1405/05/05
روایت «دانش نفت» از یک بازیگر متفاوت در پتروشیمی؛
نقشه راه استقلال فناوری
این مجموعه دانشبنیان با گذار هوشمندانه از دوران «شاگردی فناوری» در دهه ۸۰ به مقام «استادی و لایسنسوری» در دهه آغازین سال ۱۴۰۰، اکنون شناسنامه فنی پروژههای عظیم چندصد هزار تنی را با جوهر ایرانی امضا میکند. شرکتی که ایده را به ثروت و دانش را به اقتدار تبدیل کرده، حالا با ایستادن در بالاترین سطح آمادگی فناوری (TRL)، نه تنها سد تحریمها را بیاثر کرده، بلکه به عنوان تنها قطب جامع خدمات مهندسی و مشاوره فنی در خاورمیانه، آماده است تا «نرمافزار مدیریت صنعت» را به بازارهای جهانی صادر کند. در گفتگو با مدیر لیسانسینگ و مهندسی پلیاولفینهای این مجموعه، ابعاد این جهش خیرهکننده از بومیسازی تا مرزهای صادرات لایسنس را واکاوی کردهایم.
صنعت پتروشیمی و نفت و گاز همواره یکی از استراتژیکترین حوزههای اقتصادی کشور بوده است. در این میان، نقش شرکتهای دانشبنیان که بر محور «تبدیل دانش به فناوری» تمرکز دارند، فراتر از یک تولیدکننده ساده، به عنوان ستونهای توسعه علمی و صنعتی مطرح میشوند. در این راستا، شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی که از سال ۱۳۸۰ با تمرکز بر بخش فناوری فعالیت خود را آغاز کرده، اکنون در جایگاهی قرار گرفته است که نه تنها فناوریهای پیچیده را بومیسازی میکند، بلکه به عنوان یک «لایسنسور» (صاحب امتیاز فناوری)، دانش فنی خود را به بزرگترین واحدهای پتروشیمی کشور ارائه میدهد.
دکتر مسعود اسدی عراقی، مدیر لیسانسینگ و مهندسی پلیاولفین شرکت پژوهش و فناوری، که با ۲۵ سال تجربه، سابقه فعالیت در واحد طراحی فرایند و انتقال فناوری شرکت بازل پلیالفین را نیز دارد، در گفتگو با خبرنگار«دانش نفت» اظهار داشت: رسالت اصلی شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، دنبال کردن بُعد دانشی صنایع پتروشیمی و تبدیل ایده به فناوریهای تجاریسازی است.
وی با اشاره به اینکه بیشتر شرکتهای فعال در ایران در نقش «دنبالکننده» ظاهر میشوند و بر عملیات تولید تمرکز دارند، تاکید کرد: شرکت پژوهش و فناوری با اتکا به دانشبنیان بودن، توانسته است از سطوح پایین فناوری به بالاترین سطح آمادگی فناوری دست یابد؛ یعنی مرحلهای که فناوری به طور کامل در مقیاس صنعتی به کار گرفته شده و به سمت خلق ثروت حرکت میکند.
وی در ادامه افزود: که این مسیر با فراز و نشیبهای زیادی همراه بوده است. وی با یادآوری همکاریهای گذشته با شرکتهای بینالمللی نظیر «بازل» (لیوندلبازل) در دهه ۱۳۸۰، خاطرنشان کرد که اگرچه در ابتدا هدف از همکاریهای مشترک، ارتقای دانش فنی و اجرای واحدهای نیمهصنعتی تحت لیسانس بود، اما با اعمال تحریمها و تغییر شرایط سیاسی، این شرکت ناچار شد مهندسی و اجرای این واحدها را بهتنهایی و با رویکرد بومیسازی انجام دهد.
در بخش دیگری از این گفتگو، وی به دستاوردهای عملیاتی شرکت در حوزه پلیاولفینها اشاره کرد و گفت: پس از موفقیت در اجرای واحدهای نیمهصنعتی پلیاتیلن سنگین ، پلیپروپیلن و پلیاتیلن خطی / پلیاتیلن سنگین، شرکت توانسته است دانش فنی خود را در مقیاس صنعتی به مشتریان داخلی عرضه کند.
از جمله پروژههای مهمی که وی به آنها اشاره کرد، میتوان به ارائه لیسانس، بسته طراحی فرایند (PDP) و بسته طراحی مهندسی پایه (BEDP) واحد پلیاتیلن سنگین با ظرفیت ۳۱۰ هزار تن در سال برای پتروشیمی تبریز، واحد ۳۱۰ هزار تن در سال برای پتروشیمی بوشهر، واحد پلیاتیلن سبک خطی/ پلیاتیلن سنگین با ظرفیت ۳۱۰ هزار تن در سال برای پتروشیمی مارون، واحد پلیپروپیلن با ظرفیت ۱۲۰ هزار تن در سال برای پتروشیمی اسلامآباد غرب، واحد ۶۰۰ هزار تنی برای پالایش گاز بیدبلند، همچنین پروژه در دست اقدام پلیپروپیلن ۳۰۰ هزار تنی برای پتروشیمی پارس اشاره داشت.
مدیر لیسانسینگ و مهندسی پلیاولفینهای شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، در جمعبندی صحبتهای خود، بر پتانسیل بالای شرکت در ارائه خدمات فراتر از لیسانس تاکید کرد. وی اظهار داشت: توانمندی شرکت در ارائه مشاورههای فنی تخصصی، انتخاب تجهیزات و رفع مشکلات صنعتی در واحدهای تولیدی، از قابلیتهای بینظیر این مجموعه محسوب میشود که میتواند در کنار شرکتهای مهندسی توانمند داخلی، تحولی در زنجیره ارزش صنایع پتروشیمی ایجاد کند.
وی در پایان با اشاره به ضرورت گسترش فعالیتهای شرکت در بازارهای بینالمللی، تاکید کرد: با توجه به نبود نمونههای مشابه در منطقه خاورمیانه که همزمان خدمات مهندسی، لیسانس و مشاوره فنی ارائه دهند، شرکت پژوهش و فناوری پتانسیل بالایی برای صادرات «ایده»، «لیسانس» و «خدمات فنی» به کشورهای همسایه دارد.
به گفته وی این رویکرد صادراتی میتواند هم باعث ارتقای جایگاه شرکت در سطح جهانی شود و هم نقش موثری در خلق ثروت و توسعه اقتصادی کشور ایفا کند.