Daneshenaft logo
یکشنبه 6 آذر ماه 1401 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
Print Send to Friends
یکشنبه 27 شهریور ماه 1401 | کد مطلب : 45068
بلایی که قطعی گاز بر سر اقتصاد می‌آورد؛
اقلیت پرمصرف مهار می‌شوند؟


هرچند در فصول سرد سال‌های گذشته مصرف بی‌رویه گاز منجر به قطعی در شبکه خانگی نشده است، اما خسارات زیادی به صنایع کشور، از جمله پتروشیمی‌ها، فولادی ها، سیمانی ها و نیروگاه ها تحمیل کرده است.

به گزارش خبرنگار مهر، در روزهای گذشته جواد اوجی، وزیر نفت در گفتگویی با تأکید بر اینکه امسال هم کسری گاز خواهیم داشت، گفت: در زمستان برای آنکه تولید صنایع و نیروگاه‌ها کاهش نیابد از گاز طبیعی به سوخت مایع می‌رویم و از همین جهت لازم بود ذخیره سازی سوخت مایع به حد کافی موجود باشد.با وجود آنکه وزیر نفت بر کاهش زیان صنایع تأکید دارد، اما بر اساس آمار و شواهد به نظر می‌رسد جایگزینی گاز طبیعی با سوخت مایع آنقدر هم بی هزینه نیست و خسارات زیادی را در سال‌های گذشته در کشور به جا گذاشته است.باید توجه داشت اینکه سال گذشته با وجود شکسته شدن رکوردهای مصرف، گاز بخش خانگی قطع نشد اتفاق خوشایندی بود ولی نباید از تبعات خسارت بار تحمیل محدودیت به سایر بخش‌ها که تنها به طور متوسط ۱۸ درصد از گاز کشور را مصرف می‌کنند، غفلت کرد.

 

پتروشیمی‌ها؛ اولین قربانی ناترازی گاز

قطعاً اولین بخشی که از قطعی گاز متضرر می‌شوند، پتروشیمی‌ها هستند. اهمیت این صنعت از آن جهت که درآمد ارزی گسترده‌ای که برای کشور به همراه دارد بسیار بالاست. گفتنی است پتروشیمی‌ها به طور متوسط ۸.۷ درصد از گاز تولیدی کشور را به عنوان سوخت یا خوراک مصرف می‌کنند.در سال‌های گذشته به علت مشوق‌های متعدد پتروشیمی‌های خوراک گازی رشد روزافزونی داشته اند. به طور مثال در حال حاضر تولید متانول در کشور سالانه ۱۲ میلیون تن است و میزان تولید متانول ایران در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۲۳ میلیون تن در سال می رسد که این رقم معادل ۴۳ درصد از کل حجم تجارت جهانی متانول است.در سال ۹۸ میانگین ۱۹ تا ۴۲ روز قطعی گاز در این صنعت ثبت شده که طبق برآوردهای به عمل آمده زیان ناشی از این قطعی گاز صرفاً از محل کاهش فروش محصولات پتروشیمی، ۳۲۰ میلیون دلار است، در سال ۹۹، ۵ تا ۳۵ روز قطعی گاز داشته که خسارتی ۳۱۶ میلیون دلاری به این صنعت وارد شده و در سال جاری خسارت ناشی از کاهش فروش گاز به پتروشیمی‌ها در فصل سرد امسال، حدود ۸۰۰ میلیون دلار تخمین زده شده است.در رابطه با سال جاری نیز احمد مهدوی ابهر، دبیر انجمن صنفی پتروشیمی در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: در سال گذشته ۱۱ پتروشیمی متانولی یا اوره‌ای که خوراک گاز طبیعی متان داشته اند دچار قطعی گاز یا محدودیت شدند و مجموعاً یک میلیون و ۲۸۴ هزار تن از محصولات به این دلیل از ظرفیت تولیدی پتروشیمی کشور کاسته شد. وی تصریح کرد: بنابراین صنعت پتروشیمی با قیمت‌های جهانی سال گذشته ۶۸۲ میلیون دلار یا ۱۶ هزار میلیارد تومان از محل قطعی گاز زیان یا عدم‌النفع داشته‌اند.

 

گاز طبیعی در صنایع فولادی جایگزینی ندارد

دومین صنعت مهمی که از جانب قطعی گاز آسیب می‌بیند، صنعت فولاد است. صنعتی که سال گذشته بیش از ۵۰ روز محدودیت بر آن اعمال شد. وحید یعقوبی، معاون اجرایی انجمن فولاد گفت: ما برای توسعه صنعت فولاد نیازمند واحدهای آهن اسفنجی هستیم که نیاز مستقیم به گاز دارد و تأمین آن یک نیاز بزرگ و چالش اساسی در هدف گذاری صنعت فولاد است.وی با تأکید بر اینکه اما باید توجه داشت فولاد هیچ جایگزینی بجز گاز طبیعی ندارد، گفت: مثلاً در تولید نیروگاه‌ها می‌شود گاز مایع را جایگزین گاز طبیعی کرد اما در فرایند تولید آهن اسفنجی به فولاد چون به روش مستقیم است جایگزین دیگری ندارد و گاز برای این صنعت به شدت حیاتی است.یعقوبی در رابطه با زیان وارده از جانب قطعی گاز در سال گذشته گفت: کل تولید سال گذشته نسبت به سال ۹۹ که آن هم قطعی‌هایی داشت حدود ۲.۲ میلیون تن کاهش پیدا کرد. در واقع در سال ۱۴۰۰ هدف گذاری ۳۴ میلیون تومان بود که به حدود ۲۷.۹ میلیون تن رسیدیم یعنی نسبت به هدف حدود ۶ میلیون تن عدم النفع داشتیم.وی افزود: بنابراین طبق قیمت‌های جهانی سال گذشته حدود ۵ الی ۶ میلیون تومان زیان یا عدم النفع از جانب قطعی گاز به صنعت فولاد وارد شد.

 

تحمیل هزینه ۳۰۰ میلیاردی به صنایع سیمانی

صنعت سیمان بیشتر تابستان‌ها با محدودیت برق مواجه هستند و هرچند در زمستان محدودیتی به آنها اعمال نمی‌شود ولی جایگزینی سوخت آنها با سوخت مایع هزینه‌هایی را به آنها تحمیل می‌کند. در این رابطه عبدالرضا شیخان، دبیر انجمن صنفی سیمان ضمن اشاره به اینکه استفاده از مازوت هزینه مضاعفی بر صنایع سیمانی تحمیل می‌کند، گفت: گاز در کارخانه تحویل گرفته می‌شود و مازوت را بایستی در پالایشگاه تحویل بگیریم؛ متوسط هزینه حمل مازوت به کارخانه‌ها ۵۰۰ تومان است که برخی مواقع تا لیتری ۱,۰۰۰ تومان هم افزایش پیدا می‌کند. اما بطور متوسط به‌ازای هر لیتر، ۵۰۰ تومان هزینه مازاد از کارخانه‌ها دریافت می‌َشود که خود نوعی زیان مستقیم است.دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان با بیان اینکه بطور کلی سال گذشته ۵۹۰ الی ۶۰۰ میلیون لیتر مازوت مصرف شد که به‌واسطه آن حدود ۳۰۰ میلیارد هزینه مازاد به ۶۵ کارخانه سیمان خاکستری تحمیل شد، تاکید کرد: این در حالیست که هزینه گاز را ۱۵ روز الی یکماه، پس از مصرف پرداخت می‌کنیم اما هزینه مازوت را بصورت علی الحساب دریافت می‌کنند و سپس دو الی سه هفته یا یک ماه دیگر حمل کنند.

 

دو جنبه خسارت بار تحمیل سوخت مایع به نیروگاه‌ها

مهمترین هزینه جایگزینی سوخت نیروگاه‌ها با سوخت مایع، عدم النفع ناشی از عدم صادرات آن است. در سال ۱۳۹۹، مجموعاً حدود ۶.۵ میلیارد لیتر گازوئیل و ۳.۵ میلیارد لیتر مازوت در فصل سرد به نیروگاه‌های تحویل داده شده است و به گفته بیگی نژاد، دبیر کمیسیون مجلس شورای اسلامی با فرض هر لیتر گازوئیل ۰.۵ دلار، در این سال بیش از ۱.۵ میلیارد دلار تنها از این محل به کشور زیان خالص درآمدی وارد شده است.همچنین اعمال سوخت مایع به نیروگاه‌ها بر سودآوری خود نیروگاه‌ها نیز تأثیر دارد. در اینباره سید صادق نیکو سپهر، ع ضو کارگروه سوخت سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق با بیان اینکه نیروگاه‌ها جزو خدمات عمومی است و دولت اجازه نمی‌دهد به واسطه نبود سوخت تولید برق از بین برود، افزود: از نظر صنعت برق مترمکعب گاز و لیتر گازوئیل قیمتش یکی است ۱۰ تومان روی هر واحد است قیمتش هم آن‌قدر کم است که عملاً از نظر اقتصادی فرقی نمی‌کند. این کارشناس صنعت برق با بیان اینکه با تبدیل سوخت نیروگاه‌ها به سوخت مایع از سه جنبه آسیب می‌بینند، افزود: اولاً زمانی که محدودیت سوخت است رقابت تعطیل می‌شود یعنی کسی که سهمیه گاز دارد و کسی که به او گازوئیل داده‌اند تولید می‌کند و نیروگاهی که گاز ندارد یا گازوئیلش در حالت اضطرار است یا حجم گازوئیلش کم است یا نیروگاه‌هایی در سوخت مازوت مشکل داشتند (همة نیروگاه‌ها نمی‌توانند مازوت بسوزانند) نمی‌توانند تولید کنند و بنابراین فضای رقابتی که با بازار برق ایجاد شده است در شرایط محدودیت سوخت عملاً تعطیل می‌شود.وی با بیان اینکه قرار است هیئت تنظیم بازار برق که مسئول تنظیم کننده رقابت در فضای اقتصاد تولید برق است این موضوع را با مجموعه‌ای از قوانین و مقررات مدیریت کنند که نیروگاه‌ها از بابت تأمین سوختشان متضرر نشوند، گفت: وزارت نیرو، هیئت تنظیم به خوبی این کار را نکرده است. یعنی عملاً هزینة اضافة ایجاد شده بابت تعطیل شدن رقابت را بر دوش نیروگاه‌ها گذاشته است. در واقع مجموعه قوانین محدودیت سوخت در کشور ما به نوعی است که هزینه فرصت صرف شده از نیروگاه‌هایی که تولید نکردند را به نیروگاه‌ها پرداخت نمی‌کند.وی در پاسخ به اینکه آیا تولید برق با گازوئیل هزینه بیشتری برای واحد تولیدکننده اعمال می‌کند یا خیر، گفت: بله، هزینة متغیر تولید برق بر اساس واحدی به نام ساعت معادل کارکرد شناسایی می‌شود یعنی به عنوان مثال یک واحد ۳۳۰۰۰ ساعت معادل کارکرد ذخیره دارد، وقتی این ۳۳۰۰۰ ساعت معادل کارکرد را می‌سوزانید باید یک عملیات تعمیرات اساسی روی واحد انجام بدهید دوباره این مقدار در واحد به وجود می‌آید. از طرفی یک سری اتفاقاتی در واحد ساعت معادل کارکرد بیشتری را از واحد می‌سوزاند، مثل کارکردن با گازوئیل. در واقع هر یک‌ساعتی که با گازوئیل کار می‌کند انگار یک و نیم ساعت با گاز کارکرده است. پس به صورت مستقیم هزینة بهره‌برداری از واحدها با سوخت گازوئیل یک و نیم برابر هزینه بهره‌برداری واحدها با سوخت گاز است.

 

صنایع؛ قربانیان اقلیت پرمصرف

در شرایطی که در فصول سرد بیش از ۸۰ درصد گاز تولیدی کشور صرف شبکه خانگی می‌شود و در شبکه خانگی نیز تنها حدود چهار درصد از این مشترکین در پله‌های پرمصرف هشت تا دوازده قرار گرفته و میانگین مصرفی شش برابری در ق یاس با مشترکین کم‌مصرف دارند. مشترکین پرمصرفی که اقلیت مطلق از جامعه را تشکیل می‌دهند و در مقایسه با عمده مردمی که مصرفی متعادل از گاز طبیعی دارند، مصرف بسیار بیشتری دارند، ولی مصرف نابه‌جای آنها موجب تحمیل خسارت گسترده‌ای به صنایع می‌شود.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.

اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
قطر اکنون بزرگ‌ترین صادرکننده ال‌ان‌جی جهان به‌شمار می‌رود و از آنجا که قاره سبز به‌دنبال جایگزین‌هایی برای عرضه گاز روسیه است، پروژه توسعه میدان شمالی این موقعیت را تحکیم و تثبیت می‌کند و به تضمین عرضه بلندمدت گاز به اروپا یاری می‌رساند.
چندی‌ پیش هیات دولت آیین‌نامه جزء (۱) بند (ز) تبصره ۱۹ قانون بودجه ۱۴۰۱ را تصویب کرد که طبق آن به دولت اجازه داده می‌شود، از طریق شرکت ملی نفت ایران نسبت به فروش نفت خام و میعانات گازی صادراتی به اشخاص معرفی‌شده توسط دستگاه‌های اجرایی پس از تأیید آنها توسط وزارت نفت و بر اساس قیمت روز صادراتی اقدام کند.
اهمیت ذاتی و حیاتی صنعت نفت کشور ایجاب می‌کند تا افزون بر حفاظت از تأسیسات و سرمایه‌های فیزیکی این صنعت بزرگ از سرمایه انسانی آن که جایگاهی ارزشمند و والا دارد به‌درستی صیانت شود.

يادداشت
دو برابر سهم جمعیتی گاز گلخانه‌ای تولید می‌کنیم و ایران پس از کشورهای چین، آمریکا، هند، روسیه و ژاپن در رتبه ششم انتشار دی اکسیدکربن در جهان قرار دارد.
محمدجواد قبادبیگی/ همانطور که اهالی صنعت به این امر مهم و حیاتی واقفند یکی از کارکردها و مولفه‌های تحولی در توسعه صنعت پتروشیمی تامین و تسهیل در دستیابی به خوراک مورد نیاز است.
با نگاه عمیق و مقایسه‌ای بین پنج دسته از اَبرداده‌ها یا مگاترندهای ما بین ظرفیت تولید محصولات پایه پتروشیمی در ایران و کشورهای عربستان، چین، امریکا و کل جهان به برداشت‌های زیر می‌رسیم:
مجید عمیدپور، رئیس پژوهشگاه نیرو/ پژوهشگاه نیرو نقشه راه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را تدوین کرده است و این پژوهشگاه در بخش بهره‌وری و انرژی‌های تجدیدپذیر فعالیت‌های زیادی در این سال‌ها انجام داده است.
مجید شاکری، اقتصاددان/ طرف‌های ثالث خارجی در از بین رفتن ثبات و امنیت ایران خصوصا با در نظر گرفتن تحولات سیاسی منطقه تا حد زیادی ذی‌نفع هستند و تلاش می‌کنند این زخم خوب نشود.
گفتمان
عضو هیئت مدیره انجمن قیرسازان ایران گفت: از سال 98 تا کنون ترکیه واردات قیر از ایران را به دلایلی نامعلوم ممنوع کرده است و ما بازار 300 میلیون دلاری شمال غرب کشور را از دست داده‌ایم ولی دولت برای حل این مشکل هیچ اقدامی نمی‌کند.
طرح‌های پیشران در چهار زنجیره پروپیلن، متانول، اتیلن و بنزن تعریف شده‌اند که شامل 31 طرح است. در صورت اجرایی شدن این طرح‌ها 70 درصد واردات کشور کاهش می‌یابد. حجم سرمایه‌گذاری این طرح‌ها از 50 میلیون دلار تا 250 میلیون دلار هستنند. از این رو این طرح‌ها به گونه‌ای هستند که با صرف حجم سرمایه‌گذاری پایین، محصولات با ارزش افزوده بالا تولید می‌کنند.
پس از پذیرش قطعنامه و پایان جنگ تحمیلی، در سفری که مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به‌عنوان جانشین فرمانده کل قوا به اتفاق وزیر نفت و جمعی از مدیران ارشد نفتی و نظامی به منطقه داشتند...
پژوهشگاه صنعت نفت با توجه به اشرافی که به همه دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی و شرکت‌های مهندسی داخلی دارد، تنها ارائه‌دهنده دانش فنی در کشور است.
شرکت لوله‌سازی اهواز در سال‌های ۹۸ و ۹۹ به صورت مستمر و با جدیت تمام در حال تولید لوله‌های فولادی ۴۲ اینچ سرویس ترش پروژه گوره به جاسک است.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :