از دل آتش تا رویش دوباره صنعت نفت ایران

این تجاوز که با حمایت لجستیکی و اطلاعاتی طراحی شده بود، تاسیساتی را نشانه رفت که نه فقط نماد ثروت ملی، بلکه میراث دهه‌ها تلاش و خودباوری ایرانی به شمار می‌روند.

اکنون پس از فروکش کردن غبار این تهاجم وحشیانه، فصل تازه‌ای از مقاومت اقتصادی به نام «بازسازی» آغاز شده است؛ فصلی که ورق‌های آن را نه وابستگی به بیگانگان، که قدرت ایمان، دانش بومی و غیرت نیروهای متخصص این سرزمین رقم می‌زند.

گستردگی صنعت نفت ایران، از سکوهای فلات قاره در آب‌های نیلگون خلیج‌فارس گرفته تا تاسیسات عظیم پالایشگاهی، خطوط لوله سراسری، مخازن ذخیره‌سازی، ایستگاه‌های تقویت فشار و مجتمع‌های عظیم پتروشیمی، چنان است که فرآیند ارزیابی دقیق خسارات به‌خودی‌خود یک عملیات مهندسی بزرگ محسوب می‌شود. کارشناسان رسمی دادگستری با همراهی تیم‌های فنی مجرب، هم‌اکنون در سراسر کشور سرگرم مستندسازی دقیق آسیب‌ها هستند؛ ارزیابی‌ای که نه‌فقط جنبه حقوقی و پیگیری‌های بین‌المللی دارد، بلکه مبنای فنی نقشه راه بازسازی خواهد بود. طبیعی است که این فرآیند با توجه به وسعت جغرافیایی و پیچیدگی فنی تاسیسات، اندکی زمان‌بر باشد و نمی‌توان از آن انتظار سرعت غیرکارشناسی داشت. اما نکته اساسی و افتخارآمیز در مدیریت این بحران آن است که سازوکارهای اجرایی کشور منتظر پایان ارزیابی‌ها ننشسته‌اند و در یک هماهنگی تحسین‌برانگیز، فرآیند ارزیابی خسارات و عملیات بازسازی به طور موازی در حال پیشرفت است. این تدبیر هوشمندانه که حاصل سال‌ها تجربه مدیریت بحران در صنعت نفت است، تضمین می‌دهد که حتی یک روز نیز از زمان طلایی بازسازی هدر نرود.

آنچه در این میان بیش از هر چیز به چشم می‌آید و دل‌ها را گرم می‌کند، بسیج همگانی‌ای است که تمام لایه‌های صنعت نفت را از بالاترین سطوح تا صفوف مقدم عملیاتی در برگرفته است. وزیر نفت نه در پشت میزهای مدیریتی، که در خط مقدم میدان‌های عملیاتی حاضر شده و فرماندهی این کارزار بزرگ را شخصاً بر عهده گرفته است؛ مدیران عامل شرکت‌های تابعه، شبانه‌روز در کنار مهندسان، تکنسین‌ها، جوشکاران، اپراتورها و کارگران زحمتکش، آستین‌ها را بالا زده‌اند و غرور و تعصب سازمانی را با جان و دل به میدان آورده‌اند. در این میانه، هلدینگ خلیج‌فارس به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و راهبردی‌ترین مجموعه‌های پتروشیمی کشور، پیش‌قراولانه وارد کارزار شده و عملیات بازسازی تاسیسات آسیب‌دیده پتروشیمی را با شتابی مثال‌زدنی آغاز کرده است. هم‌زمان، شرکت ملی گاز ایران با درک اهمیت حفظ پایدار شبکه سراسری گاز پیش از فرا رسیدن فصول پرمصرف، تمام ظرفیت لجستیکی و نیروی انسانی خود را برای ترمیم خطوط لوله و ایستگاه‌های تقویت فشار به کار گرفته است. در جبهه‌ای دیگر، شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب به عنوان خاستگاه تاریخی نفت ایران و قلب تپنده تولید، نیروهای خود را برای بازگرداندن چاه‌ها، تفکیک‌گرها و تاسیسات بهره‌برداری به چرخه تولید بسیج کرده است. این تصویر باشکوه از هم‌افزایی و اتحاد سازمانی، نشان می‌دهد که صنعت نفت ایران نه یک ساختار اداری صرف، که یک خانواده بزرگ است که در بزنگاه‌های تاریخی، انسجام و استحکام خود را به اثبات می‌رساند.

حقیقت امر این است که این توانایی شگفت‌انگیز در جذب ضربه و آغاز بی‌درنگ بازسازی، یک دستاورد یک‌شبه یا محصول شرایط مقطعی نیست‌ و ریشه این خودکفایی و خوداتکایی را باید در چهار دهه مقاومت در برابر شدیدترین تحریم‌های ظالمانه جست‌وجو کرد. صنعت نفت ایران در تمام این سال‌ها، زیر فشار بی‌امان محدودیت‌های خارجی، به یک «دانشگاه بزرگ مهندسی» تبدیل شده است که فارغ‌التحصیلان آن امروز در خط مقدم بازسازی ایستاده‌اند. ما به جایی رسیده‌ایم که طراحی و ساخت توربین‌ها، کمپرسورها، پمپ‌های درون‌چاهی، مبدل‌های حرارتی، برج‌های تقطیر، سیستم‌های کنترل و ابزار دقیق و هزاران قطعه راهبردی دیگر را کاملاً در داخل کشور و با اتکا به توان شرکت‌های دانش‌بنیان، سازندگان داخلی و مراکز پژوهشی انجام می‌دهیم. تجربه تعمیرات اساسی پالایشگاه‌ها و مجتمع‌های پتروشیمی در دوره‌های تحریم، ساخت خطوط لوله سنگین در مناطق سخت‌گذر، نصب و راه‌اندازی سکوهای دریایی با مهندسی کاملاً بومی و توسعه میادین مشترک بدون حضور متخصصان خارجی، بدنه‌ای چنان قدرتمند و بااعتمادبه‌نفس از نیروی انسانی متخصص پدید آورده که امروز در برابر این تهاجم، نه دچار تزلزل و تردید، که مصمم‌تر و جسورتر از همیشه وارد عمل شده است.

امروز صدای جوشکاری و چکش‌های کارگران و صنعتگران ایرانی، صدای فرو ریختن دیوارهای توهم دشمن است. هر لوله‌ای که ترمیم می‌شود، هر توربینی که دوباره به مدار می‌آید، هر مشعل پالایشگاهی که روشن می‌ماند و هر بشکه نفت و مترمکعب گازی که مسیر خود را به سوی بازارهای جهانی ادامه می‌دهد، پاسخی دندان‌شکن و بی‌نیاز از ترجمه به زبان تجاوزگران است. دشمن به خطا پنداشته بود که با هدف قرار دادن چند نقطه راهبردی می‌تواند چرخ اقتصاد ایران را از حرکت بازدارد و ملت را به زانو درآورد، اما فراموش کرده بود که سرمایه اصلی این صنعت، نه لوله‌ها و مخازن و برج‌های فولادی، که انسان‌هایی هستند که با ایمان به خدا، عشق به میهن و تخصصی که حاصل عمری مجاهدت علمی است، هر ویرانی را به فرصتی برای نو شدن و قوی‌تر شدن بدل می‌کنند. این وعده صادق مردان و زنان صنعت نفت ایران است که در کوتاه‌ترین زمان ممکن، حتی زودتر از آنچه بدخواهان تصور می‌کنند، این تاسیسات را با قدرت و کیفیتی بیش از پیش به چرخه تولید بازخواهند گرداند و فصل تازه‌ای از اقتدار صنعتی ایران را در برابر چشمان حیرت‌زده جهانیان رقم خواهند زد. ما می‌مانیم و می‌سازیم و تاریخ گواه خواهد داد که از دل این آتش نیز، سروهای تناور خودباوری ایرانی، سربرافراشته‌تر از همیشه، رو به آسمان خواهند ایستاد.