Daneshenaft logo
یکشنبه 6 آذر ماه 1401 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان 
صفحه پرینت ارسال به دوستان
شنبه 28 آبان ماه 1401 | کد مطلب : 45158
ایران و روسیه؛ آینده‌سازان بازار جهانی نفت و گاز
علیرضا سلطانی، کارشناس حوزه انرژی

روابط ایران و روسیه به‌ویژه در صنایع نفت و گاز بعد از دهه‌های متمادی از رکود خود خارج شده و می‌تواند یک نوع همکاری جدید را ایجاد کند و در صورت گسترش این روابط دو کشور با همکاری‌های راهبردی به بازیگرانی مؤثر و تعیین‌کننده در بازار جهانی نفت و گاز تبدیل خواهند شد.

نشست اخیر کمیسیون مشترک ایران و روسیه که به‌تازگی در روسیه برگزار شد یک اقدام عملی برای پیشبرد و پیگیری تفاهم‌نامه‌های امضاشده در ماه‌های گذشته در حوزه نفت و انرژی به شمار می‌آید، این نشست که تقریباً پس از سه سال با حضور مقام‌های ارشد دو کشور به نمایندگی جواد اوجی، وزیر نفت ایران و الکساندر نواک، معاون نخست‌وزیر روسیه برگزار شد، می‌تواند تحرک مفیدی برای همکاری میان ایران و روسیه باشد. به هر حال دو کشور انگیزه بالایی در زمینه همکاری‌های اقتصادی به‌ویژه در زمینه نفت و گاز دارند، این در حالی است که در گذشته ما شاهد انگیزه کمتری برای گسترش مناسبات دوجانبه در این زمینه بوده‌ایم. در نشست اخیر نقشه راهی برای تداوم همکاری و تبدیل تفاهم‌نامه‌های امضاشده به قراردادهای عملیاتی تدوین شد و می‌توان گفت از این پس در فرآیند همکاری‌های اقتصادی ایران و روسیه به‌خصوص در حوزه نفت و گاز جدیت بیشتری خواهیم دید. تا پیش از این اگرچه دو کشور در مواضع خود بارها اعلام کردند مایل به گسترش روابط دوجانبه هستند، در عمل چارچوب مشخصی برای این مسئله وجود نداشت، همچنین همکاری‌ها به‌صورت بخشی و بدون هماهنگی دنبال می‌شد، با برگزاری نشست اخیر کمیسیون اقتصادی مشترک ایران و روسیه روند توسعه همکاری‌ها نظام‌مند شده است؛ موضوعی که تا به حال وجود نداشته، زیرا همواره مناسبات اقتصادی ایران با روسیه در سایه مناسبات سیاسی قرار داشته یا اینکه به هیچ‌وجه دیده نمی‌شده است. در حوزه نفت و گاز ایران و روسیه اشتراکات زیادی دارند که با وجود رقابت این دو در بازارهای نفت، گاز و سرمایه می‌توانند در یک فضای رقابتی با یکدیگر همکاری کنند، زیرا دو کشور در شرایط کنونی با محدودیت‌ها و چالش‌های سیاسی در حوزه روابط خارجی خودشان روبه‌رو هستند، به هر حال تحولات اخیر بین روسیه و اوکراین می‌تواند زمینه‌ خوبی برای گسترش همکاری‌های دوجانبه باشد، به‌شرط اینکه این مناسبات تعهدآور و مبتنی بر منافع ملی پایدار دو کشور باشد. به هر حال برای ایران این امر مسلم است که شرکت‌های نفتی و گازی روسی به‌ویژه شرکت گازپروم و روسنفت و... توانمندی‌های فنی و مهندسی، همچنین اقتصادی بالایی دارند و حضورشان در صنایع نفت و گاز ایران می‌تواند تا حد زیاد خلأهای فنی مهندسی و اقتصادی ناشی از حضور نیافتن شرکت‌های خارجی در این صنایع را جبران کند و این فرصت مناسبی است تا ایران بتواند از این ظرفیت استفاده کند و عقب‌ماندگی‌های موجود در حوزه‌های مذکور خود را جبران کند. صنایع نفت و گاز ایران در طول دهه‌های گذشته با چالش بزرگ تحریم در بخش‌های بالادستی و پایین‌دستی روبه‌رو بوده است، هم‌اکنون این صنایع برای حفظ موقعیت کنونی خود حدود ۱۶۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری جدید نیاز دارد که از این مقدار برای جبران ناترازی تولید و مصرف گاز ۸۰ میلیارد دلار اختصاص داده شده است، به‌طور طبیعی در این میان نقش شرکت‌های روس برای تأمین بخش قابل‌توجهی از این نیاز تعیین‌کننده است. تفاهم‌نامه ۴۰ میلیارد دلاری میان ایران و روسیه در حوزه نفت و گاز از نظر حقوقی می‌تواند زمینه لازم برای باز کردن همکاری‌های نفتی ایران و روسیه مؤثر باشند، اما تا زمانی که این تفاهم‌نامه‌ها به قراردادهای عملیاتی تبدیل نشوند ارزش واقعی ندارند و لازم است با طراحی روش‌های نو هرچه سریع‌تر به قرارداد تبدیل شوند.

 

سازوکارهای مالی برای سرمایه‌گذاری‌های مشترک ایران و روسیه

بر ضرورت ایجاد زیرساخت‌های مالی و اتخاذ تدابیر مناسب به‌منظور ایجاد سازوکارهای مالی برای سرمایه‌گذاری‌های مشترک بین ایران و روسیه در حوزه نفت و گاز تأکید دارم و ایجاد صندوق‌های مالی مشترک می‌تواند تا حد زیادی به رفع مشکلات در این زمینه کمک کند که البته این موضوع در نشست اخیر کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور مطرح شده و به نظر می‌رسد دو طرف در حال تلاش برای رسیدن به یک فرمول مشخص هستند، اما آنچه باید به آن توجه داشت سرعت به نتیجه رسیدن و تبدیل تفاهم‌نامه به قرارداد است. افزون بر بحث سرمایه‌گذاری، همکاری‌های ایران و روسیه در مسائل دیگر در صحنه بین‌الملل همچون اوپک‌پلاس اهمیتی ویژه دارد که خوشبختانه دوطرف توانسته‌اند به یک تفاهم مشترک برای تأمین منافع دوجانبه برسند. این مسئله می‌تواند زمینه مناسبی برای همکاری‌ در بحث بازاریابی، فروش و سوآپ محصولات و فرآورده‌های نفتی باشد. ایران می‌تواند با روس‌ها در طرحی راهبردی در بازار گاز اروپا فعال باشد، رسیدن گاز ایران به اروپا با توجه به شرایط کنونی صنعت گاز ایران و محدودیت‌های جغرافیایی با سختی‌هایی همراه است، اما اگر ایران بتواند با یک توافق از شبکه خطوط گازی روسیه بهره ببرد و موفق به تزریق گاز خود با خطوط انتقالی روسیه به اروپا و بازار انرژی شود، به یک موفقیت راهبردی رسیده است. البته ایران نباید همه تخم‌مرغ‌های خود در زمینه نفت و گاز را در سبد روسیه بگذارد، هم‌اکنون همکاری با شرکت‌های چینی و هندی که جزو بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان نفت دنیا بوده و به دستاوردهای خوبی در زمینه فنی و مهندسی، همچنین اقتصادی دست یافته‌اند می‌تواند در کنار همکاری با روس‌ها در صنعت نفت و گاز کشور در دستور کار قرار گیرد تا سبد متنوعی از فناوری‌ها و منابع مالی با آسیب‌پذیری و وابستگی کمتر برای کشور ایجاد شود. با این حال به نظر می‌رسد روابط ایران و روسیه به‌خصوص در صنایع نفت و گاز بعد از دهه‌های متمادی از رکود خود خارج شده و می‌تواند نوعی همکاری تازه را ایجاد کند که در صورت گسترش، دو کشور با همکاری‌های راهبردی به بازیگران مؤثر و تعیین‌کننده در بازار جهانی نفت و گاز تبدیل شوند.

آخرین مطالب نفتی در کانال رسمی نشریه دانش نفت در تلگرام
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.

اخبار ويژه
سیزدهمین همایش بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران که امروز و فردا با حضور ٣٨٥ شرکت داخلی و ٧٦ شرکت خارجی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار می‌شود، ٦ نشست تخصصی و یک نمایشگاه جانبی هم خواهد داشت.
در گرمای کشنده دریای کارائیب کارگرانی در لباس غواصی با دستان خود مشغول پاک کردن نفت خام از بدنه کاسپین گالاکسی هستند؛ نفتکشی که آنقدر کثیف است که اجازه ورود به آبهای بین المللی را ندارد.

يادداشت روز
قطر اکنون بزرگ‌ترین صادرکننده ال‌ان‌جی جهان به‌شمار می‌رود و از آنجا که قاره سبز به‌دنبال جایگزین‌هایی برای عرضه گاز روسیه است، پروژه توسعه میدان شمالی این موقعیت را تحکیم و تثبیت می‌کند و به تضمین عرضه بلندمدت گاز به اروپا یاری می‌رساند.
چندی‌ پیش هیات دولت آیین‌نامه جزء (۱) بند (ز) تبصره ۱۹ قانون بودجه ۱۴۰۱ را تصویب کرد که طبق آن به دولت اجازه داده می‌شود، از طریق شرکت ملی نفت ایران نسبت به فروش نفت خام و میعانات گازی صادراتی به اشخاص معرفی‌شده توسط دستگاه‌های اجرایی پس از تأیید آنها توسط وزارت نفت و بر اساس قیمت روز صادراتی اقدام کند.
اهمیت ذاتی و حیاتی صنعت نفت کشور ایجاب می‌کند تا افزون بر حفاظت از تأسیسات و سرمایه‌های فیزیکی این صنعت بزرگ از سرمایه انسانی آن که جایگاهی ارزشمند و والا دارد به‌درستی صیانت شود.

يادداشت
دو برابر سهم جمعیتی گاز گلخانه‌ای تولید می‌کنیم و ایران پس از کشورهای چین، آمریکا، هند، روسیه و ژاپن در رتبه ششم انتشار دی اکسیدکربن در جهان قرار دارد.
محمدجواد قبادبیگی/ همانطور که اهالی صنعت به این امر مهم و حیاتی واقفند یکی از کارکردها و مولفه‌های تحولی در توسعه صنعت پتروشیمی تامین و تسهیل در دستیابی به خوراک مورد نیاز است.
با نگاه عمیق و مقایسه‌ای بین پنج دسته از اَبرداده‌ها یا مگاترندهای ما بین ظرفیت تولید محصولات پایه پتروشیمی در ایران و کشورهای عربستان، چین، امریکا و کل جهان به برداشت‌های زیر می‌رسیم:
مجید عمیدپور، رئیس پژوهشگاه نیرو/ پژوهشگاه نیرو نقشه راه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را تدوین کرده است و این پژوهشگاه در بخش بهره‌وری و انرژی‌های تجدیدپذیر فعالیت‌های زیادی در این سال‌ها انجام داده است.
مجید شاکری، اقتصاددان/ طرف‌های ثالث خارجی در از بین رفتن ثبات و امنیت ایران خصوصا با در نظر گرفتن تحولات سیاسی منطقه تا حد زیادی ذی‌نفع هستند و تلاش می‌کنند این زخم خوب نشود.
گفتمان
عضو هیئت مدیره انجمن قیرسازان ایران گفت: از سال 98 تا کنون ترکیه واردات قیر از ایران را به دلایلی نامعلوم ممنوع کرده است و ما بازار 300 میلیون دلاری شمال غرب کشور را از دست داده‌ایم ولی دولت برای حل این مشکل هیچ اقدامی نمی‌کند.
طرح‌های پیشران در چهار زنجیره پروپیلن، متانول، اتیلن و بنزن تعریف شده‌اند که شامل 31 طرح است. در صورت اجرایی شدن این طرح‌ها 70 درصد واردات کشور کاهش می‌یابد. حجم سرمایه‌گذاری این طرح‌ها از 50 میلیون دلار تا 250 میلیون دلار هستنند. از این رو این طرح‌ها به گونه‌ای هستند که با صرف حجم سرمایه‌گذاری پایین، محصولات با ارزش افزوده بالا تولید می‌کنند.
پس از پذیرش قطعنامه و پایان جنگ تحمیلی، در سفری که مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به‌عنوان جانشین فرمانده کل قوا به اتفاق وزیر نفت و جمعی از مدیران ارشد نفتی و نظامی به منطقه داشتند...
پژوهشگاه صنعت نفت با توجه به اشرافی که به همه دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی و شرکت‌های مهندسی داخلی دارد، تنها ارائه‌دهنده دانش فنی در کشور است.
شرکت لوله‌سازی اهواز در سال‌های ۹۸ و ۹۹ به صورت مستمر و با جدیت تمام در حال تولید لوله‌های فولادی ۴۲ اینچ سرویس ترش پروژه گوره به جاسک است.

صفحه نخست

|

اخبار نفت

|

گفتمان

|

مقالات

|

ياداشت روز

|

يادداشت اول

|

مزايده و مناقصه

|

گالري تصاوير

|

درج آگهي

|

سايتهاي مرتبط

|

آرشيو PDF

|

درباره ما

|

تماس با ما

© Copyright 2011 daneshenaft.ir All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :