1405/02/16
طرح تبدیل نیروگاههای آبی به نیروگاههای پیک سا
راههای مختلفی جهت تامین کسری برق در ساعات اوج مصرف وجود دارد اما اجرای این طرحتاسیسات آسیبها عمدتاً هم نیاز به زمان چند ساله دارد و هم حجم سرمایهگذاری زیاد.
از میان راهکارهای اجرایی دو راه حل زمان اجرایی کمی دارند که عبارتند از:
۱- تبدیل نیروگاههای سدهای آبی موجود به نیروگاههای تلمبهای ذخیرهای (باتریهای آبی).
۲- احداث باتریهای نیروگاهی.
ظرفیت نصب شده نیروگاههای آبی حدود ۱۵ هزار مگاوات است که به دلیل کاهش بارندگیها طی سالهای گذشته حدود یک سوم این ظرفیت در ماههای پرمصرف سال قابل بهرهبرداری بود است.
چنانچه بنا باشد برای پیکسایی نیروگاه تلمبهای ذخیرهای مشابه نیروگاه بزرگ و ارزشمند سیاهبیشه احداث شود چند سال زمان و حدود ۶۰۰میلیون دلار سرمایهگذاری مورد نیاز است.
راهکار کمهزینه و کوتاهمدت این است که نیروگاههای آبی موجود که به دلیل کمبود آب در بیشتر ایام سال امکان تولید برق ندارند به نیروگاههای تلمبهای ذخیرهای تبدیل شوند.
روش اجرا:
- ابتدا این طرح بصورت آزمایشی در یکی از نیروگاههای آبی اجرایی گردد
- حوضچه فرعی آب با ظرفیتی که در ساعات اوج مصرف بتواند توربین موجود نیروگاه را با تمام توان به حرکت درآورد ؛ در حاشیه حوضچه اصلی احداث شود مثلاً برای نیروگاهی با ظرفیت هزارمگاوات ساعت، حوضچه آب با گنجایش ۵ تا ۷ میلیون مترمکعب احداث شود.
- خروجی حوضچه جدید از مسیر تونلهای موجود، آب را به سمت توربینهای تولید برق هدایت میکنند.
- در خروجی سد، آب بند مناسب با ظرفیت معادل حوضچه فرعی جدید، احداث شود تا آب خروجی با پمپهای بزرگی که نصب میشوند مجدد به حوضچه جدید بالای سد منتفل شود.
به این ترتیب با استفاده از ظرفیتهایی که از قبل وجود دارند از قبیل توربینها، ژنراتورها، پست برق، خطوط انتقال، مسیرهای دسترسی و ...، میتوان با سرمایهگذاری نسبتا کم و در زمان کوتاه تا حدود ده هزار مگاوات ساعت به ظرفیت تولید برق کشور در ساعات اوج مصرف اضافه نمود.
- حجم سرمایهگذاری در این طرح حدود یک دهم احداث نیروگاه تلمبهای ذخیرهای یا سیکل ترکیبی جهت تامین کسری برق در ساعات اوج مصرف می باشد. زمان اجرا نیز بسیار کوتاه است و در صورت وجود اراده و عزم جدی و تامین منابع مورد نیاز در مدت حدود یکسال قابل احداث می باشد.
در کنار پیشنهاد ذکر شده، سدهایی که از ذخایر آبی مناسبی برخوردار هستند صرفاً در ساعات اوج مصرف ( ساعت۱۶ تا ۲۳) دریچه سد بسمت نیروگاه را بازکنند و در سایر ساعات آب ذخیره نمایند تا بتوانند در تمام ماههای گرم و پرمصرف سال برق مورد نیاز در ساعات اوج مصرف را تامین نمایند.
هزینه های عملیاتی ناشی از اجرای این طرح غیر قابل مقایسه با مزایا و مواهب حاصل از آن است، بنابراین بهتر است با عزم راسخ و جدیت این طرح مورد پیگیری قرار گیرد و برخی مباحث و موانع اجرایی بزرگنمایی نشوند چرا که برای همه موانع اجرایی راهحل وجود دارد.
راه حل دوم باتریهای نیروگاهی است. برای احداث هزارمگاوات باتری نیروگاهی جمعا نیاز به ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیون دلار سرمایهگذاری است. مدت اجرا حدود ۶ تا ۸ ماه است و میتوان در ساعات اواخر شب تا صبح برق مازاد شبکه را ذخیرهسازی و در ساعات اوج مصرف استفاده نمود. طول عمر مفید کامل این باتریهای نیروگاهی حدود ده سال است.
چنانچه بنا باشد ده هزارمگاوات کسری برق شبکه از این طریق تامین شود نیاز به حدود پنج میلیارد دلار سرمایهگذاری است. عمر نیروگاههای تلمبهای ذخیرهای بیش از ۵۰ سال است و با نگاه بلندمدت، اجرای طرح اول هم سرمایهگذاری خیلی کمتری نیاز دارد و هم اینکه مدت طولانی بیش از نیم قرن قابل استفاده است. هر دو طرح به موازات متناسب با مزیت خود برای هر نوع کاربرد توسعه یابند مثلا بیمارستانها و برخی مصرفکنندگان برق که تحت هیچ شرایطی نباید برق آنها حتی در مدت کوتاه قطع شود امکان استفاده از باتریهای ذخیره برق را دارند اما لازم است کنتور هوشمند برق نصب کنند و قیمت برق برای آنها از ساعت 12 شب تا 8 صبح حداقل یک سوم قیمت سایر ساعات محاسبه شود تا انگیزه لازم برای سرمایهگذاری ایجاد شود و از برق مازاد ساعات ذکر شده نیز استفاده مفید به عمل آید.
از میان راهکارهای اجرایی دو راه حل زمان اجرایی کمی دارند که عبارتند از:
۱- تبدیل نیروگاههای سدهای آبی موجود به نیروگاههای تلمبهای ذخیرهای (باتریهای آبی).
۲- احداث باتریهای نیروگاهی.
ظرفیت نصب شده نیروگاههای آبی حدود ۱۵ هزار مگاوات است که به دلیل کاهش بارندگیها طی سالهای گذشته حدود یک سوم این ظرفیت در ماههای پرمصرف سال قابل بهرهبرداری بود است.
چنانچه بنا باشد برای پیکسایی نیروگاه تلمبهای ذخیرهای مشابه نیروگاه بزرگ و ارزشمند سیاهبیشه احداث شود چند سال زمان و حدود ۶۰۰میلیون دلار سرمایهگذاری مورد نیاز است.
راهکار کمهزینه و کوتاهمدت این است که نیروگاههای آبی موجود که به دلیل کمبود آب در بیشتر ایام سال امکان تولید برق ندارند به نیروگاههای تلمبهای ذخیرهای تبدیل شوند.
روش اجرا:
- ابتدا این طرح بصورت آزمایشی در یکی از نیروگاههای آبی اجرایی گردد
- حوضچه فرعی آب با ظرفیتی که در ساعات اوج مصرف بتواند توربین موجود نیروگاه را با تمام توان به حرکت درآورد ؛ در حاشیه حوضچه اصلی احداث شود مثلاً برای نیروگاهی با ظرفیت هزارمگاوات ساعت، حوضچه آب با گنجایش ۵ تا ۷ میلیون مترمکعب احداث شود.
- خروجی حوضچه جدید از مسیر تونلهای موجود، آب را به سمت توربینهای تولید برق هدایت میکنند.
- در خروجی سد، آب بند مناسب با ظرفیت معادل حوضچه فرعی جدید، احداث شود تا آب خروجی با پمپهای بزرگی که نصب میشوند مجدد به حوضچه جدید بالای سد منتفل شود.
به این ترتیب با استفاده از ظرفیتهایی که از قبل وجود دارند از قبیل توربینها، ژنراتورها، پست برق، خطوط انتقال، مسیرهای دسترسی و ...، میتوان با سرمایهگذاری نسبتا کم و در زمان کوتاه تا حدود ده هزار مگاوات ساعت به ظرفیت تولید برق کشور در ساعات اوج مصرف اضافه نمود.
- حجم سرمایهگذاری در این طرح حدود یک دهم احداث نیروگاه تلمبهای ذخیرهای یا سیکل ترکیبی جهت تامین کسری برق در ساعات اوج مصرف می باشد. زمان اجرا نیز بسیار کوتاه است و در صورت وجود اراده و عزم جدی و تامین منابع مورد نیاز در مدت حدود یکسال قابل احداث می باشد.
در کنار پیشنهاد ذکر شده، سدهایی که از ذخایر آبی مناسبی برخوردار هستند صرفاً در ساعات اوج مصرف ( ساعت۱۶ تا ۲۳) دریچه سد بسمت نیروگاه را بازکنند و در سایر ساعات آب ذخیره نمایند تا بتوانند در تمام ماههای گرم و پرمصرف سال برق مورد نیاز در ساعات اوج مصرف را تامین نمایند.
هزینه های عملیاتی ناشی از اجرای این طرح غیر قابل مقایسه با مزایا و مواهب حاصل از آن است، بنابراین بهتر است با عزم راسخ و جدیت این طرح مورد پیگیری قرار گیرد و برخی مباحث و موانع اجرایی بزرگنمایی نشوند چرا که برای همه موانع اجرایی راهحل وجود دارد.
راه حل دوم باتریهای نیروگاهی است. برای احداث هزارمگاوات باتری نیروگاهی جمعا نیاز به ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیون دلار سرمایهگذاری است. مدت اجرا حدود ۶ تا ۸ ماه است و میتوان در ساعات اواخر شب تا صبح برق مازاد شبکه را ذخیرهسازی و در ساعات اوج مصرف استفاده نمود. طول عمر مفید کامل این باتریهای نیروگاهی حدود ده سال است.
چنانچه بنا باشد ده هزارمگاوات کسری برق شبکه از این طریق تامین شود نیاز به حدود پنج میلیارد دلار سرمایهگذاری است. عمر نیروگاههای تلمبهای ذخیرهای بیش از ۵۰ سال است و با نگاه بلندمدت، اجرای طرح اول هم سرمایهگذاری خیلی کمتری نیاز دارد و هم اینکه مدت طولانی بیش از نیم قرن قابل استفاده است. هر دو طرح به موازات متناسب با مزیت خود برای هر نوع کاربرد توسعه یابند مثلا بیمارستانها و برخی مصرفکنندگان برق که تحت هیچ شرایطی نباید برق آنها حتی در مدت کوتاه قطع شود امکان استفاده از باتریهای ذخیره برق را دارند اما لازم است کنتور هوشمند برق نصب کنند و قیمت برق برای آنها از ساعت 12 شب تا 8 صبح حداقل یک سوم قیمت سایر ساعات محاسبه شود تا انگیزه لازم برای سرمایهگذاری ایجاد شود و از برق مازاد ساعات ذکر شده نیز استفاده مفید به عمل آید.