Daneshenaft logo
یکشنبه 31 شهریور ماه 1398 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
جمعه 21 تیر ماه 1398 | کد مطلب : 23182
عزم مجلس برای ورود مردم به صنعت پالایش سودآور
محمدعلی قدیری، کارشناس انرژی/ حاشیه سود بالاتر پتروپالایشگاه‌ها نسبت به پالایشگاه‌ها، نرخ بازگشت سرمایه کوتاه و همچنین ضمانت بازگردانی سود و اصل پول از طرف نهادهای رسمی کشور زمینه‌ساز سرمایه‌گذاری مردم در پتروپالایشگاه‌هاست.

 

با یک نگاه کلی به صنعت پالایش کشور با ظرفیت فراورش حدود 1.7 میلیون بشکه نفت خام می‌توان دریافت که وجود 7 پالایشگاه نفت با عمر بالای 30 سال موجب شده تا ایران در زمره پیرترین صنایع پالایش نفت در جهان قرار گیرد. از این‌رو به‌دلیل واحدهای فرایندی قدیمی، بازدهی کم و مقادیر بالای تولید فرآورده‌های کم‌ارزش از جمله نفت کوره حاشیه سود پالایشگاه‌های فعلی کشور بسیار پایین است. این وضعیت باعث شده تا سال‌های طولانی این صنعت با رکود مزمن مواجه باشد و مانع ورود سرمایه‌‌های بخش خصوصی و مردم در طرح‌های جدید شود.

پتروپالایشگاه حلقه مفقوده صنعت نفت ایران

توسعه صنعت پالایش امروزه در دنیا با تغییر نگرش همراه بوده است و علاوه بر تولید سوخت، پالایشگاهها را مبتنی بر تولید محصولات پتروشیمی طراحی می‌کنند. حتی کشورهایی که تولیدکننده نفت نیز نیستند، این مدل را در پیش گرفتند. به‌عنوان مثال کشورهایی مثل کره جنوبی و ژاپن حتی با نفت وارداتی هم صنعت پالایش سودآوری دارند. طبق پژوهش‌های صورت گرفته این طرح‌های بزرگ با ادغام پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها تحت عنوان پتروپالایشگاه‌ها به‌دلیل سود بازده داخلی (IRR) بالاتر، نرخ بازگشت سرمایه را از مقدار 13 درصد در حالت پالایشی به 30 درصد در حالت پتروپالایشی افزایش می‌دهد. در شکل یک، حاشیه سود یک پالایشگاه و پتروشیمی مقایسه شده است. با توجه به این نمودار با ایجاد پتروپالایشگاه حاشیه سود ناخالص طرح از 7 تا 15.7 دلار به ازای هر یک میلیون بشکه، افزایش پیدا می‌کند.

ناتوانی در تامین سرمایه، وجه مشترک توقف طرح‌های پالایشی کشور

پروژه‌های پالایشی مهمی که بعد از انقلاب در ایران به پایان رسیده ‌است تنها شامل ساخت پالایشگاه بندرعباس، ستاره خلیج فارس و توسعه پالایشگاه اراک بوده‌ است. در مقابل طرح‌های پالایشی زیادی طراحی و برنامه‌ریزی شدند اما نهایتاً تا حد فنس‌کشی و تسطیح زمین پیش‌رفته‌اند. از جمله این طرح‌های بر زمین مانده می‌توان به  ارتقاء فناوری پالایشگاه‌های تهران، آبادان، بندرعباس و احداث پالایشگاه‌های پارس پتروفیلد، آناهیتا، خوزستان و .... اشاره کرد که عدم تامین سرمایه وجه مشترک توقف همه آن‌ها بوده‌است. وام صندوق توسعه ملی و جذب فاینانس خارجی دو گزینه مطرح برای تامین سرمایه پروژه‌های پالایشی بوده‌است. این درحالی است که صف طولانی درخواست‌کنندگان وام صندوق توسعه ملی و همچنین عدم پرداخت تمامی نیاز مالی پروژه از سوی این صندوق، مسیر مناسبی برای تأمین مالی پروژه‌های ایجاد و توسعه‌ پالایشگاهی نبوده و نیست. راهکار دوم یعنی فاینانس یا تسهیلات خارجی نیز به خاطر ناتوانی دولت به اعطای ضمانت‌نامه به شرکت‌های بخش خصوصی، در سال‌های اخیر با موفقیتی همراه نبوده و صرفاً در حد رایزنی و تفاهم‌نامه باقی مانده‌است.از سوی دیگر هر چند نقدینگی بسیار بالایی در کشور وجود دارد اما همانطور که اشاره شد حاشیه سود بسیار پایین پالایشگاه‌های فعلی مانع ورود سرمایه‌های مردمی به سمت طرح‌های جدید شده‌است. به‌عنوان مثال فریدون متاجی مدیر سابق برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش در نشستی اشاره کرده‌است؛ در حالی که قرار بود سرمایه‌های مردمی برای ساخت مجموعه پالایشگاه میعانات گازی سیراف ورود پیدا کند اما این طرح با موجی مواجه شد که این پروژه‌ها سودده نیست و سرمایه هدر می‌رود. در نتیجه آن سرمایه‌های مردمی به این طرح ورود پیدا نکردند و شرکت‌های مجری هم حاضر به ادامه کار نشدند . از این‌رو این طرح استراتژیک که همه مطالعات طراحی آن انجام شده‌بود بعد از گذشت پنج سال از زمان معرفی در توقف کامل به سر می‌برد.

طرح مجلس فصل جدید سرمایه‌گذاری مردمی در صنعت نفت

با کنار هم گذاشتن دو بحث قبلی این یادداشت مشخص می‌شود درصورت اقبال به طرح‌های پتروپالایشی در ایران با توجه به نرخ بازگشت سرمایه و سود بیشتر نسبت به طرح‌های پالایشی و همچنین با تدوین سازوکارهای مناسب برای جذابیت بیشتر، می‌توان مشکل تامین مالی آن‌ها را با سرمایه‌گذاری مردمی حل کرد.خلاء چنین قانونی پس از مدت‌ها در مرکز پژوهش‌های مجلس بر طرف شد و سرانجام کلیات طرح آن تحت عنوان “افزایش ظرفیت پالایشگاه‌های میعانات گازی و نفت خام با استفاده از سرمایه‌گذاری مردمی” در صحن مجلس به تصویب رسید. با اجرای این قانون قرار است ظرفیت پالایش 2 میلیون بشکه نفت در چند پتروپالایشگاه جدید با سرمایه‌گذاری‌های مشترک بخش خصوصی، مردم و مجری طرح ایجاد شود. وجه تمایز و امید بخش این قانون برای رونق‌بخشی به صنعت نفت، ایجاد سازوکاری به نام تنفس خوراک برای جذابیت بخشی و توجیه اقتصادی پروژه است.تنفس خوراک به‌صورت خلاصه عبارتست از اعطای خوراک رایگان در شروع بهره‌برداری به واحد پالایشی. طبق قانون مجلس، صندوق توسعه ملی متعهد می‌شود این خوراک رایگان را تا زمانی که مقدار هزینه خوراک دریافتی با هزینه سرمایه اولیه طرح برابر شود ادامه دهد. در این روش ابتدا یک پتروپالایشگاه به کمک سازمان بورس و با استفاده از سرمایه‌های مردمی تامین مالی می‌شود و طی مدت چهار سال به بهره‌برداری می‌رسد. سپس به محض بهره‌برداری از یک تا دو سال تنفس خوراک برخوردار می شود. با توجه به اعطای تسهیلات پس از اتمام طرح، مجری آن نه تنها هیچ انگیزه ای برای طولانی شدن پروژه و افزایش هزینه‌ها برای دریافت تسهیلات بیشتر ندارد، بلکه تمام تلاش خود را میکند تا برای دریافت تنفس خوراک در سال پنجم بعد از کلنگ‌زنی، پروژه را به موقع و در بالاترین سرعت ممکن اجرا کند. علاوه بر موارد ذکر شده دو عامل زیر هم نقش بسزایی در جذابیت پروژه برای سرمایه‌گذاری مردمی و بخش خصوصی دارد:

-توانایی اعطای 23 تا 40 درصد سود تضمینی به سرمایه‌گذاران به‌صورت یکجا در سال اول بهره‌برداری

-ضمانت بازگردانی سود پس از اتمام پروژه و اصل پول (سهام خریداری شده) در هر زمان با توجه به ایفای نقش صندوق توسعه ملی، شرکت ملی نفت، بیمه‌ها و بانک‌های مجاز زیر نظر بانک مرکزی به عنوان رکن ضامن

با توجه به ساز و کارهای سنجیده شده تامین سرمایه طرح پتروپالایشگاه‌ها، انتظار می‌رود با اجرای این قانون شاهد نقش سرمایه‌های مردمی و بخش خصوصی در رونق صنعت پالایشی کشور و همچنین بهره‌مندی آن‌ها از سود حاصل از این طرح‌ها همانند کشورهای دیگر باشیم.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
برادران «ن»، در سال ۱۳۸۹ حدود ‌۱۰۰ میلیارد تومان از سود چند هزار میلیارد تومانی خرید و تغییر کاربری زمین از بنیاد شهید را آوردند و ۴۰ درصد سهام پتروشیمی باختر را خریدند و با افزایش سرمایه غیرقانونی سهام خودشان را به ۵۱ درصد رساندند.
سیدحمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی/ روزانه ۶۰۰ هزار بشکه ظرفیت مازاد بر نیاز داخل در بخش فرآورده‌های نفتی همچون مازوت، گازوئیل و روغن پایه و قیر داریم و با ایجاد یک سازوکار درست می‌توانیم روزانه حدود ۳۰ میلیون دلار درآمد از طریق صادرات این فرآورده‌های مهم داشته باشیم.
رامین قلمبر دزفولی، مدیر پشتیبانی ساخت و تامین کالای شرکت ملی نفت ایران/ پیشرفت فیزیکی ۵۰ قرارداد طرح بومی‌سازی ۱۰ گروه خانواده کالاهای کاربردی صنعت نفت به‌طور میانگین حدود ۵۰ درصد بوده و به این ترتیب نیمی از مسیر اجرای قراردادهای این طرح طی شده است.

يادداشت
طبق آخرین آمار، نفت درجای میادین مشترک غرب کارون حدود ۶۷ میلیارد بشکه اعلام شده که با ضریب بازیافت شش درصد ۶.۴ میلیارد بشکه می‌توان از این میادین برداشت کرد.
محسن آقایی/ طرح ساخت پتروپالایشگاه‌ها که به تصویب مجلس رسیده، در صورت تصویب آیین نامه اجرایی در دولت، بعنوان یک طرح ضد تورمی، می تواند بخشی از نقدینگی را به سمت تولید هدایت کرده و باعث تولید ثروت شود.
با روی کار آمدن دولت یازدهم، ازدیاد برداشت باز هم به عنوان یک هدف مهم و ملی توجه دولت قرار گرفت و زنگنه، وزیر نفت کشورمان از زمانی که سکان وزارت نفت را برعهده گرفت، مدام بر اهمیت افزایش ضریب بازیافت از میادین تاکید و چندی پیش اظهار کرد "امیدوارم ازدیاد برداشت به یک خواست ملی بدل شود" و محور و هدف اصلی صنعت نفت در اجرای قراردادهای جدید نفتی را ازدیاد برداشت از مخازن عنوان کرد.
دكتر علی اصولی، مدیرعامل شركت نفت خزر/ دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه جهان با دارا بودن نزدیک به 40 درصد مجموع مساحت دریاچه‌های دنیا از حیث ذخایر نفت و گاز جزء مناطق به نسبت بکر جهان به شمار می‌آید و پس از منطقه خلیج فارس و سیبری سومین منبع انرژی جهان می‌باشد.
غلامرضا منوچهری، رئیس شورای سیاستگذاری چهارمین همایش مسئولیت اجتماعی صنعت نفت/ آنچه امروزه به عنوان یک الزام قانونی مطرح است، مسئولیتی است که بر اساس آن لازم است شرکت‌ها و سازمان‌ها از یک سو مسئولیت آثار نامطلوب فعالیت‌های خود بر جامعه را به عهده بگیرند و از سوی دیگر، دغدغه‌های اجتماعی و زیست محیطی را در کنار عملکردهای کسب‌وکارشان به‌طور جدی مورد توجه قرار دهند.
گفتمان
همیشه سیاست چند قدم جلوتر از اقتصاد پیش رفته و برای آن تصمیم‌‌گیری کرده است. به طوری که جایی برای رقابت میان عرصه‌های صنعتی وجود ندارد.
با توجه به رشد مصرف، تولید متانول ایران تا چهار سال آینده به بیش از ۲۵ میلیون تن خواهد رسید که چین و آمریکا هم بیشتر از این میزان تولید خواهند کرد، اما به همان میزان که تولید افزایش می‌یابد، رشد مصرف هم بالا خواهد رفت.
من فضا را باز نمی‌کنم که یکسری بیایند دوباره بابک زنجانی درست کنند. حتما چنین اجازه‌ای نمی‌دهم، بارها گفته‌ام تا زمانی که این امانت دست من است با همه وجود تلاش می‌کنم که از این امانت مردم حفاظت کنم حتی به قیمت جانم که هیچ، به قیمت آبرویم هم ان‌شاءالله نمی‌گذارم از پول ملت ببرند. نمی‌گذارم از این پول ببرند و من بمانم.
مهندس مهدی حاجی حسین‌زاده، مدیرعامل شرکت پتروایران کیش در گفتگو با دانش نفت، آخرین فعالیت‌ها و دستاوردهای شرکت پتروایران کیش را در زمینه‌های مختلف کاری تشریح کرد. آنچه در پی می آید مشروح این گفتگوست که از نظر خوانندگان گرامی می گذرد.
مهندس حسین تولا، مدیریت برنامه‌ریزی طرح‌ها و توسعه تجاری شرکت توسعه پتروایران را بر عهده دارد.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :