ها شد.

تغییرات پی در پی و مکرر در مدیریت صندوق ها بدون توجه به عملکرد اقتصادی آن ها و با نگاهی عمدتاً سیاسی و حزبی و اصولاً فرض حیاط خلوت بودن صندوق ها برای دولت ها منتج به این نتیجه شده است که در کمتر از مدت 15 ماه دوبار مدیریت و هیئت مدیره شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی (شستا) تعویض شوند. کافی است بدانیم این ابرهلدینگ اقتصادی صاحب سرمایه حدود 10 درصد در صنعت پتروشیمی و بیش از 30 درصد فولاد کشور و بالغ بر 10 درصد از ارزش کل بورس اوراق بهادار می باشد و (5) و اینگونه جابجایی مدیران تحت هر عنوان و با هر هدفی که باشد امکان سیاست گذاری و برنامه ریزی حتی میان مدت و درحد عمر یک دولت را هم از بین می برد و آنچه باقی می ماند تنها بخشی نگری، روزمرگی و بیش از هرچیزی تلاش در جهت جلب رضایت مدیران ارشد است و نه پاسخگوئی به صاحبان حق و انبوه مستمری بگیرانی که در سال های طلائی عمر با پرداخت حق بیمه و بازنشستگی چشم به راه حمایت و دریافت مستمری در شآن و باندازه کافی برای تامین مخارج انبوه دوران بازنشستگی در کنار هزینه های کمرشکن درمانی در سنین پیری می باشند. در واقع تاوان عملکرد غلط و غیراقتصادی مدیران صندوق ها و دخالت دولت ها با عدم پرداخت مناسب حقوق و مزایا و کوتاهی در ارائه خدمات درمانی شایسته به آنان جبران می‌شود و معلوم نیست وضعیت فعلی و کمک های هنگفت دولت در پرداخت مستمری ها تا کی می تواند ادامه یابد.

 

فرجام کار (باید و نبایدها)

در وهله اول با هماهنگی کامل بین مجلس و دولت و وضع قوانینی جامع و به روز باید از برخوردهای سلیقه ای و سیاسی جلوگیری نمود و با وجود قوانین حمایتی ایجاد نهاد ناظر و نظارت دقیق برعملکرد صندوق ها، همچنین محاسبه و ارزش گذاری واقعی دارائی ها بصورت دوره ای صورت گیرد بطوریکه حداکثر شفاف سازی درمورد عملکرد صندوق ها و سایر سرمایه گذاری های آن ها بوجود آید.

از دیگر مسائل بسیار مهم تعیین تکلیف بدهی های دولت و حرکت به سوی تسویه حساب با دولت است، پر واضح است دریافت مطالبات صندوق ها در سایه عملکرد درست مدیران امکان سرمایه گذاری های جدید و ایجاد ارزش افزوده بیشتر را برای آن ها مهیا می سازد.

مورد دیگر ایجاد تغییر در نحوه محاسبه مستمری در صندوق ها است که درحال حاضر فقط بخشی از سال های آخر ملاک محاسبه پرداخت مستمری می باشد و این خود سبب کم اظهاری حقوق افراد در سال های اولیه استخدام می شود (صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی بطور مشخص)

اگر بطور عاجل و به سرعت، فکری به حال وضعیت صندوق ها نشود باتوجه به رشد شتابان جمعیت سالمندان در کشور و شرایط بعضاً غیراقتصادی و غیرمولد بودن صندوق ها (ورشکسته بودن آن ها) بطور حتم شرایط به گونه ای خواهد شد که امکان پرداخت همین حداقل مستمری نیز نه تنها برای صندوق ها که حتی برای دولت نیز دیگر امکان پذیر نباشد.

در پایان لازم است مشکلات ساختاری و حادی که گریبان صندوق های بازنشستگی را گرفته است را جدی انگاشته و با تدبیر و عقلانیت و بصورت عاجل نسبت به رفع موارد گفته شده اقدام شود تا باتوجه به نرخ بالای رشد سالمندی در کشور آتیه سالمندان که سرمایه های اجتماعی جامعه می باشند تامین گردد.

 

 

پی نوشت:

(1) دفتر آمار محاسبات اقتصادی و اجتماعی سازمان تامین اجتماعی و اداره کل فرهنگی اجتماعی صندوق های بازنشستگی

(2) دنیای اقتصادی مدیرکل دفتر بیمه های اجتماعی وزارت رفاه بهمن 94

(3) تسنیم معاونت اقتصادی و برنامه ریزی وزارت رفاه بهمن 95

(4) سازمان ملل متحد 2015

(5) خبرگزاری الف

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت‌کوره با کیفیت و تامین‌کننده اصلی سوخت کشتی‌ها در منطقه از یک طرف و دارا بودن بنادر و شرایط جغرافیایی از سوی دیگر دارای موقعیت استثنایی برای توسعه سوخت‌رسانی دریایی است که متاسفانه با توجه به این پتانسیل‌ها هنوز تا جایگاه شایسته خود فاصله زیادی دارد.
کشور امارات در حالی بازاری انحصاری در بانکرینگ دارد که بخش قابل توجهی از مواد اولیه خود را به صورت خام از ایران خریداری می‌کند.
کارت سوخت با هدف جلوگیری از قاچاق سوخت به خارج از کشور و مدیریت مصرف سوخت مجددا احیا می‌شود.

يادداشت
عسگر سرمست، کارشناس ارشد حوزه انرژی و محیط زیست/ موافقت‌نامه پاریس مطابق با برنامه‌های ملی کره‌جنوبی است و این کشور حتی بدون این معاهده نیز، به سمت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خواهد رفت.
علیرضا سلطانی، کارشناس اقتصاد انرژی/ پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال دوباره تحریم‌ها علیه ایران به‌ویژه تحریم‌های نفتی، شناسایی و راه‌های مقابله با اقدام‌های تحمیلی آمریکا و کاهش مخاطرات ناشی از این اقدام‌ها در عرصه اقتصادی به دغدغه اصلی سیاست‌گذاری تبدیل شده است.
عزت‌الله صیادنیا طیبی، دانشجوی دکترای اقتصاد نفت دانشگاه علامه طباطبایی/ بازار نفت مثل هر کالایی در دنیا تابع عرضه و تقاضاست ولی استراتژیک بودن این کالا باعث شده در بحث عرضه و تقاضا جوانب دیگری علاوه بر منافع اقتصادی را دخیل بدانیم.
عمده‌ترین معامله‌گران نفت جهان انتظار ندارند قیمت نفت در سال آینده میلادی از ۶۵ دلار برای هر بشکه کمتر شود و فراتر رفتن این قیمت‌ها از مرز ۱۰۰ دلار را محتمل می‌دانند.
محسن جلیلوند، مدرس روابط بین‌الملل/ کمتر از یک ماه به آغاز دور دوم تحریم‌های ایالات متحده آمریکا باقی مانده است و با وجود اینکه مقامات این کشور تاکید دارند این تحریم‌ها بسیار برای ایران خطرناک است، اما برخی مقامات دولتی معتقدند که هرآنچه باید بعد از تحریم ۱۳ آبان رخ می‌داد، طی سه ماه گذشته انجام شده است و قرار نیست اتفاق بسیار بزرگی رخ دهد.
گفتمان
مزیت‌هایی از جمله بازار گسترده فروش، حجم کم محموله‌ها و تبادلات مالی خرد فرآورده‌های نفتی نسبت به نفت خام موجب می‌شود که تحریم فروش فراورده به راحتی تحریم نفت خام صورت نپذیرد.
ایران با وجود منابع غنی نفت بالاترین رتبه شدت مصرف انرژی را حتی نسبت به کشورهای نفت‌خیز دارد.
دو عضو اوپک، سردمداری جهانی ضدیت با ایران را در بازار نفت به‌عهده گرفته‌اند. این کاملا روشن است. این کار نه در عالم همسایگی و نه در عالم همکاری، صحیح نیست.
حسن خسروجردی، رییس سابق اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ درباره مانع اصلی فروش نفت در بورس بایستی گفت: وزارت نفت توقع دارد بر خلاف رویه‌های جهانی در ازای فروش نفت خام به بخش خصوصی، بهای محموله را در موعد تحویل و به صورتی نقدی دریافت کند.
هاتف ستاری، کارشناس ارشد حقوق نفت/ کارشناسان حقوق نفت معتقدندکه سرمایه گذاران خارجی با مدل قراردادهای بیع متقابل آشنایی بیشتری دارند و ایران با استفاده از مدل اصلاح شده آن می‌توانست سرعت بیشتری در جذب سرمایه خارجی داشته باشد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :