1405/06/14
گفتوگوی تفصیلی «دانش نفت» با محمدرضا شیخیانپور؛ گذار از خامفروشی با قدرت علم
شرکت پژوهش و فناوری؛ قلعه دانشبنیان و پژوهشی پتروشیمی در برابر تحریم ها فشارهای بینالمللی
سه دهه خدمت در سنگر صنعت:
محمدرضا شیخیانپور با اشاره به سوابق خود در صنعت پتروشیمی میگوید: «با توجه به سابقه فعالیت ها که عمدتا در اجرای طرحهای کلان سپری شده است، در بخشهای گوناگون مهندسی و مدیریتی و سایر بخش ها، همواره مورد لطف مدیران ارشد، بهویژه دریافت تقدیرنامههای کتبی و دستنویس پدر صنعت پتروشیمی ایران، جناب آقای مهندس نعمتزاده بودهام که این برای من افتخاری بزرگ است.»
او با اشاره به جایگاه فعلی خود میافزاید: «امروز به عنوان سرباز کوچک و دستیار ویژه مدیرعامل فرهیخته مجموعه، جناب آقای دکتر کرمانی، در کنار تیمی متشکل از کارشناسان با تجربه و شناخته شده این صنعت تلاش میکنم تا با شفافیت، وظایف محوله را به بهترین نحو ممکن انجام دهم.»
«پتروشیمی؛ ستون فقرات اقتصاد و زندگی مدرن»:
شیخیانپور با تأکید بر جذابیتهای کمنظیر صنعت پتروشیمی تصریح میکند: «تولیدات این صنعت از پیچیدهترین نیازهای فنی تا سادهترین اقلام خانگی، از پوشاک و دارو تا لاستیک و پلاستیک، در تار و پود زندگی مردم تنیده شده است. با ۱۴۶ طرح فعال و حجم سرمایهگذاری متوسط ۲۰۰ میلیون یورو برای هر طرح، جذب سرمایه در این بخش در هیچ حوزه دیگری از اقتصاد کشور قابل مقایسه و مشابهت نیست.»
وی درباره فلسفه وجودی شرکت پژوهش و فناوری میگوید: «ضرورتی که مهندس نعمتزاده برای بینیاز شدن از دانش خارجی در کنار توسعه و بلوغ این صنعت احساس کردند، منجر به تأسیس این شرکت شد. امروز این مجموعه با بالغ بر ۷۰۰ پرسنل که ۴۰۰ نفر از آنان دارای مدارک دکتری و پستدکتری از برترین دانشگاهها هستند، در قامت یک مجموعه «مشکلگشا» (Problem Solving) و نوآور ظاهر شده است.»
او در تشریح مراحل دانشی شرکت میافزاید: «ما در سطوح ۱۰گانه جهانی (TRL) حرکت میکنیم. مسیر ما از رسپی (دستورالعمل) شروع شده و به مراحل دمو، ستاپ، دموپلنت ها، پایلوت، پایلوت پلنت، بنچ، تست، تولید کاتالیست و تولید جاذبها (Adsorbers) در مقیاسهای آزمایشگاهی(Lab. Scale) و تجاری (Commercial Scale) میرسد.»
«مدیریت حقوقی و مالکیت دانش فنی»:
شیخیانپور با تصریح بر اهمیت مباحث قراردادی میگوید: «بسیاری تصور میکنند دانش فنی کالا و قابل فروش است، در حالی که دانش فنی یک دارایی مالکیتی (Proprietor) است که تنها به صورت لیسانس یا امتیاز در قراردادها گرنت (اعطا) میشود. مالکیت این لیسانس همواره متعلق به شرکت پژوهش و فناوری است و گیرنده( اعطا شونده) تنها حق استفاده برای آن پلنت در مکان مشخص را داشته و هیچگونه حق واگذاری یا فروش مجدد ندارد.»
«خاطرهای از وسواس در جذب نخبگان»:
وی با بیان خاطرهای از تلاش خود برای انتقال به این شرکت در سالهای گذشته میگوید: «در سالهای آغازین خدمتم تلاش کردم به این شرکت منتقل شوم اما به دلیل استانداردهای بسیار بالا و وسواس علمی در جذب نیرو، موفق نشدم وارد این شرکت شوم. این تجربه نشان میدهد که شاکله پرسنل این شرکت در دوران شکل گیری اولیه، نه بر اساس کدهای پرسنلی، بلکه با وسواس کامل از میان نخبگان انتخاب شدهاند.»
«نقشآفرینی در بحران؛ گزارش مستند برای دادخواهی»:
او با اشاره به عملکرد شرکت در شرایط جنگ میافزاید: «در جریان سه جنگ تحمیلی اخیر، شرکت پژوهش و فناوری با اعزام تیمهای حرفهای کارشناسی، فنی، حقوقی و HSE با سرپرستی آقای دکتر کرمانی به مناطق آسیبدیده، گزارشی بسیار دقیق و تخصصی تهیه کرد که در حضور مسئولان ارشد پتروشیمی ارائه شد. این گزارش، اکنون به سندی معتبر و مرجع برای وزارت امور خارجه جهت دادخواهی بینالمللی در مجامع جهانی قابل تبدیل می باشد.»
«تغییر پارادایم؛ پایان عصر وابستگی»:
شیخیانپور خاطرنشان میکند: «زمانی بود که در جلسات و یا نظارت بر فرایندهای اجرایی، حضور لایسنسورهای خارجی الزامآور بود و به همین دلیل زبان مذاکرات طی جلسه و صورتجلسات باید به انگلیسی تنظیم میشد، اما امروز تمام این مراحل به دست توانمند متخصصان داخلی و به زبان فارسی انجام میشود. ما اکنون با شناسایی سازندگان معتبر تجهیزات تحت لیسانس (Under-License Equipment) و امضای تفاهمنامههای مشترک، گارانتی پرفورمنس تجهیزات خاص و مورد نظر را نیز در داخل کشور تضمین میکنیم.»
«افق آینده؛ از انرژی تا هوش مصنوعی»:
او در پایان با تأکید بر حرکت به سمت زنجیره ارزش برای جلوگیری از خامفروشی میگوید: «صنعت پتروشیمی ضمن آمادگی و هوشیاری همیشگی برنامههای گستردهای برای دوران پساتحریم و پسا جنگ دارد. شرکت پژوهش و فناوری اکنون با اضافه کردن گروههای پژوهشی جدید از جمله «گروه انرژی» و «گروه هوش مصنوعی»، خود را مسلح کرده است. ما معتقدیم طبق آیه «فَلا تَنْفُذُونَ إِلاّ بِسُلْطانٍ» و فرمایشات قائد شهید امت و نامگذاری سال ها در آغاز هر سال با مضمون دانش بنیان، تولید و… راه اقتدار کشور فقط از مسیر تولید دانش میگذرد و بنا بر تعبیر رهبر شهید: العلم بالسلطان.»
شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی امروزه در نقطه عطف فعالیتهای خود قرار دارد. این مجموعه که با افکار بلند پیشکسوتانی چون مهندس نعمتزاده شکل گرفته، اکنون به برندی شناختهشده تبدیل شده است. شیخیانپور تأکید میکند که رقابت سازندهای که با هدایت دکتر کرمانی در این مجموعه ایجاد شده، نه تنها مانعی برای پیشرفت صاحبان تولیدکننده کاتالیست و مواد شیمیایی نیست، بلکه موجب همافزایی علمی میشود. با تکیه بر نسل جوان و هوشمند، این شرکت نهتنها چالشهای فنی واحدهای تولیدی صنعت پتروشیمی را رفع میکند، بلکه با نگاه به افقهای پساتحریم و پساجنگ، در حال برنامهریزی برای جایگاه نخست خاورمیانه در حوزه فناورانه است. شرکت پژوهش و فناوری با درک این واقعیت که نفت و گاز به عنوان انفال و سرمایه ملی باید ارزش افزوده حداکثری (حدودا ۷۰ درصد) را خلق کند، مسیر خود را با اتکا به بومیسازی دانش فنی و توسعه زنجیره ارزش تا مراحل نهایی با قدرت ادامه میدهد.
شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی امروزه در نقطه عطف فعالیتهای خود قرار دارد. این مجموعه که با افکار بلند پیشکسوتانی چون مهندس نعمتزاده شکل گرفته، اکنون به برندی شناختهشده تبدیل شده است. شیخیانپور تأکید میکند که رقابت سازندهای که با هدایت دکتر کرمانی در این مجموعه ایجاد شده، نه تنها مانعی برای پیشرفت صاحبان تولیدکننده کاتالیست و موادشیمیایی در کشور نیست، بلکه موجب همافزایی علمی میشود. با تکیه بر نسل جوان و هوشمند، این شرکت نهتنها چالشهای فنی موجود در واحدهای تولیدی صنایع پتروشیمی را رفع میکند، بلکه با نگاه به افقهای پساتحریم و پساجنگ، در حال برنامهریزی برای رسیدن به جایگاه نخست خاورمیانه در حوزه فناورانه است. شرکت پژوهش و فناوری با درک این واقعیت که نفت و گاز به عنوان انفال و سرمایه ملی باید ارزش افزوده حداکثری (حدود ۷۰ درصد) را خلق کند، مسیر خود را با اتکا به بومیسازی دانش فنی و توسعه زنجیره ارزش تا مراحل نهایی با قدرت ادامه میدهد.