Daneshenaft logo
دوشنبه 31 تیر ماه 1398 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 16 فروردین ماه 1398 | کد مطلب : 22881
قصه پرغصه عقب‌ماندگی ایران در میادین مشترک نفت و گاز ادامه دارد؛
سرنوشت فروزان؟!
گروه مطالعات و تحقیقات دانش نفت/ کار با سرعت خوب و قابل قبولی پیش می رفت و به حدود هفتاد درصد پیشرفت رسید که به یکباره در جولای 2015 از تیم پروژه «گستک» رسما درخواست گردید که پروژه را متوقف نمایند، چرا که مشخصات خوراک ورودی دچار تغییرات اساسی گردیده‌است!

قصه عقب ماندگی در میادین مشترک نفت و گاز مربوط به امروز و دیروز و این دولت و آن دولت نیست. این قصه پر غصه شاید تاریخی به اندازه کشف نفت و گاز در کشورمان دارد. شوربختانه در غالب میادین مشترک، قافیه را به رقبای منطقه ای مان واگذار کرده ایم و نبود امکانات و تجهیزات و فناوری های کارا از یکسو و عدم سرمایه گذاری در این میادین از سوی دیگر، شرایط سختی را برای صنعت نفت کشورمان ایجاد کرده است. در این میان، شاید سبقت گازی ایران از قطر در ابر میدان گازی پارس جنوبی در انتهای سال 97، مرحمی موقت بر دردهای قدیمی مان باشد، اما به باور نگارنده، باید طرحی نو در این باره درانداخت و چاره ای اساسی اندیشید. در 26 اسفندماه سال 97 پالایشگاه فازهای ۱۳و ۲۲ تا ۲۴ پارس جنوبی به ارزش 11 میلیارد دلار با حضور حسن روحانی، رئیس جمهوری، بیژن زنگنه، وزیر نفت و برخی مقام‌های کشوری و لشگری به صورت رسمی افتتاح شد. در همین حال، ایده «مشارکت به جای رقابت در میادین مشترک» که سالها پیش توسط یکی از مدیران صنعت نفت مطرح شده بود نیز به دلیل رقابتهای سیاسی منطقه ای عملا ابتر ماند و ره به جایی نبرد. با این اوصاف، در این گزارش، تلاش خواهیم کرد نگاهی بیاندازیم به آخرین وضعیت میدان مشترک نفتی فروزان که سعودی ها آن را مرجان می نامند.

وود مکنزی (Wood Mackezie) در گزارشی درباره این میدان نوشته است: «مجتمع مرجان در ساحل شرقی عربستان سعودی واقع شده است که شامل چهار میدان نفتی دریایی مرجان، لاوه، مهاره و هامور است. به گزارش وود مکنزی، مرجان که بزرگترین آنهاست، میدان نفتی بسیار بزرگی است که در نوار مرزی دریایی با ایران قرار دارد. اکثریت مخازن نفتی آن در سمت عربستان سعودی قرار دارد ولی بخشی که در سمت ایران قرار دارد و فروزان نام گرفته نیز شامل بخش قابل توجهی مخازن نفتی است. میدان مرجان در سالهای 1980 تا 1990 تحت توسعه قرار گرفته و ظرفیت فعلی آن حدود 500,000 بشکه در روز برآورد شده است. هدف پروژه شرکت سعودی آرامکو تحت عنوان "Maintain Potential" که در سال 2005 آغاز گردید، برداشت نفت از میادین زلوف، مرجان و صفانیه بود. این پروژه ها در سال 2009 با موفقیت به پایان رسید. در سال 2017، سعودی آرامکو از برنامه توسعه جدیدی در میدان مرجان تحت عنوان Marjan Crude   Increment Program خبر داد که هدف از آن افزایش ظرفیت تولید این میدان به مقدار 300,000 بشکه در روز تا سالهای 2024 تا 2025 خواهد بود.

اما هدف از تهیه این گزارش، بررسی بخش ایرانی این میدان بزرگ نفتی یعنی میدان نفتی فروزان است، با وجود آن که ما دقیقا نمی دانیم در طی این سال‌ها (از سال‌های 1980-1990 تا به امروز) دراین بخش چه گذشته است اما دقیقا می‌دانیم بر سر قرارداد شرکت «گستک اینترنشنال» که تامین بخش کوچکی از تجهیزات اصلی پروژه توسعه میدان نفتی فروزان را داشته است، چه آمده که در قسمتهای بعدی این گزارش به آنها خواهیم پرداخت. شاید مرور سرنوشتی که شرکت «گستک اینترنشنال» به آن دچار شده است، در ارائه تصویری واقعی از فرجام میدان نفتی فروزان کمک نماید.

«گستک اینترنشنال» پیمانکار فرعی تامین واحدهای زیر برای سکوهای FX-A , FZ-A به شرکت کره‌ای SEHWA تحت نظارت پیمانکار اصلی، شرکت تاسیسات دریایی ایران می‌باشد:

· Gas Lift Dehydration

· Crude Dehydrators

· Fuel Gas Supply System

· Diesel Supply Unit

روند خلاصه بر آنچه گذشته، از این قرار است:

شرکت گستک اینترنشنال در سپتامبر سال 2013 از طرف شرکت کره‌ای SEHWA، پیمانکار وقت، دعوت به مناقصه گردید. پس از طی کردن روند شرکت در مناقصه و ارائه پیشنهادات فنی و مالی برای هریک از واحدهای مذکور و نیز پس از گذراندن روند رفع ابهامات و بررسی‌های فنی، بعنوان برنده قطعی مناقصه در چهار پکیج مذکور معرفی گردید و سفارش رسمی شرکت SEHWA را در جولای سال 2014 دریافت نمود.

در سپتامبر سال 2014 و پس از طی شدن روند شروع قرارداد و دریافت پیش‌پرداخت، از شرکت گستک اینترنشنال دعوت گردید مطابق روال تمامی پروژه‌های مشابه، در جلسه رسمی شروه به کارپروژه (Kick Off Meeting) در کره جنوبی شرکت نماید. در این جلسه تیم پروژه گستک به همراه تیمهای پروژه SEHWA و تاسیسات دریایی، کلیه موارد فنی مبهم باقیمانده و کسری مدارک را به دقت مرور کرده و خود را برای شروع رسمی کار طراحی مهندسی آماده نمودند.

بلافاصله پس از اتمام موفقیت‌آمیز این جلسه، تیم گستک طراحی را آغاز و با وجود تمامی مشکلات موجود در آن زمان از جمله نقص اطلاعات یا دیر پاسخ دادن کارفرما به مدارک با همکاری تنگاتنگ با تیم پیمانکار به پایان رسانید. بطوریکه شرکت کره‌ای موفق شد مطابق درخواست کارفرما جلسه HAZOP کلیه واحدهای مربوطه را در اکتبر سال 2014 در مالزی و با حضور تمامی تیمها (گستک، SEHWA، تاسیسات دریایی) برگزار و به نتیجه برساند.

در همین زمان، شرکت گستک عملیات خرید مواد خام و تجهیزات مورد نیاز اعم از تجهیزات مکانیکی ثابت و دوار، لوله‌کشی و ابزاردقیق و کنترل را آغاز کرده بود. کار با سرعت خوب و قابل قبولی پیش می رفت و به حدود هفتاد درصد پیشرفت رسید که به یکباره در جولای 2015 از تیم پروژه گستک رسما درخواست گردید که پروژه را متوقف نمایند، چرا که مشخصات خوراک ورودی دچار تغییرات اساسی گردیده‌است!

 به دلیل همکاریهای رضایت‌بخش شرکت گستک، از خود ایشان درخواست گردید اثرات تغییرات خوراک را در تک تک واحدها بررسی و نتیجه را اعلام و برای تایید SEHWA و تاسیسات دریایی ارسال نمایند.

پس از انجام دقیق و سریع بررسی های مربوطه توسط گستک، در سپتامبر 2015 جلسه مهمی در دفتر تاسیسات دریایی و با حضور تیم پروژه نفت فلات قاره برگزار گردید تا تغییرات اعلامی شرکت گستک به لحاظ فنی به اطلاع و تایید کارفرمای اصلی رسانیده شود. مواردی در این جلسه تایید و موارد اندکی نیز به بررسی های بعدی موکول گردید.

سپس برای پایان بخشیدن هرچه سریع تر به تعلیق پروژه و شروع مجدد آن، جلسه مهم فنی دیگری در کره در دفتر SEHWA و با حضور تیمهای گستک و تاسیسات دریایی برگزار و کلیه تغییرات به لحاظ فنی و مهندسی به تایید همه تیمها و خصوصا تاسیسات دریایی رسانیده شد و انتظار می رفت پس از آن، موارد مالی مرتبط نیز در اولین فرصت بررسی و تایید گردند تا تامین و ساخت تجهیزات با تغییرات لازم ادامه یافته و تکمیل گردند.

متاسفانه از بعد از جلسه فوق الذکر تا به امروز و با گذشت سه سال و نیم و علیرغم پیگیریهای مکرر شرکت گستک و مکاتبات و جلسات متعدد با SEHWA هیچ نتیجه‌ای به شرکت گستک اعلام نشده است. این در حالی است که بنا بر شنیده های موثق، شرکت SEHWA کره در طی این سالها به ورشکستگی کشیده شده و شرکت تاسیسات دریایی نیز در این سالها دچار مشکلات عدیده درون‌سازمانی و برون‌سازمانی گردیده است. اما نکته تاسف بارتر و بغرنج تر این ماجرای دردآور آنجایی است که در پنج سال اخیر و از ابتدای دعوت به مناقصه تاکنون، شرکت خوشنام «گستک اینترنشنال» متحمل خسارات فراوان اعم از نفر-ساعت مازاد بسیار و نیز خدشه به اعتبار خود در میان سازندگان تجهیزات شده و تجهیزات نیم‌ساخته پروژه نیز در شرایط آب و هوایی نامناسب درحال از بین رفتن می‌باشند درحالیکه به نظر می رسد هیچ توجهی از طرف کارفرما متوجه این بخش از پروژه و عوامل مرتبط با آن نبوده و اقدامی جهت برون رفت از بن‌بست ایجاد شده صورت نمی‌پذیرد که این مهم محل ابهام و مداقه جدی است.

میدان مشترک نفتی فروزان

همانطور که گفته شد، اطلاعات دقیقی درباره توسعه بخش ایرانی میدان فروزان در دست نیست، اما تاخیر و عقب افتادگی های فراوان ناشی از عدم برنامه ریزی درست در طول سالهای اخیر واضح و مبرهن است و شرایط دشواری را برای این میدان نفتی دریایی رقم زده است. میدان نفتی فروزان در 100 کیلومتری جنوب شرقی جزیره خارگ قرار دارد. این میدان نفتی با میدان مرجان متعلق به کشور عربستان سعودی مشترک است. نفت این میدان به وسیله خط لوله 20 اینچ زیر دریا به تاسیسات خشکی به منظور فرآورش و ذخیره سازی ارسال می‌شود.

آخرین خبر درباره میدان فروزان به اظهارات مدیرعامل شرکت نفت فلات قاره در هفتم آبان ۱۳۹۶ مربوط می شود که طی آن مهندس حمید بورد از نصب موفقیت‌آمیز جکت سکوی F۱۸ میدان مشترک فروزان خبر داده و گفت: پس از بهره‌برداری از سکوی F۱۸ و تکمیل حفاری، تولید میدان فروزان افزایش مییابد. مدیرعامل شرکت فلات قاره با بیان اینکه با نصب این جکت، مقدمات نصب و استقرار عرشه سکوی F۱۸ میدان فروزان و به دنبال آن، حفاری چاه‌های جدید و افزایش تولید از این میدان مشترک فراهم شده است، گفت: انتظار میرود پس از حفاری چاه‌‏های مدنظر در سکو، تولید این میدان حدود هفت هزار بشکه در روز افزایش یابد. هر چند این مدیر صنعت نفت میزان دقیق تولید نفت در میدان فروزان را اعلام نکرده است اما از شواهد و قراین پیداست که تولید نفت ایران با احتساب هفت هزار بشکه ناشی از حفر چاههای جدید توسط سکوی F۱۸ به 50 هزار بشکه در روز هم نخواهد رسید و این در حالی است که برداشت عربستان از این میدان مشترک اکنون حدود  500 هزار بشکه در روز و حدود 10 برابر برداشت ایران اعلام می شود .

داستان پر غصه فروزان

سال 1345 میدان نفتی فروزان با ذخیره نفت درجای به میزان دومیلیارد و 309 میلیون بشکه کشف شد. این میدان از جمله میدان های مشترک نفتی است که در مرز دریایی ایران با کشور عربستان سعودی واقع شده است. داستان توسعه میدان نفتی فروزان به حدود 18 سال قبل بر می گردد. در اردیبهشت سال 1381 قرارداد اجرای طرح توسعه میدان فروزان درقالب طرح توسعه میدان فروزان و اسفندیار بین شرکت ملی نفت ایران وشرکت مهندسی و توسعه نفت (متن) امضا شد که مدت اجرای پروژه پنج‌سال و زمان خاتمه 24 اردیبهشت 1386تعیین شده بود. برداشت از میدان فروزان بدون در نظر گرفتن طرح افزایش تولید معادل 100 میلیون بشکه طی 25 سال تولید بود (به عبارتی معادل روزانه 10.9 هزاربشکه) که پیش‌بینی شده بود با اجرای طرح افزایش تولید، مقدار تولید اضافی حدود 243 میلیون بشکه بوده و تولید میدان در مجموع بیش‌ از 343 میلیون بشکه افزایش یابد. همچنین مقرر شده بود که گاز تولیدی از این میدان (معادل 250 میلیون فوت مکعب درروز) ازطریق یک خط لوله زیردریایی به جزیره خارگ انتقال پیدا کند. تولید از میدان فروزان از اوایل دهه 70 میلادی شروع شده که تا پایان سال 2002 حدود 550 میلیون بشکه نفت ازآن تولید شده است.حداکثر نرخ تولید روزانه میدان فروزان 180 هزاربشکه نفت مربوط به اواخرسال 1978 بوده است. زمان تهیه طرح توسعه جامع میدان، دبی تولید حدود 40 هزار بشکه نفت در روز بود که پیش‌بینی می‌شد درصورت عدم اجرای طرح، تاسال 2005 میزان آن به 20 هزار بشکه در روز کاهش یابد. عملیات اصلی مندرج در قرارداد طرح توسعه میدان فروزان شامل انجام عملیات لرزه‌نگاری سه ‌بعدی و حفاری دوحلقه چاه توصیفی، حفاری 23 حلقه چاه افقی شامل 16 حلقه چاه جدید و 7 حلقه چاه موجود (حفاری مجدد)، طراحی ونصب سکو بهره‌برداری جدید با تسهیلات فرآیندی 80 هزار بشکه در روز مایعات تولیدی در نزدیکی سکوی بهره‌برداری موجود، ساخت سکو بهره‌برداری جدید با تسهیلات تولیدی 125 هزار بشکه در روز مایعات تولیدی صادرات گاز به ظرفیت 150 میلیون فوت مکعب در روز به جزیره خارگ، ساخت تسهیلات و ارتقای سکوی اقامتی موجود مشخص شده بود. در اولین روز آذرماه 91 و درباره توسعه و افزایش برداشت از این میدان مهم نفتی، مدیر وقت امور تولید شرکت نفت فلات قاره از افزایش تولید نفت‌خام میدان نفتی مشترک فروزان تا پایان آن سال خبر داد. این مقام مسئول همچنین اظهار کرد که «توسعه این میدان به خوبی پیش می‌رود به‌طوری که قسمتی از پروژه که به شرکت توسعه ایران پترو واگذار شده بود، تا پایان امسال به نتیجه می‌رسد».

فرار به جلو عربستان در میدان نفتی ایران

اما در اولین روز آذرماه 91 عربستان سعودی در میدان های نفتی ایران فرار به جلو کرد. به این صورت که عربستان سعودی از ورود آنچه که این کشور ورود غیرمجاز ایران به محدوده میادین نفتی این کشور می دانست خبرداد که این ادعا با سکوت رسانه‌ای وزارت نفت در آن زمان همراه شده بود. درحالی که عرب‌ها در آن روزها ادعای نقض قوانین بین‌المللی از سوی ایران در میادین مشترک نفتی را مطرح کرده بودند، سخنگوی وقت وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران صراحتا این موضوع را رد و عربستان را متهم به انجام فعالیت اکتشافی در مرزهای ممنوعه کرد. با پیگیری‌های انجام شده در آن روزها، شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد که اکتشافات ایران تنها در مرزهای آبی و خاکی خود صورت می‌گیرد و ایران برای اکتشاف وارد آب‌های هیچ کشوری نشده است.

عملکرد ایران در توسعه‌ی میدان نفتی فروزان در دوره‌ای حتی پای سازمان بازرسی و نظارت کل کشور را به این موضوع باز کرد. تا این‌که طبق مصوبه‌ی اسفند‌ماه سال 1387 هیات مدیره‌ی شرکت ملی نفت ایران، تامین مالی طرح جدید توسعه‌ی میدان فروزان را از روش بیع متقابل به استفاده از منابع داخلی تغییر داد و مقرر شد که تکمیل طرح جدید توسعه‌ی میدان فروزان در مدت زمان 36 ماه انجام شود؛ یعنی باید تا پایان سال 1390 این طرح تکمیل می‌شد.

بر اساس این گزارش، هدف از طرح توسعه میدان نفتی فروزان استخراج بیش از 300 میلیون بشکه نفت خام در مدت 25 سال است ضمن آنکه گاز تولیدی از این میدان دریایی، معادل 250 میلیون فوت مکعب در روز، از طریق یک خط لوله زیر دریایی به جزیره خارگ انتقال می‌یابد. در نهایت طرح توسعه سکوهای این میدان نفتی مشترک به شرکت تاسیسات دریایی واگذار شد و شرکت تاسیسات دریایی برای شتاب بخشیدن در اجرای این پروژه، ساخت عرشه‌های این میدان را به یک شرکت خارجی سپرد که فرجام ساخت عرشه‌های این میدان نیز به محاق ابهام فرو رفته است.

 

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
بزرگترین و برجسته‌ترین چالش پیش روی پیمانکاران تهیه پیشنهاد مالی و ارائه قیمت نهایی اجرای پروژه بود، این مسئله به دلایل بسیار مختلفی برای پیمانکاران به عنوان یک چالش طاقت فرسا محسوب می‌شد به‌گونه‌ای که تعدادی از مناقصه‌گران از ادامه حضور در مناقصات اولیه انصراف دادند.
سازمان‌ کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) هفته گذشته نشستی سخت را پشت سر گذاشت.
عراق که مشتری وفادار گاز ایران است، به‌تازگی به‌دنبال فرصت‌های همکاری بیش‌تر می‌گردد. البته شرکت‌های ایرانی نیز نسبت به این موضوع روی خوش نشان داده‌اند و شواهد حاکی از توسعه همکاری این دو کشور است.

يادداشت
مرکز پژوهش‌های مجلس با اشاره به اینکه به طور میانگین ۶۴ درصد دانش فنی در زمینه ساخت تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت و گاز در كشور وجود دارد، اعلام کرد تنها ۳۰ درصد از بازار تأمین این تجهیزات در اختیار سازندگان داخلی است.
هنگامی که آمریکا از برجام خارج شد، رئیس جمهور این کشور اعلام کرد که تحریم‌های نفتی ایران در آبان ماه ۱۳۹۷ بازخواهند گشت.
شعیب بهمن/ سیاست‌های دونالد ترامپ در حوزه انرژی دارای آثار شگرفی بر بازارهای جهانی بوده است، به‌نحوی که آمریکا در دوران ریاست جمهوری وی موفق به افزایش تولید نفت خود از یک سو و پیشی گرفتن از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت همچون روسیه و عربستان شده است.
الیاس حضرتی، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس/ یارانه پنهان حامل‌های انرژی ۹۴۵ هزار میلیارد تومان یا به گفته رییس سازمان برنامه و بودجه ۱۱۶۰ هزار میلیارد تومان است.
بررسی‌های آماری نشان می‌دهد ایران از نظر راندمان نیروگاهی بین ۱۳ کشور با راندمان ۳۸ درصدی در جایگاه پنجم ایستاده که این جایگاه با برزیل، آلمان، ایتالیا، کره و هند برابر است.
گفتمان
با توجه به رشد مصرف، تولید متانول ایران تا چهار سال آینده به بیش از ۲۵ میلیون تن خواهد رسید که چین و آمریکا هم بیشتر از این میزان تولید خواهند کرد، اما به همان میزان که تولید افزایش می‌یابد، رشد مصرف هم بالا خواهد رفت.
من فضا را باز نمی‌کنم که یکسری بیایند دوباره بابک زنجانی درست کنند. حتما چنین اجازه‌ای نمی‌دهم، بارها گفته‌ام تا زمانی که این امانت دست من است با همه وجود تلاش می‌کنم که از این امانت مردم حفاظت کنم حتی به قیمت جانم که هیچ، به قیمت آبرویم هم ان‌شاءالله نمی‌گذارم از پول ملت ببرند. نمی‌گذارم از این پول ببرند و من بمانم.
مهندس مهدی حاجی حسین‌زاده، مدیرعامل شرکت پتروایران کیش در گفتگو با دانش نفت، آخرین فعالیت‌ها و دستاوردهای شرکت پتروایران کیش را در زمینه‌های مختلف کاری تشریح کرد. آنچه در پی می آید مشروح این گفتگوست که از نظر خوانندگان گرامی می گذرد.
مهندس حسین تولا، مدیریت برنامه‌ریزی طرح‌ها و توسعه تجاری شرکت توسعه پتروایران را بر عهده دارد.
عصام‌الدین فیروزبخت، مدیرفاوای شركت توسعه پتروایران، دارای 23 سال سابقه فعالیت تخصصی در زمینه توسعه راهكارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در صنعت نفت است.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :