1404/12/01
گزارش دانش نفت از آیین بهرهبرداری رسمی پروژه ملی میکروتوربین گازی تولید بار اول در کشور؛
میکروتوربین گازی نمونهای موفق از محصولات دانشبنیان
مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی نفت ایران با تأکید بر اینکه پروژه ملی میکروتوربین گازی از مصادیق روشن محصولات دانشبنیان است، گفت: این فناوری با بهبود بهرهوری انرژی، انطباق با راهبردهای امنیت انرژی و امکان توسعه در مقیاسهای مختلف، جایگاه مهمی در آینده سبد انرژی کشور خواهد داشت. سید مهدیا مطهری روز دوشنبه، ۲۰ بهمن در آیین بهرهبرداری رسمی پروژه ملی میکروتوربین گازی تولید بار اول در کشور بیان کرد: هیئتمدیره شرکت ملی نفت ایران در سال ۱۳۹۷، اعتبارات لازم برای این پروژه را در قالب بودجه سرمایهای پژوهش و فناوری در برنامه ششم توسعه تصویب کرد و این اقدام، چالشهای مربوط به تأمین مالی و امضای قرارداد توسعه محصول را برطرف ساخت.وی با اشاره به سابقه شرکت بهینهسازی مصرف سوخت در این حوزه یادآور شد: این شرکت پیشتر نیز در برنامه پنجم توسعه، تجربه اجرای پروژه میکروسیاچپی را در کارنامه خود داشت و امروز نیز توسعه میکروتوربینهای گازی در امتداد همان مسیر و با رویکرد تکامل فناوری ادامه دارد.
گسترش فناوری؛ گام بعدی توسعه
مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی نفت ایران با بیان اینکه یکی از تعاریف روشن دانشبنیان، استفاده از فناوریهای نو برای بهبود بهرهوری و ارتقای عملکرد است، افزود: با توجه به اطلاعات ارائهشده، میکروتوربین گازی تولید بار اول به طور کامل منطبق بر این تعریف است و نمونهای عینی از یک محصول دانشبنیان در صنعت انرژی به شمار میرود.مطهری با اشاره به تحولات جهانی در حوزه انرژی گفت: در گذشته برخی کشورها به مراکز بزرگ و متمرکز تولید انرژی افتخار میکردند، اما امروز در کشورهای پیشرفته، توسعه واحدهای کوچکمقیاس، منعطف و با پراکندگی جغرافیایی بالا بهعنوان یک مزیت راهبردی در تأمین انرژی شناخته میشود. پروژه میکروتوربین گازی نیز دقیقاً در همین چارچوب و همسو با الگوی نوین امنیت انرژی توسعه یافته است.وی با بیان اینکه مرحله بعدی که پیش روی ماست، گسترش و توسعه این فناوری در مقیاس وسیع است، تصریح کرد: امروز شاهد افتتاح مرحله آزمایشی هستیم و امیدواریم در آینده نزدیک بتوانیم به سمت اجرای آن در مقیاس بزرگ و توسعه کاربردی این فناوری حرکت کنیم.
تنوعبخشی به سبد انرژی کشور
مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی نفت ایران با اشاره به اهمیت تنوعبخشی به سبد انرژی، افزود: توسعه این فناوری میتواند نقش مؤثری در گسترش سبد انرژی کشور ایفا کند و زمینه بهرهبرداری بهینهتر از منابع انرژی را فراهم سازد.مطهری در پایان با تشکر از همه عوامل دخیل در پیشبرد پروژه، گفت: امیدوارم تلاشهای انجامشده به نتایج مطلوب منجر شود، مورد استقبال جامعه قرار گیرد و همه ما بتوانیم نقش مؤثری در تحقق اهداف کلان حوزه انرژی کشور ایفا کنیم.
بهرهبرداری از میکروتوربین گازی با تولید همزمان برق و حرارت
در همین حال، مدیرعامل شرکت بهینهسازی مصرف سوخت با اعلام بهرهبرداری رسمی از میکروتوربین گازی تولید بار اول گفت: این میکروتوربین قادر است بهصورت همزمان ۶۰ کیلووات برق و ۱۲۰ کیلووات حرارت تولید کند که موفقیتی مهم در حوزه بهرهوری انرژی به شمار میرود. محسن محمدپور با اشاره به اینکه نگاه کشور امروز به سمت بهینهسازی و استفاده از فناوریهای با راندمان بالا هدایت شده است، بیان کرد: میکروتوربین گازی که در قالب قرارداد ساخت بار اول و با همکاری یک مشاور پژوهشی برای شرکت بهینهسازی مصرف سوخت اجرا شده، حدود ۸۵ درصد راندمان دارد. وی افزود: این میکروتوربین گازی قادر است بهصورت همزمان ۶۰ کیلووات برق و ۱۲۰ کیلووات حرارت تولید کند؛ این دستاورد، موفقیتی مهم در حوزه بهرهوری انرژی به شمار میرود.مدیرعامل شرکت بهینهسازی مصرف سوخت با قدردانی از عوامل اجرایی این طرح تصریح کرد: این پروژه اکنون در سطح آمادگی فناوری (TRL9) قرار دارد و امیدواریم با موفقیتهای عملیاتی، وارد مرحله توسعه و ساخت انبوه شود.
توسعه تولید برق پراکنده؛ آرزوی دیرینه صنعت نفت
محمدپور، توسعه تولید برق پراکنده را یکی از اهداف کلیدی این فناوری دانست و گفت: توسعه تولید برق پراکنده از آرزوهای دیرینه صنعت نفت است. امروزه به دلیل قطعیهای برق، روزانه بین ۲ تا ۳ هزار بشکه کاهش تولید در واحدهای مختلف بهرهبرداری، پالایشگاهها و تأسیسات کشور رخ میدهد که اگر ارزش اقتصادی آن محاسبه شود، رقم بسیار بالایی خواهد بود.وی ادامه داد: در مقایسه با زیانهای ناشی از کاهش تولید، هزینه توسعه برق پراکنده از طریق میکروتوربینها یا نیروگاههای کوچک بسیار کمتر است و میتواند از بروز ضررهای اقتصادی سنگین جلوگیری کند.مدیرعامل شرکت بهینهسازی مصرف سوخت با اشاره به دیگر مزایای این فناوری افزود: میکروتوربین گازی میتواند به تنوعبخشی سبد انرژی کشور کمک کند، بهطوری که در تابستان از گاز برای تولید برق استفاده شده و فشار از شبکه سراسری برق کاسته شود.محمدپور با بیان اینکه این فناوری در حوزه پدافند غیرعامل امکان خودتأمینی برق در شرایط بحرانی و اختلالات شبکه را فراهم میکند، گفت: امیدوارم وزارت نفت با توسعه این مسیر بتواند در آینده برق مورد نیاز ساختمانها و تأسیسات خود را بهصورت مستقل تأمین کرده و نگرانی از قطعی برق نداشته باشد.
شرط موفقیت تولید بار اول، ورود به زنجیره تأمین نفت است
در همین حال، معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با تأکید بر اینکه «تولید بار اول» زمانی به موفقیت نهایی میرسد که محصول بهطور واقعی وارد زنجیره تأمین صنعت نفت شود، گفت: پروژه ملی میکروتوربین گازی نمونهای موفق از بومیسازی فناوریهای پیشرفته در کشور است. امید شاکری بیان کرد: این پروژه بهعنوان یک محصول تولید بار اول از سطح فناوری بالایی برخوردار است؛ موضوعی که نشان میدهد ایران با تکیه بر توان متخصصان داخلی به سطح بالایی از فناوری در حوزه بهینهسازی انرژی دست یافته است.وی با تأکید بر اینکه استفاده از این فناوری، مزایای متعددی از جمله افزایش راندمان و بهرهوری منابع انرژی، کاهش آثار ناترازی انرژی بر بخشهای مختلف اقتصادی، بهبود شاخصهای محیطزیستی، تنوعبخشی به سبد انرژی و ارتقای پدافند غیرعامل را به همراه دارد، تصریح کرد: امیدواریم در ادامه، شاهد تجاریسازی و بهکارگیری گسترده این میکروتوربین گازی در بخشهای مختلف باشیم.معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با بیان اینکه برنامه تولید تجاری این محصول نیز در دستور کار قرار گرفته که اقدامی امیدوارکننده است، افزود: در وزارت نفت و بهویژه در معاونت مهندسی، پژوهش و فناوری، این موضوع را بهعنوان یک مأموریت جدی دنبال میکنیم تا پروژههای «تولید بار اول» که در سالهای گذشته تعریف شدهاند، فقط به مرحله رونمایی محدود نشوند، بلکه تا مراحل نهایی اجرا و بهرهبرداری پیش بروند.شاکری تأکید کرد: انتهای مسیر تولید بار اول، تنها رونمایی از محصول نیست، بلکه ورود واقعی آن به زنجیره تأمین صنعت نفت و پاسخگویی به نیازهای اساسی کشور است. در این پروژه نیز امیدواریم با همت مجریان و حمایت شرکتهای کارفرما، شاهد بهکارگیری عملی و گسترده این فناوری بومی باشیم.
نقش شرکتهای کارور در شتابدهی به توسعه فناوریهای انرژی
وی با اشاره به نقش شرکتهای کارور در توسعه فناوریهای بهینهسازی انرژی گفت: ورود این شرکتها به حوزه بهینهسازی انرژی میتواند اتفاق مهمی باشد و شتاب نفوذ این فناوریها در بازار مصرف را افزایش دهد. اگر این فناوری بهدرستی معرفی و درباره آن اطلاعرسانی شود، میتواند توجه شرکتهای کارور را برای اجرای پروژههای بهینهسازی جلب کند؛ موضوعی که همواره از آرزوهای ما بوده است.معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با مروری بر سابقه فعالیت شرکت بهینهسازی مصرف سوخت اظهار کرد: از بدو تشکیل این شرکت در سال ۱۳۷۹، شاهد ورود و معرفی فناوریهای نوین متعددی در حوزه بهینهسازی انرژی به کشور بودهایم؛ فناوریهایی که امروز در بخشهای صنعت، ساختمان و حملونقل بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرند و شاید بسیاری خاستگاه اولیه آنها را به یاد نداشته باشند.شاکری افزود: فناوریهایی مانند پنجرههای دوجداره، سیستمهای گرمایش تابشی، کنترل هوشمند موتورخانه، پمپهای حرارتی، شیرهای کنترلی و آبگرمکنهای خورشیدی، همگی نمونههایی از فناوریهایی هستند که از سوی این شرکت به جامعه معرفی شده و امروز سهم قابلتوجهی در سبد انرژی کشور دارند.وی با اشاره به رویکرد جدید شرکت بهینهسازی مصرف سوخت در توسعه درونزا گفت: با تشکیل واحد پژوهش و فناوری، این شرکت از روش صرف انتقال فناوری عبور کرد و توسعه بومی را در دستور کار قرار داد. پروژه ملی میکروتوربین گازی نیز یکی از محصولات همین رویکرد است که امروز با تکیه بر توان متخصصان ایرانی بومیسازی شده است.