نفت مناطق مرکزی ایران؛ سنگر مستحکم تامین انرژی

مرور عملکرد شرکت نفت مناطق مرکزی ایران از هفته دولت ۱۴۰۴ تا هفته دولت ۱۴۰۵، تصویری از مجموعهای را نشان میدهد که راهبرد خود را بر «استمرار تولید، افزایش ظرفیت، توسعه میدانها، نگهداشت تولید و استفاده حداکثری از ظرفیتهای موجود» استوار کرده است. در این دوره، موضوع تولید گاز برای این شرکت تنها یک هدف عملیاتی نبود؛ بلکه به بخشی از برنامه ملی برای جبران بخشی از ظرفیتهای ازدسترفته و کمک به عبور کشور از شرایط دشوار انرژی تبدیل شد.
اهمیت نفت مناطق مرکزی را باید در جایگاه این شرکت در ساختار تولید انرژی کشور جستوجو کرد. فعالیتهای آن از میدانهای گازی شمالشرق تا میدانهای نفت و گاز غرب و جنوب کشور گسترده است و شرکتهای بهرهبرداری نفت و گاز زاگرس جنوبی، نفت و گاز شرق و نفت و گاز غرب را دربرمیگیرد. به همین دلیل، هر اقدامی در این مجموعه میتواند در چند نقطه جغرافیایی و در چند حلقه از زنجیره تأمین انرژی کشور اثرگذار باشد.
اما شاید مهمترین ویژگی عملکرد یک سال گذشته نفت مناطق مرکزی را بتوان در یک جمله خلاصه کرد: شرکت در سالی دشوار، به جای عقبنشینی از اهداف تولیدی، به سمت افزایش ظرفیت تولید حرکت کرد.
سالی که تولید گاز اهمیت دوچندان پیدا کرد
سال ۱۴۰۵ برای صنعت نفت و گاز ایران سالی عادی نبود. آسیب واردشده به بخشی از تأسیسات فرآورش گاز در جنوب کشور، ضرورت استفاده بیشتر از ظرفیت میدانهای گازی سایر مناطق را افزایش داد. در چنین شرایطی، نفت مناطق مرکزی ایران به یکی از مجموعههایی تبدیل شد که برای جبران بخشی از ظرفیت ازدسترفته، مأموریت افزایش تولید را بر عهده گرفت.
بر اساس اعلام مدیر امور فنی شرکت، نفت مناطق مرکزی در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴، افزایش تجمعی ۱۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعبی در تعهد تولید گاز خود دارد؛ رقمی که معادل متوسط حدود ۳۳ میلیون مترمکعب افزایش تولید در روز است. این هدفگذاری در شرایطی انجام شده که ظرفیت تولید گاز کشور با فشارهای کمسابقهای مواجه بوده است.
این رقم صرفاً یک هدف عددی نیست. افزایش متوسط ۳۳ میلیون مترمکعب در روز به معنای استفاده حداکثری از چاهها، تأسیسات فرآورشی، خطوط انتقال، ایستگاههای تقویت فشار و ظرفیتهای توسعهای موجود است. از این منظر، برنامه نفت مناطق مرکزی را باید بخشی از یک طرح گستردهتر برای افزایش تابآوری شبکه گاز کشور دانست.
نکته مهمتر آن است که بخشی از این افزایش تولید از ظرفیتهای بالفعل و پروژههایی تأمین میشود که امکان بهرهبرداری سریعتر دارند. این موضوع در شرایط بحران انرژی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا توسعه یک میدان بزرگ ممکن است سالها زمان ببرد، اما افزایش تولید از میدانهای موجود، تکمیل چاههای آماده تولید، رفع گلوگاههای تأسیساتی و راهاندازی پروژههای کوچکتر میتواند در کوتاهمدت اثر خود را بر عرضه گاز نشان دهد.
رشد محسوس تولید در بهار ۱۴۰۵
آمار تولید در ماههای ابتدایی سال ۱۴۰۵ نشان داد که برنامه افزایش تولید تنها در سطح هدفگذاری باقی نمانده است.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی مدیر امور فنی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، تولید گاز این شرکت در اردیبهشت ۱۴۰۵ به ۱۸۸ میلیون مترمکعب رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل، افزایش ۴۱ میلیون مترمکعبی را نشان میدهد. همچنین تولید در ۲۰ روز ابتدایی خرداد به بیش از ۱۶۶ میلیون مترمکعب رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، حدود ۴۰ میلیون مترمکعب افزایش داشت.
این آمار از چند منظر اهمیت دارد. نخست آنکه نشاندهنده رشد واقعی تولید در ابتدای سال است و دوم اینکه اثربخشی بخشی از اقدامات انجامشده در میدانها و تأسیسات را نشان میدهد.
در شرایطی که صنعت گاز کشور با کاهش ظرفیت برخی مناطق مواجه شده بود، افزایش تولید در مناطق مرکزی میتواند نقش مهمی در کاهش فشار بر شبکه سراسری داشته باشد. هر میزان افزایش تولید، امکان تخصیص گاز بیشتر به نیروگاهها، صنایع، بخش خانگی و تجاری را فراهم میکند و از شدت فشار بر سایر منابع تولیدی میکاهد.
به عبارت دیگر، عملکرد نفت مناطق مرکزی در بهار ۱۴۰۵ را میتوان یکی از نشانههای مهم تحقق راهبرد «افزایش تولید از ظرفیتهای موجود» دانست.
توس؛ یک پروژه مهم برای شمالشرق ایران
یکی از مهمترین پروژههای گازی نفت مناطق مرکزی در این دوره، میدان گازی توس است؛ پروژهای که اهمیت آن تنها به میزان تولید گاز محدود نمیشود، بلکه از منظر امنیت انرژی شمالشرق کشور نیز اهمیت دارد.
میدان توس در فاصلهای نزدیکتر به مراکز مصرف شمالشرق نسبت به منابع گازی جنوب قرار دارد. توسعه این میدان بنابراین میتواند به کاهش فشار انتقال گاز از جنوب و افزایش تابآوری شبکه گاز در شمالشرق کمک کند.
توس در بهمن ۱۴۰۴ وارد مدار تولید شد و تولید روزانه پنج میلیون مترمکعب گاز از این میدان بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم توسعهای نفت مناطق مرکزی مطرح شد. همچنین اعلام شده است که میدان توس در مدت حدود ۱۶ ماه از زمان تصمیم برای توسعه، به مرحله تولید رسید؛ موضوعی که نشاندهنده تلاش برای کوتاه کردن زمان اجرای پروژه و تبدیل سریع سرمایهگذاری به ظرفیت تولید است.
این پروژه را باید از چند زاویه ارزیابی کرد. نخست، افزایش تولید گاز؛ دوم، تقویت امنیت انرژی در شمالشرق؛ سوم، کاهش وابستگی این منطقه به انتقال گاز از فواصل طولانی و چهارم، ایجاد ظرفیت جدید برای پاسخگویی به رشد تقاضای گاز.
اهمیت توس زمانی بیشتر مشخص میشود که به مسئله تأمین گاز شمالشرق کشور نگاه کنیم. فاصله جغرافیایی این منطقه از قطب اصلی تولید گاز کشور، ضرورت اتکا به منابع نزدیکتر را افزایش میدهد. بنابراین هر مترمکعب گازی که از میدانهای شمالشرق وارد مدار تولید شود، در واقع یک ظرفیت راهبردی برای پایداری شبکه ایجاد میکند.
خانگیران؛ استمرار تولید در یکی از حساسترین مناطق گازی
در کنار توس، منطقه خانگیران همچنان یکی از پایههای اصلی تولید گاز در شمالشرق کشور است. نفت مناطق مرکزی در سال گذشته تلاش کرده است با نگهداشت تولید، توسعه چاهها و استفاده از ظرفیتهای موجود، تولید این منطقه را پایدار نگه دارد.
خانگیران از آن جهت اهمیت دارد که تولید آن مستقیماً با تأمین گاز خراسان و مناطق پیرامونی ارتباط دارد. این میدان در فصل سرد سال، زمانی که مصرف گاز به اوج میرسد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در چنین شرایطی، توسعه و تکمیل چاهها و تأسیسات تولیدی خانگیران نه یک اقدام معمولی، بلکه بخشی از راهبرد امنیت انرژی است. هرگونه کاهش تولید در این منطقه میتواند نیاز به انتقال بیشتر گاز از سایر مناطق را افزایش دهد و در شرایط اوج مصرف، فشار مضاعفی بر شبکه ایجاد کند.
توسعه منابع گازی شمالشرق و استمرار تولید خانگیران در کنار یکدیگر، در واقع یک راهبرد مکمل را تشکیل میدهند: استفاده حداکثری از منابع موجود و ایجاد منابع جدید برای آینده.
خارتنگ؛ یکی از محورهای افزایش تولید
در حوزه زاگرس جنوبی نیز برنامه افزایش تولید گاز با جدیت دنبال شده است. میدان خارتنگ یکی از پروژههایی است که در برنامه افزایش تولید نفت مناطق مرکزی در سال ۱۴۰۵ جایگاه ویژهای دارد.
بر اساس اعلام مدیر امور فنی شرکت، میدان خارتنگ در سال ۱۴۰۵ به مجموعه میدانهای تولیدی شرکت افزوده میشود و هدفگذاری شده است تولید این میدان در فاز نخست از پنج به ۱۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش یابد. برای تحقق این افزایش تولید، حفاری چهار حلقه چاه جدید در دستور کار قرار گرفته است.
اهمیت خارتنگ در این است که توسعه آن میتواند یکی از منابع افزایش سریعتر تولید گاز در جنوب کشور باشد؛ منطقهای که به دلیل دسترسی به زیرساختهای موجود و نزدیکی به شبکههای انتقال، ظرفیت مناسبی برای افزایش تولید و تحویل گاز دارد.
اجرای چنین پروژههایی نشان میدهد راهبرد نفت مناطق مرکزی صرفاً بر توسعه میدانهای جدید متمرکز نیست، بلکه ترکیبی از توسعه میدان، حفاری چاه جدید، افزایش تولید از میدانهای موجود و رفع محدودیتهای تولید را دنبال میکند.
این رویکرد از نظر اقتصادی نیز قابل دفاع است؛ زیرا در بسیاری از موارد، افزایش تولید از یک میدان موجود با سرعت بیشتری نسبت به توسعه یک میدان کاملاً جدید به نتیجه میرسد.
طرح ضربتی افزایش تولید؛ استفاده از همه ظرفیتها
یکی از مهمترین سیاستهای سال ۱۴۰۵، اجرای طرح ضربتی افزایش تولید گاز در شرکت نفت مناطق مرکزی بوده است.
این طرح همه میدانهای تحت پوشش شرکت را دربرمیگیرد و هدف آن استفاده از تمام ظرفیتهای موجود برای افزایش تولید است.
اهمیت این طرح در نگاه جامع آن به تولید است. در این رویکرد، افزایش تولید تنها از طریق حفر چاه جدید دنبال نمیشود، بلکه همه عوامل مؤثر بر تولید مورد بررسی قرار میگیرند؛ از وضعیت چاهها و تجهیزات سرچاهی گرفته تا ظرفیت خطوط لوله، واحدهای فرآورشی و ایستگاههای تقویت فشار.
چنین نگاهی برای صنعت گاز ایران ضروری است. در بسیاری از موارد ممکن است ظرفیت تولید یک چاه وجود داشته باشد اما محدودیت در فرآورش یا انتقال اجازه استفاده از آن را ندهد. بنابراین افزایش تولید واقعی نیازمند هماهنگی همه حلقههای زنجیره است.
طرح ضربتی نفت مناطق مرکزی را میتوان تلاشی برای فعال کردن همین ظرفیتهای پنهان دانست؛ ظرفیتهایی که شاید در ظاهر کوچک باشند، اما در مجموع میتوانند میلیونها مترمکعب به تولید روزانه کشور اضافه کنند.
استمرار تولید؛ دستاوردی که نباید نادیده گرفته شود
در ارزیابی عملکرد شرکتهای تولیدی صنعت نفت، گاهی توجه اصلی به پروژههای افتتاحشده و ارقام افزایش تولید معطوف میشود، در حالی که استمرار تولید موجود نیز یک دستاورد مهم است.
میدانهای نفت و گاز به صورت طبیعی با افت فشار و کاهش تولید مواجه میشوند. بنابراین اینکه یک شرکت بتواند تولید خود را در میدانهای قدیمی حفظ کند، نیازمند مجموعهای از عملیات فنی و مهندسی است.
حفاری چاههای جدید، تعمیر چاهها، عملیات روی چاه، تعمیرات اساسی تأسیسات، تعویض خطوط لوله، نگهداشت تجهیزات فرآورشی و تقویت فشار، مجموعه اقداماتی هستند که پشت عدد تولید روزانه قرار دارند.
نفت مناطق مرکزی ایران در سال گذشته علاوه بر توسعه میدانهای جدید، همین مأموریت نگهداشت تولید را نیز دنبال کرد. این موضوع بهویژه در میدانهای قدیمیتر اهمیت دارد؛ زیرا توقف تولید یک میدان ممکن است به سرعت قابل جبران نباشد.
ذخیرهسازی؛ پشتوانهای برای روزهای سرد
یکی از مهمترین نقاط قوت نفت مناطق مرکزی، در اختیار داشتن ظرفیتهای راهبردی ذخیرهسازی گاز است.
مخازن شوریجه و سراجه قم از مهمترین مراکز ذخیرهسازی گاز کشور محسوب میشوند. این تأسیسات به دولت و صنعت گاز امکان میدهند بخشی از گاز را در دوره کممصرف ذخیره کرده و در فصل سرد و هنگام افزایش تقاضا به شبکه بازگردانند.
در سال ۱۴۰۴، عملکرد ذخیرهسازی گاز شرکت به حدود ۳.۱ میلیارد مترمکعب رسید؛ رقمی که نشاندهنده اهمیت این ظرفیت در مدیریت ناترازی گاز است.
ذخیرهسازی را باید مکمل تولید دانست. اگر تولید روزانه گاز یک طرف معادله امنیت انرژی باشد، ذخیرهسازی طرف دیگر آن است. تولید میتواند نیاز پایه شبکه را تأمین کند، اما در روزهای بسیار سرد، افزایش ناگهانی تقاضا نیازمند منابع انعطافپذیر است و اینجاست که ذخیرهسازی اهمیت پیدا میکند.
به همین دلیل، استمرار فعالیت شوریجه و سراجه و توسعه ظرفیتهای ذخیرهسازی باید یکی از اولویتهای راهبردی صنعت نفت و گاز کشور باقی بماند.
بازگرداندن گازهای هدررفته به چرخه تولید
یکی دیگر از محورهای مهم عملکرد نفت مناطق مرکزی، جمعآوری گازهای همراه و کاهش گازسوزی است.
گازهای همراه نفت، یکی از منابع قابل توجه انرژی کشور هستند که در صورت نبود زیرساختهای لازم ممکن است در مشعلها سوزانده شوند. جمعآوری این گازها علاوه بر افزایش تولید گاز قابل استفاده، آثار زیستمحیطی مثبتی نیز دارد.
در سطح صنعت نفت، جمعآوری گازهای همراه در دولت چهاردهم با شتاب بیشتری دنبال شده است و برای افزایش قابل توجه میزان جمعآوری گازهای مشعل برنامهریزی شده است.
برای نفت مناطق مرکزی، این موضوع اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بخشی از میدانهای نفتی تحت مدیریت شرکت در مناطق غربی کشور قرار دارند و توسعه تأسیسات جمعآوری و تقویت فشار میتواند گاز همراه نفت را به خوراک قابل استفاده برای واحدهای فرآورشی تبدیل کند.
این رویکرد از نظر اقتصادی نیز دارای اهمیت است. گازی که در مشعل سوزانده میشود، در واقع یک فرصت اقتصادی ازدسترفته است؛ در حالی که با جمعآوری و فرآورش آن میتوان علاوه بر تولید گاز، مایعات گازی و سایر محصولات باارزش را نیز استحصال کرد.
بنابراین حرکت نفت مناطق مرکزی به سمت کاهش گازسوزی را باید همزمان یک اقدام تولیدی، اقتصادی و زیستمحیطی دانست.
توسعه میدانها؛ سرمایهگذاری برای فردای تولید
یکی از چالشهای اصلی صنعت نفت ایران، فاصله میان نیاز روزافزون کشور به گاز و افت طبیعی تولید میدانهای قدیمی است. این مسئله تنها با نگهداشت تولید حل نمیشود و نیازمند توسعه میدانهای جدید است.
نفت مناطق مرکزی در همین راستا، توسعه مجموعهای از میدانهای گازی را در دستور کار دارد. میدانهای مختلف در زاگرس جنوبی، شرق و غرب کشور میتوانند در سالهای آینده ظرفیت تولید شرکت را افزایش دهند.
اهمیت این پروژهها در آن است که تولید امروز را به ظرفیت فردا پیوند میدهند. اگر توسعه میدانهای جدید با سرعت مناسب انجام شود، بخشی از کاهش طبیعی تولید میدانهای قدیمی جبران خواهد شد.
از این منظر، پروژههای توسعهای نفت مناطق مرکزی باید به عنوان سرمایهگذاری برای امنیت انرژی نسل آینده دیده شوند.
ساخت داخل؛ تکیه بر توان مهندسی ایران
یکی از نقاط قوت صنعت نفت ایران در سالهای تحریم، افزایش سهم سازندگان داخلی بوده است. نفت مناطق مرکزی نیز در پروژههای توسعهای از ظرفیت شرکتهای ایرانی استفاده کرده است.
توسعه میدان توس نمونهای از این رویکرد است و بخش عمده تجهیزات مورد نیاز آن از داخل کشور تأمین شده است.
اهمیت ساخت داخل فقط در کاهش نیاز به واردات خلاصه نمیشود. اجرای پروژههای نفت و گاز با اتکا به سازندگان ایرانی موجب حفظ اشتغال تخصصی، توسعه فناوری، افزایش توان مهندسی و شکلگیری زنجیره تأمین داخلی میشود.
در شرایطی که محدودیتهای بینالمللی میتواند تأمین برخی تجهیزات را دشوار کند، وجود سازندگان توانمند داخلی یک مزیت راهبردی برای صنعت نفت است.
از همین رو، افزایش سهم ساخت داخل باید به عنوان یکی از شاخصهای مهم عملکرد پروژههای نفت مناطق مرکزی مورد توجه قرار گیرد.
سرمایه انسانی؛ پشتوانه واقعی استمرار تولید
تمام این دستاوردها بدون سرمایه انسانی متخصص امکان تحقق نداشت.
نفت مناطق مرکزی مجموعهای گسترده از نیروهای فنی، مهندسی، عملیاتی، تعمیراتی، حفاری، بهرهبرداری، HSE و پشتیبانی را در اختیار دارد که در مناطق مختلف کشور فعالیت میکنند.
شرایط کار در میدانهای نفت و گاز همواره ساده نیست. بخشی از تأسیسات در مناطق دورافتاده، کوهستانی یا دارای شرایط آبوهوایی دشوار قرار دارند. کارکنان این مناطق باید در تمام ساعات شبانهروز آماده حفظ تولید و مقابله با حوادث احتمالی باشند.
در واقع، پشت هر عدد تولید گاز، ساعتهای طولانی کار کارکنانی قرار دارد که در گرما و سرما و در شرایط عملیاتی دشوار، مأموریت خود را انجام میدهند.
این سرمایه انسانی، بزرگترین پشتوانه شرکت برای تحقق برنامه افزایش تولید در سالهای آینده است.
مدیریت بحران و افزایش تابآوری
یکی از ویژگیهای عملکرد یک سال گذشته نفت مناطق مرکزی، توانایی تطبیق سریع با شرایط جدید بوده است.
با آسیبدیدن بخشی از ظرفیت فرآورش گاز کشور، مأموریت سایر تولیدکنندگان برای افزایش تولید اهمیت بیشتری پیدا کرد. نفت مناطق مرکزی نیز در همین چارچوب، برنامه افزایش تولید خود را تقویت کرد.
این رویکرد نشاندهنده مفهوم مهمی به نام «تابآوری تولید» است؛ یعنی توانایی یک مجموعه برای حفظ فعالیت و افزایش ظرفیت در شرایطی که محیط عملیاتی دستخوش تغییرات شدید شده است.
در چنین شرایطی، داشتن میدانهای متعدد در نقاط مختلف کشور یک مزیت مهم محسوب میشود. پراکندگی جغرافیایی منابع نفت و گاز نفت مناطق مرکزی این امکان را ایجاد میکند که بخشی از فشار واردشده بر یک منطقه، از طریق ظرفیت مناطق دیگر جبران شود.
هفته دولت؛ فرصتی برای دیدن کارنامهای فراتر از آمار
اگر قرار باشد عملکرد نفت مناطق مرکزی ایران در فاصله هفته دولت ۱۴۰۴ تا هفته دولت ۱۴۰۵ در چند محور خلاصه شود، میتوان به استمرار تولید، رشد تولید گاز در ماههای ابتدایی ۱۴۰۵، برنامه افزایش ۱۲.۶ میلیارد مترمکعبی تولید گاز، توسعه میدانهای جدید، ورود توس به مدار تولید، برنامه افزایش تولید خارتنگ، طرح ضربتی افزایش تولید، نگهداشت میدانهای موجود، توسعه ذخیرهسازی و تلاش برای کاهش گازسوزی اشاره کرد.
اما اهمیت این کارنامه صرفاً در تعداد پروژهها یا میزان افزایش تولید نیست. ارزش اصلی آن در این است که این اقدامات در شرایطی دنبال شدهاند که صنعت نفت و گاز کشور با مجموعهای از محدودیتهای داخلی و خارجی مواجه بوده است.
شرکت نفت مناطق مرکزی در چنین شرایطی تلاش کرده است از همه ظرفیتهای موجود استفاده کند؛ از میدانهای فعال گرفته تا پروژههای توسعهای و چاههای جدید.
چشمانداز پیش رو؛ از افزایش تولید تا جهش ظرفیت
مسیر پیش روی نفت مناطق مرکزی در سال ۱۴۰۵ و سالهای پس از آن، مسیری برای افزایش بیشتر تولید است.
هدف افزایش تجمعی ۱۲.۶ میلیارد مترمکعب تولید گاز در سال جاری، تنها یکی از شاخصهایی است که سطح انتظارات از این شرکت را نشان میدهد.
تکمیل توسعه خارتنگ، افزایش تولید توس، توسعه میدانهای گازی زاگرس جنوبی، استمرار تولید خانگیران، توسعه میدانهای جدید، افزایش ظرفیت ذخیرهسازی و اجرای طرحهای جمعآوری گازهای همراه، مجموعه اقداماتی هستند که میتوانند در سالهای آینده جایگاه نفت مناطق مرکزی را در سبد تولید گاز کشور تقویت کنند.
اگر این برنامهها طبق زمانبندی پیش بروند، نفت مناطق مرکزی میتواند به یکی از مهمترین منابع افزایش تولید گاز کشور در سالهای آینده تبدیل شود.
نفت مناطق مرکزی؛ یکی از پایههای امنیت انرژی ایران
عملکرد یک سال گذشته شرکت نفت مناطق مرکزی ایران را باید در بستر بزرگتر امنیت انرژی کشور ارزیابی کرد.
در اقتصادی که گاز نقش اساسی در تولید برق، فعالیت صنایع، تأمین انرژی خانوارها و تولید محصولات پتروشیمی دارد، هر میلیون مترمکعب افزایش تولید اهمیت دارد.
نفت مناطق مرکزی با در اختیار داشتن مجموعهای از میدانهای نفت و گاز در مناطق مختلف کشور، ظرفیت مهمی برای ایفای نقش در این حوزه دارد. عملکرد یک سال گذشته نشان میدهد که این ظرفیت در حال فعالتر شدن است.
از افزایش تولید گاز در بهار ۱۴۰۵ تا هدفگذاری افزایش ۱۲.۶ میلیارد مترمکعبی تولید؛ از تولیدی شدن توس تا برنامه افزایش ظرفیت خارتنگ؛ از نگهداشت تولید خانگیران و میدانهای زاگرس جنوبی تا توسعه ذخیرهسازی؛ از جمعآوری گازهای همراه تا استفاده از توان سازندگان داخلی، همه این اقدامات در نهایت یک هدف مشترک دارند: تضمین جریان پایدار انرژی برای اقتصاد ایران.
هفته دولت ۱۴۰۵ را میتوان از این منظر فرصتی برای قدردانی از مجموعهای دانست که بخش قابل توجهی از فعالیتهایش در مناطق دور از مرکز و در شرایط سخت عملیاتی انجام میشود، اما نتیجه آن در سراسر کشور احساس میشود.
نفت مناطق مرکزی ایران طی یک سال گذشته نشان داده است که در برابر دشواریهای تولید، راهکار را در استفاده حداکثری از ظرفیتهای موجود، توسعه میدانهای جدید و تکیه بر توان نیروی انسانی جستوجو میکند.
این شرکت امروز فقط یک تولیدکننده نفت و گاز نیست؛ بلکه یکی از حلقههای مهم زنجیره امنیت انرژی کشور است. هر چاه جدید، هر واحد تقویت فشار، هر مترمکعب گاز ذخیرهشده، هر پروژه توسعهای و هر مقدار گاز همراهی که به جای مشعل وارد چرخه تولید میشود، بخشی از ظرفیت انرژی آینده ایران را شکل میدهد.
در سالی که کشور بیش از همیشه به افزایش تولید و پایداری عرضه انرژی نیاز دارد، کارنامه نفت مناطق مرکزی نشان میدهد که این شرکت ظرفیت آن را دارد که سهم خود را در عبور از چالش ناترازی گاز و تقویت امنیت انرژی کشور افزایش دهد.
نفت مناطق مرکزی ایران در هفته دولت ۱۴۰۵، کارنامه مجموعهای را پیش روی افکار عمومی قرار میدهد که در یک سال گذشته سه مأموریت را همزمان دنبال کرده است: تولید بیشتر، تولید پایدارتر و آمادهسازی ظرفیتهای جدید برای آینده.
و شاید همین سه محور، بهترین خلاصه از عملکرد این شرکت در سالی باشد که امنیت انرژی بیش از هر زمان دیگری به افزایش تولید، چابکی عملیاتی و استفاده حداکثری از ظرفیتهای داخلی نیاز داشت.
اهمیت نفت مناطق مرکزی را باید در جایگاه این شرکت در ساختار تولید انرژی کشور جستوجو کرد. فعالیتهای آن از میدانهای گازی شمالشرق تا میدانهای نفت و گاز غرب و جنوب کشور گسترده است و شرکتهای بهرهبرداری نفت و گاز زاگرس جنوبی، نفت و گاز شرق و نفت و گاز غرب را دربرمیگیرد. به همین دلیل، هر اقدامی در این مجموعه میتواند در چند نقطه جغرافیایی و در چند حلقه از زنجیره تأمین انرژی کشور اثرگذار باشد.
اما شاید مهمترین ویژگی عملکرد یک سال گذشته نفت مناطق مرکزی را بتوان در یک جمله خلاصه کرد: شرکت در سالی دشوار، به جای عقبنشینی از اهداف تولیدی، به سمت افزایش ظرفیت تولید حرکت کرد.
سالی که تولید گاز اهمیت دوچندان پیدا کرد
سال ۱۴۰۵ برای صنعت نفت و گاز ایران سالی عادی نبود. آسیب واردشده به بخشی از تأسیسات فرآورش گاز در جنوب کشور، ضرورت استفاده بیشتر از ظرفیت میدانهای گازی سایر مناطق را افزایش داد. در چنین شرایطی، نفت مناطق مرکزی ایران به یکی از مجموعههایی تبدیل شد که برای جبران بخشی از ظرفیت ازدسترفته، مأموریت افزایش تولید را بر عهده گرفت.
بر اساس اعلام مدیر امور فنی شرکت، نفت مناطق مرکزی در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴، افزایش تجمعی ۱۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعبی در تعهد تولید گاز خود دارد؛ رقمی که معادل متوسط حدود ۳۳ میلیون مترمکعب افزایش تولید در روز است. این هدفگذاری در شرایطی انجام شده که ظرفیت تولید گاز کشور با فشارهای کمسابقهای مواجه بوده است.
این رقم صرفاً یک هدف عددی نیست. افزایش متوسط ۳۳ میلیون مترمکعب در روز به معنای استفاده حداکثری از چاهها، تأسیسات فرآورشی، خطوط انتقال، ایستگاههای تقویت فشار و ظرفیتهای توسعهای موجود است. از این منظر، برنامه نفت مناطق مرکزی را باید بخشی از یک طرح گستردهتر برای افزایش تابآوری شبکه گاز کشور دانست.
نکته مهمتر آن است که بخشی از این افزایش تولید از ظرفیتهای بالفعل و پروژههایی تأمین میشود که امکان بهرهبرداری سریعتر دارند. این موضوع در شرایط بحران انرژی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا توسعه یک میدان بزرگ ممکن است سالها زمان ببرد، اما افزایش تولید از میدانهای موجود، تکمیل چاههای آماده تولید، رفع گلوگاههای تأسیساتی و راهاندازی پروژههای کوچکتر میتواند در کوتاهمدت اثر خود را بر عرضه گاز نشان دهد.
رشد محسوس تولید در بهار ۱۴۰۵
آمار تولید در ماههای ابتدایی سال ۱۴۰۵ نشان داد که برنامه افزایش تولید تنها در سطح هدفگذاری باقی نمانده است.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی مدیر امور فنی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، تولید گاز این شرکت در اردیبهشت ۱۴۰۵ به ۱۸۸ میلیون مترمکعب رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل، افزایش ۴۱ میلیون مترمکعبی را نشان میدهد. همچنین تولید در ۲۰ روز ابتدایی خرداد به بیش از ۱۶۶ میلیون مترمکعب رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، حدود ۴۰ میلیون مترمکعب افزایش داشت.
این آمار از چند منظر اهمیت دارد. نخست آنکه نشاندهنده رشد واقعی تولید در ابتدای سال است و دوم اینکه اثربخشی بخشی از اقدامات انجامشده در میدانها و تأسیسات را نشان میدهد.
در شرایطی که صنعت گاز کشور با کاهش ظرفیت برخی مناطق مواجه شده بود، افزایش تولید در مناطق مرکزی میتواند نقش مهمی در کاهش فشار بر شبکه سراسری داشته باشد. هر میزان افزایش تولید، امکان تخصیص گاز بیشتر به نیروگاهها، صنایع، بخش خانگی و تجاری را فراهم میکند و از شدت فشار بر سایر منابع تولیدی میکاهد.
به عبارت دیگر، عملکرد نفت مناطق مرکزی در بهار ۱۴۰۵ را میتوان یکی از نشانههای مهم تحقق راهبرد «افزایش تولید از ظرفیتهای موجود» دانست.
توس؛ یک پروژه مهم برای شمالشرق ایران
یکی از مهمترین پروژههای گازی نفت مناطق مرکزی در این دوره، میدان گازی توس است؛ پروژهای که اهمیت آن تنها به میزان تولید گاز محدود نمیشود، بلکه از منظر امنیت انرژی شمالشرق کشور نیز اهمیت دارد.
میدان توس در فاصلهای نزدیکتر به مراکز مصرف شمالشرق نسبت به منابع گازی جنوب قرار دارد. توسعه این میدان بنابراین میتواند به کاهش فشار انتقال گاز از جنوب و افزایش تابآوری شبکه گاز در شمالشرق کمک کند.
توس در بهمن ۱۴۰۴ وارد مدار تولید شد و تولید روزانه پنج میلیون مترمکعب گاز از این میدان بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم توسعهای نفت مناطق مرکزی مطرح شد. همچنین اعلام شده است که میدان توس در مدت حدود ۱۶ ماه از زمان تصمیم برای توسعه، به مرحله تولید رسید؛ موضوعی که نشاندهنده تلاش برای کوتاه کردن زمان اجرای پروژه و تبدیل سریع سرمایهگذاری به ظرفیت تولید است.
این پروژه را باید از چند زاویه ارزیابی کرد. نخست، افزایش تولید گاز؛ دوم، تقویت امنیت انرژی در شمالشرق؛ سوم، کاهش وابستگی این منطقه به انتقال گاز از فواصل طولانی و چهارم، ایجاد ظرفیت جدید برای پاسخگویی به رشد تقاضای گاز.
اهمیت توس زمانی بیشتر مشخص میشود که به مسئله تأمین گاز شمالشرق کشور نگاه کنیم. فاصله جغرافیایی این منطقه از قطب اصلی تولید گاز کشور، ضرورت اتکا به منابع نزدیکتر را افزایش میدهد. بنابراین هر مترمکعب گازی که از میدانهای شمالشرق وارد مدار تولید شود، در واقع یک ظرفیت راهبردی برای پایداری شبکه ایجاد میکند.
خانگیران؛ استمرار تولید در یکی از حساسترین مناطق گازی
در کنار توس، منطقه خانگیران همچنان یکی از پایههای اصلی تولید گاز در شمالشرق کشور است. نفت مناطق مرکزی در سال گذشته تلاش کرده است با نگهداشت تولید، توسعه چاهها و استفاده از ظرفیتهای موجود، تولید این منطقه را پایدار نگه دارد.
خانگیران از آن جهت اهمیت دارد که تولید آن مستقیماً با تأمین گاز خراسان و مناطق پیرامونی ارتباط دارد. این میدان در فصل سرد سال، زمانی که مصرف گاز به اوج میرسد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در چنین شرایطی، توسعه و تکمیل چاهها و تأسیسات تولیدی خانگیران نه یک اقدام معمولی، بلکه بخشی از راهبرد امنیت انرژی است. هرگونه کاهش تولید در این منطقه میتواند نیاز به انتقال بیشتر گاز از سایر مناطق را افزایش دهد و در شرایط اوج مصرف، فشار مضاعفی بر شبکه ایجاد کند.
توسعه منابع گازی شمالشرق و استمرار تولید خانگیران در کنار یکدیگر، در واقع یک راهبرد مکمل را تشکیل میدهند: استفاده حداکثری از منابع موجود و ایجاد منابع جدید برای آینده.
خارتنگ؛ یکی از محورهای افزایش تولید
در حوزه زاگرس جنوبی نیز برنامه افزایش تولید گاز با جدیت دنبال شده است. میدان خارتنگ یکی از پروژههایی است که در برنامه افزایش تولید نفت مناطق مرکزی در سال ۱۴۰۵ جایگاه ویژهای دارد.
بر اساس اعلام مدیر امور فنی شرکت، میدان خارتنگ در سال ۱۴۰۵ به مجموعه میدانهای تولیدی شرکت افزوده میشود و هدفگذاری شده است تولید این میدان در فاز نخست از پنج به ۱۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش یابد. برای تحقق این افزایش تولید، حفاری چهار حلقه چاه جدید در دستور کار قرار گرفته است.
اهمیت خارتنگ در این است که توسعه آن میتواند یکی از منابع افزایش سریعتر تولید گاز در جنوب کشور باشد؛ منطقهای که به دلیل دسترسی به زیرساختهای موجود و نزدیکی به شبکههای انتقال، ظرفیت مناسبی برای افزایش تولید و تحویل گاز دارد.
اجرای چنین پروژههایی نشان میدهد راهبرد نفت مناطق مرکزی صرفاً بر توسعه میدانهای جدید متمرکز نیست، بلکه ترکیبی از توسعه میدان، حفاری چاه جدید، افزایش تولید از میدانهای موجود و رفع محدودیتهای تولید را دنبال میکند.
این رویکرد از نظر اقتصادی نیز قابل دفاع است؛ زیرا در بسیاری از موارد، افزایش تولید از یک میدان موجود با سرعت بیشتری نسبت به توسعه یک میدان کاملاً جدید به نتیجه میرسد.
طرح ضربتی افزایش تولید؛ استفاده از همه ظرفیتها
یکی از مهمترین سیاستهای سال ۱۴۰۵، اجرای طرح ضربتی افزایش تولید گاز در شرکت نفت مناطق مرکزی بوده است.
این طرح همه میدانهای تحت پوشش شرکت را دربرمیگیرد و هدف آن استفاده از تمام ظرفیتهای موجود برای افزایش تولید است.
اهمیت این طرح در نگاه جامع آن به تولید است. در این رویکرد، افزایش تولید تنها از طریق حفر چاه جدید دنبال نمیشود، بلکه همه عوامل مؤثر بر تولید مورد بررسی قرار میگیرند؛ از وضعیت چاهها و تجهیزات سرچاهی گرفته تا ظرفیت خطوط لوله، واحدهای فرآورشی و ایستگاههای تقویت فشار.
چنین نگاهی برای صنعت گاز ایران ضروری است. در بسیاری از موارد ممکن است ظرفیت تولید یک چاه وجود داشته باشد اما محدودیت در فرآورش یا انتقال اجازه استفاده از آن را ندهد. بنابراین افزایش تولید واقعی نیازمند هماهنگی همه حلقههای زنجیره است.
طرح ضربتی نفت مناطق مرکزی را میتوان تلاشی برای فعال کردن همین ظرفیتهای پنهان دانست؛ ظرفیتهایی که شاید در ظاهر کوچک باشند، اما در مجموع میتوانند میلیونها مترمکعب به تولید روزانه کشور اضافه کنند.
استمرار تولید؛ دستاوردی که نباید نادیده گرفته شود
در ارزیابی عملکرد شرکتهای تولیدی صنعت نفت، گاهی توجه اصلی به پروژههای افتتاحشده و ارقام افزایش تولید معطوف میشود، در حالی که استمرار تولید موجود نیز یک دستاورد مهم است.
میدانهای نفت و گاز به صورت طبیعی با افت فشار و کاهش تولید مواجه میشوند. بنابراین اینکه یک شرکت بتواند تولید خود را در میدانهای قدیمی حفظ کند، نیازمند مجموعهای از عملیات فنی و مهندسی است.
حفاری چاههای جدید، تعمیر چاهها، عملیات روی چاه، تعمیرات اساسی تأسیسات، تعویض خطوط لوله، نگهداشت تجهیزات فرآورشی و تقویت فشار، مجموعه اقداماتی هستند که پشت عدد تولید روزانه قرار دارند.
نفت مناطق مرکزی ایران در سال گذشته علاوه بر توسعه میدانهای جدید، همین مأموریت نگهداشت تولید را نیز دنبال کرد. این موضوع بهویژه در میدانهای قدیمیتر اهمیت دارد؛ زیرا توقف تولید یک میدان ممکن است به سرعت قابل جبران نباشد.
ذخیرهسازی؛ پشتوانهای برای روزهای سرد
یکی از مهمترین نقاط قوت نفت مناطق مرکزی، در اختیار داشتن ظرفیتهای راهبردی ذخیرهسازی گاز است.
مخازن شوریجه و سراجه قم از مهمترین مراکز ذخیرهسازی گاز کشور محسوب میشوند. این تأسیسات به دولت و صنعت گاز امکان میدهند بخشی از گاز را در دوره کممصرف ذخیره کرده و در فصل سرد و هنگام افزایش تقاضا به شبکه بازگردانند.
در سال ۱۴۰۴، عملکرد ذخیرهسازی گاز شرکت به حدود ۳.۱ میلیارد مترمکعب رسید؛ رقمی که نشاندهنده اهمیت این ظرفیت در مدیریت ناترازی گاز است.
ذخیرهسازی را باید مکمل تولید دانست. اگر تولید روزانه گاز یک طرف معادله امنیت انرژی باشد، ذخیرهسازی طرف دیگر آن است. تولید میتواند نیاز پایه شبکه را تأمین کند، اما در روزهای بسیار سرد، افزایش ناگهانی تقاضا نیازمند منابع انعطافپذیر است و اینجاست که ذخیرهسازی اهمیت پیدا میکند.
به همین دلیل، استمرار فعالیت شوریجه و سراجه و توسعه ظرفیتهای ذخیرهسازی باید یکی از اولویتهای راهبردی صنعت نفت و گاز کشور باقی بماند.
بازگرداندن گازهای هدررفته به چرخه تولید
یکی دیگر از محورهای مهم عملکرد نفت مناطق مرکزی، جمعآوری گازهای همراه و کاهش گازسوزی است.
گازهای همراه نفت، یکی از منابع قابل توجه انرژی کشور هستند که در صورت نبود زیرساختهای لازم ممکن است در مشعلها سوزانده شوند. جمعآوری این گازها علاوه بر افزایش تولید گاز قابل استفاده، آثار زیستمحیطی مثبتی نیز دارد.
در سطح صنعت نفت، جمعآوری گازهای همراه در دولت چهاردهم با شتاب بیشتری دنبال شده است و برای افزایش قابل توجه میزان جمعآوری گازهای مشعل برنامهریزی شده است.
برای نفت مناطق مرکزی، این موضوع اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بخشی از میدانهای نفتی تحت مدیریت شرکت در مناطق غربی کشور قرار دارند و توسعه تأسیسات جمعآوری و تقویت فشار میتواند گاز همراه نفت را به خوراک قابل استفاده برای واحدهای فرآورشی تبدیل کند.
این رویکرد از نظر اقتصادی نیز دارای اهمیت است. گازی که در مشعل سوزانده میشود، در واقع یک فرصت اقتصادی ازدسترفته است؛ در حالی که با جمعآوری و فرآورش آن میتوان علاوه بر تولید گاز، مایعات گازی و سایر محصولات باارزش را نیز استحصال کرد.
بنابراین حرکت نفت مناطق مرکزی به سمت کاهش گازسوزی را باید همزمان یک اقدام تولیدی، اقتصادی و زیستمحیطی دانست.
توسعه میدانها؛ سرمایهگذاری برای فردای تولید
یکی از چالشهای اصلی صنعت نفت ایران، فاصله میان نیاز روزافزون کشور به گاز و افت طبیعی تولید میدانهای قدیمی است. این مسئله تنها با نگهداشت تولید حل نمیشود و نیازمند توسعه میدانهای جدید است.
نفت مناطق مرکزی در همین راستا، توسعه مجموعهای از میدانهای گازی را در دستور کار دارد. میدانهای مختلف در زاگرس جنوبی، شرق و غرب کشور میتوانند در سالهای آینده ظرفیت تولید شرکت را افزایش دهند.
اهمیت این پروژهها در آن است که تولید امروز را به ظرفیت فردا پیوند میدهند. اگر توسعه میدانهای جدید با سرعت مناسب انجام شود، بخشی از کاهش طبیعی تولید میدانهای قدیمی جبران خواهد شد.
از این منظر، پروژههای توسعهای نفت مناطق مرکزی باید به عنوان سرمایهگذاری برای امنیت انرژی نسل آینده دیده شوند.
ساخت داخل؛ تکیه بر توان مهندسی ایران
یکی از نقاط قوت صنعت نفت ایران در سالهای تحریم، افزایش سهم سازندگان داخلی بوده است. نفت مناطق مرکزی نیز در پروژههای توسعهای از ظرفیت شرکتهای ایرانی استفاده کرده است.
توسعه میدان توس نمونهای از این رویکرد است و بخش عمده تجهیزات مورد نیاز آن از داخل کشور تأمین شده است.
اهمیت ساخت داخل فقط در کاهش نیاز به واردات خلاصه نمیشود. اجرای پروژههای نفت و گاز با اتکا به سازندگان ایرانی موجب حفظ اشتغال تخصصی، توسعه فناوری، افزایش توان مهندسی و شکلگیری زنجیره تأمین داخلی میشود.
در شرایطی که محدودیتهای بینالمللی میتواند تأمین برخی تجهیزات را دشوار کند، وجود سازندگان توانمند داخلی یک مزیت راهبردی برای صنعت نفت است.
از همین رو، افزایش سهم ساخت داخل باید به عنوان یکی از شاخصهای مهم عملکرد پروژههای نفت مناطق مرکزی مورد توجه قرار گیرد.
سرمایه انسانی؛ پشتوانه واقعی استمرار تولید
تمام این دستاوردها بدون سرمایه انسانی متخصص امکان تحقق نداشت.
نفت مناطق مرکزی مجموعهای گسترده از نیروهای فنی، مهندسی، عملیاتی، تعمیراتی، حفاری، بهرهبرداری، HSE و پشتیبانی را در اختیار دارد که در مناطق مختلف کشور فعالیت میکنند.
شرایط کار در میدانهای نفت و گاز همواره ساده نیست. بخشی از تأسیسات در مناطق دورافتاده، کوهستانی یا دارای شرایط آبوهوایی دشوار قرار دارند. کارکنان این مناطق باید در تمام ساعات شبانهروز آماده حفظ تولید و مقابله با حوادث احتمالی باشند.
در واقع، پشت هر عدد تولید گاز، ساعتهای طولانی کار کارکنانی قرار دارد که در گرما و سرما و در شرایط عملیاتی دشوار، مأموریت خود را انجام میدهند.
این سرمایه انسانی، بزرگترین پشتوانه شرکت برای تحقق برنامه افزایش تولید در سالهای آینده است.
مدیریت بحران و افزایش تابآوری
یکی از ویژگیهای عملکرد یک سال گذشته نفت مناطق مرکزی، توانایی تطبیق سریع با شرایط جدید بوده است.
با آسیبدیدن بخشی از ظرفیت فرآورش گاز کشور، مأموریت سایر تولیدکنندگان برای افزایش تولید اهمیت بیشتری پیدا کرد. نفت مناطق مرکزی نیز در همین چارچوب، برنامه افزایش تولید خود را تقویت کرد.
این رویکرد نشاندهنده مفهوم مهمی به نام «تابآوری تولید» است؛ یعنی توانایی یک مجموعه برای حفظ فعالیت و افزایش ظرفیت در شرایطی که محیط عملیاتی دستخوش تغییرات شدید شده است.
در چنین شرایطی، داشتن میدانهای متعدد در نقاط مختلف کشور یک مزیت مهم محسوب میشود. پراکندگی جغرافیایی منابع نفت و گاز نفت مناطق مرکزی این امکان را ایجاد میکند که بخشی از فشار واردشده بر یک منطقه، از طریق ظرفیت مناطق دیگر جبران شود.
هفته دولت؛ فرصتی برای دیدن کارنامهای فراتر از آمار
اگر قرار باشد عملکرد نفت مناطق مرکزی ایران در فاصله هفته دولت ۱۴۰۴ تا هفته دولت ۱۴۰۵ در چند محور خلاصه شود، میتوان به استمرار تولید، رشد تولید گاز در ماههای ابتدایی ۱۴۰۵، برنامه افزایش ۱۲.۶ میلیارد مترمکعبی تولید گاز، توسعه میدانهای جدید، ورود توس به مدار تولید، برنامه افزایش تولید خارتنگ، طرح ضربتی افزایش تولید، نگهداشت میدانهای موجود، توسعه ذخیرهسازی و تلاش برای کاهش گازسوزی اشاره کرد.
اما اهمیت این کارنامه صرفاً در تعداد پروژهها یا میزان افزایش تولید نیست. ارزش اصلی آن در این است که این اقدامات در شرایطی دنبال شدهاند که صنعت نفت و گاز کشور با مجموعهای از محدودیتهای داخلی و خارجی مواجه بوده است.
شرکت نفت مناطق مرکزی در چنین شرایطی تلاش کرده است از همه ظرفیتهای موجود استفاده کند؛ از میدانهای فعال گرفته تا پروژههای توسعهای و چاههای جدید.
چشمانداز پیش رو؛ از افزایش تولید تا جهش ظرفیت
مسیر پیش روی نفت مناطق مرکزی در سال ۱۴۰۵ و سالهای پس از آن، مسیری برای افزایش بیشتر تولید است.
هدف افزایش تجمعی ۱۲.۶ میلیارد مترمکعب تولید گاز در سال جاری، تنها یکی از شاخصهایی است که سطح انتظارات از این شرکت را نشان میدهد.
تکمیل توسعه خارتنگ، افزایش تولید توس، توسعه میدانهای گازی زاگرس جنوبی، استمرار تولید خانگیران، توسعه میدانهای جدید، افزایش ظرفیت ذخیرهسازی و اجرای طرحهای جمعآوری گازهای همراه، مجموعه اقداماتی هستند که میتوانند در سالهای آینده جایگاه نفت مناطق مرکزی را در سبد تولید گاز کشور تقویت کنند.
اگر این برنامهها طبق زمانبندی پیش بروند، نفت مناطق مرکزی میتواند به یکی از مهمترین منابع افزایش تولید گاز کشور در سالهای آینده تبدیل شود.
نفت مناطق مرکزی؛ یکی از پایههای امنیت انرژی ایران
عملکرد یک سال گذشته شرکت نفت مناطق مرکزی ایران را باید در بستر بزرگتر امنیت انرژی کشور ارزیابی کرد.
در اقتصادی که گاز نقش اساسی در تولید برق، فعالیت صنایع، تأمین انرژی خانوارها و تولید محصولات پتروشیمی دارد، هر میلیون مترمکعب افزایش تولید اهمیت دارد.
نفت مناطق مرکزی با در اختیار داشتن مجموعهای از میدانهای نفت و گاز در مناطق مختلف کشور، ظرفیت مهمی برای ایفای نقش در این حوزه دارد. عملکرد یک سال گذشته نشان میدهد که این ظرفیت در حال فعالتر شدن است.
از افزایش تولید گاز در بهار ۱۴۰۵ تا هدفگذاری افزایش ۱۲.۶ میلیارد مترمکعبی تولید؛ از تولیدی شدن توس تا برنامه افزایش ظرفیت خارتنگ؛ از نگهداشت تولید خانگیران و میدانهای زاگرس جنوبی تا توسعه ذخیرهسازی؛ از جمعآوری گازهای همراه تا استفاده از توان سازندگان داخلی، همه این اقدامات در نهایت یک هدف مشترک دارند: تضمین جریان پایدار انرژی برای اقتصاد ایران.
هفته دولت ۱۴۰۵ را میتوان از این منظر فرصتی برای قدردانی از مجموعهای دانست که بخش قابل توجهی از فعالیتهایش در مناطق دور از مرکز و در شرایط سخت عملیاتی انجام میشود، اما نتیجه آن در سراسر کشور احساس میشود.
نفت مناطق مرکزی ایران طی یک سال گذشته نشان داده است که در برابر دشواریهای تولید، راهکار را در استفاده حداکثری از ظرفیتهای موجود، توسعه میدانهای جدید و تکیه بر توان نیروی انسانی جستوجو میکند.
این شرکت امروز فقط یک تولیدکننده نفت و گاز نیست؛ بلکه یکی از حلقههای مهم زنجیره امنیت انرژی کشور است. هر چاه جدید، هر واحد تقویت فشار، هر مترمکعب گاز ذخیرهشده، هر پروژه توسعهای و هر مقدار گاز همراهی که به جای مشعل وارد چرخه تولید میشود، بخشی از ظرفیت انرژی آینده ایران را شکل میدهد.
در سالی که کشور بیش از همیشه به افزایش تولید و پایداری عرضه انرژی نیاز دارد، کارنامه نفت مناطق مرکزی نشان میدهد که این شرکت ظرفیت آن را دارد که سهم خود را در عبور از چالش ناترازی گاز و تقویت امنیت انرژی کشور افزایش دهد.
نفت مناطق مرکزی ایران در هفته دولت ۱۴۰۵، کارنامه مجموعهای را پیش روی افکار عمومی قرار میدهد که در یک سال گذشته سه مأموریت را همزمان دنبال کرده است: تولید بیشتر، تولید پایدارتر و آمادهسازی ظرفیتهای جدید برای آینده.
و شاید همین سه محور، بهترین خلاصه از عملکرد این شرکت در سالی باشد که امنیت انرژی بیش از هر زمان دیگری به افزایش تولید، چابکی عملیاتی و استفاده حداکثری از ظرفیتهای داخلی نیاز داشت.
1405/06/09